Jak zmieniły się ceny ziemi po wejściu w życie Ustawy?

Tak zwana „Ustawa o ziemi” działa już 5 miesięcy. Sprawdziliśmy więc, jak kształtują się ceny ziemi rolnej w Polsce.

„Ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa” działa już 5 miesięcy. Sprawdziliśmy więc, jak kształtowały się ceny ziemi rolnej w Polsce po wejściu w życie Ustawy i jakie będą dalsze prognozy. Zatem ceny ziemi w górę czy w dół?

30 kwietnia br. weszła w życie „Ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw”, m.in. ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, powołującej ówczesną Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa i ustawy z 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Nowe przepisy przyjętej w kwietniu Ustawy znacznie ograniczyły liczbę podmiotów mogących nabywać ziemię rolną, jak również ustaliły zasady sprzedaży gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które wstrzymane zostały na okres 5 lat. Przepychanka polityczna wokół Ustawy i samo wejście w życie nowych przepisów budziły jednak spore emocje. Dziś po 5 miesiącach od jej ogłoszenia zainteresowanie i szum medialny wyraźnie ucichł. Jak zatem dziś kształtują się ceny ziemi w Polsce i czy sprawdziły się prognozy związane z ich spadkiem?

ceny ziemi

Z danych GUS wynika, że bezpośrednio po wejściu w życie Ustawy nie odnotowano znaczących zmian cen ziemi.

Ceny ziemi w górę czy w dół?

Do tej pory ani MRiRW, ani ANR nie prezentowały danych dotyczących kształtowania się cen nieruchomości rolnych po wprowadzeniu nowych przepisów. Pierwsze dane przedstawił dopiero GUS. Wynika z nich, że bezpośrednio po wejściu w życie Ustawy nie odnotowano znaczących zmian cen ziemi. W II kwartale 2016 r. 1 ha gruntów ornych kosztował średnio 39 429 zł, czyli jedynie o 1,1 % więcej niż w I kwartale 2016 r. Było to również o 1,3% mniej w porównaniu do IV kwartału 2015 r.

Najwyższe ceny gruntów ornych zanotowano w woj. kujawsko-pomorskim (średnio 55,4 tys. zł) oraz wielkopolskim (średnio 53, 8 tys. zł.). Jednak w obu przedstawionych województwach, w porównaniu do I kwartału bieżącego roku, odnotowano jedynie niewielki wzrost cen. Natomiast największą podwyżkę zanotowano w woj. opolskim (prawie 6%). Województwem, w których najbardziej potaniały grunty, było warmińsko-mazurskie (przeciętnie o 5,1%). Ogółem ceny wzrosły w 6 województwach, zaś w pozostałych 10 spadły (patrz wykr. 1).

ceny ziemi

Wykr. 1. Średnie ceny gruntów rolnych w Polsce (zł/ha)

Co zatem wpłynęło na tylko nieznaczne wzrosty cen ziemi ornej w Polsce?

Wzrosty cen ziemi świadczą, że pomimo niższej dochodowości z produkcji rolnej uzyskiwanej w 2 ostatnich latach, rolnicy nadal są zainteresowani rozwojem swoich gospodarstw. Jednocześnie duże wahania cen na poziomie części województw zdają się potwierdzać tezę o relatywnie niewielkiej ilość transakcji, do jakich dochodziło w II kwartale br. Nie można zatem wyciągać wniosków, że ziemia będzie nadal drożała – odpowiada Marta Skrzypczyk, Koordynator Analityków Agrobiznesu Banku Zachodniego WBK.

Duże wahania cen na poziomie części województw zdają się potwierdzać tezę o relatywnie niewielkiej ilość transakcji, do jakich dochodziło w II kwartale br.

Marta Skrzypczyk, Koordynator Analityków Agrobiznesu Banku Zachodniego WBK

Ceny ziemi okiem rolnika

Pomimo iż ceny ziemi w Polsce po wprowadzeniu Ustawy wzrosły jedynie nieznacznie, rolnicy oceniają, że kupno ziemi jest nadal poza ich zasięgiem.

Pewnie, że zakup dodatkowych hektarów pomógłby mi w rozwinąć produkcję w gospodarstwie – mówi Piotr Kowalski, rolnik z pow. lęborskiego (woj. pomorskie). – Jednak sytuacja, w jakiej dziś znajdują się rolnicy, nie jest łatwa i żadna ustawa tu nie pomoże, jak rolnik nie ma godziwych pieniędzy za swoje plony. Przy swoich 40 ha ledwo wychodzę na swoje i tak jest od ok. 2 lat. To z czego ja mam inwestować w ziemię czy maszyny?

Podobnego zdania jest także inny rolnik, który zastanawia się dodatkowo, czy Ustawa rzeczywiście wpłynęła na proceder wykupowania ziemi przez podstawione osoby, tzw. „słupy”.

Myślę, że Ustawa była potrzebna, ale jak wynika z doniesień medialnych, można ją w bardzo łatwy sposób obejść, czyli ten akt prawny nie jest doskonały. Ceny ziemi są jednak nadal zbyt wysokie i przy dzisiejszej koniunkturze na płody rolne rolników zwyczajnie nie stać, żeby powiększać swoje areały – mówi Mirosław Woźniak z pow. wejherowskiego (woj. pomorskie).

ceny ziemi

Do tej pory szczególnie wysokie ceny uzyskiwały grunty orne zlokalizowane w obrębie dużych miast lub w ich bliskim sąsiedztwie.

Jakie są prognozy?

Od wejścia Polski do Unii Europejskiej ziemia rolna systematycznie drożała o kilkanaście procent w skali roku. Szczególnie wysokie ceny uzyskiwały natomiast grunty orne zlokalizowane w obrębie dużych miast lub w ich bliskim sąsiedztwie. Ciągły wzrost cen ziemi miała natomiast zatrzymać Ustawa działająca od maja br. Ostatnie szacunki GUS, mówiące o nieznacznym wzroście cen po wejściu w życie nowych przepisów, przywołują pytanie odnośnie prognoz. Jakie są zatem przewidywania ekspertów co do cen ziemi w Polsce w ujęciu długofalowym i jakim gospodarstwom będzie sprzyjać nowe prawodawstwo?

Przy swoich 40 ha ledwo wychodzę na swoje i tak jest od ok. 2 lat. To z czego ja mam inwestować w ziemię czy maszyny?

Piotr Kowalski, rolnik z Pomorza

Zmieniona ustawa sprzyja przede wszystkim rozwojowi średnich gospodarstw rodzinnych. Ograniczona natomiast została ekspansja tych największych, charakteryzujących się wysoką intensywnością i efektywnością produkcji, co, z bardzo dużym prawdopodobieństwem, spowolni wzrost cen ziemi w przyszłości. Nadal jednak może ona drożeć, zważywszy na potencjał rozwojowy polskiego rolnictwa i związany z tym dość wysoki popyt na grunty – wyjaśnia Marta Skrzypczyk. – Korekty cen są możliwe w przypadku gruntów nabywanych na zasadach sąsiedzkich oraz zlokalizowanych blisko terenów zurbanizowanych.

Należałoby dodać, że regulacje, które wprowadziła Ustawa nie różnią się od rozwiązań wprowadzonych w innych europejskich krajach, gdzie ziemia rolna jest chroniona również w podobny sposób. Najbardziej restrykcyjne przepisy w twej kwestii mają natomiast Niemcy i Francuzi.

Zdecydowanie wprowadzenie Ustawy powinno w dłuższej perspektywie czasu doprowadzić do spadku cen ziemi rolnej w Polsce. Pomimo iż zaraz po wprowadzeniu reformy, ceny ziemi nieznacznie wzrosły, a nie jak sugerowały doniesienia medialne – spadły, zakup ziemi rolnej niestety jest i nadal jeszcze długo będzie, poza zasięgiem rolniczego portfela; na co główny wpływ ma niska opłacalność produkcji rolnej. Czas pokaże, czy na zmianie Ustawy rzeczywiście zyskają średnie gospodarstwa rodzinne, zaś stracą gospodarstwa wielkoobszarowe (powyżej 300 ha).

 

Powiązane:

LEADER 2014–2020 szansą na rozwój wsi!

Konferencja LEADER 2014–2020 była bardzo owocna. Wysunięto interesujące wnioski, zaplanowano i zadeklarowano zmiany dla polskiej wsi. Jakie?

6 grudnia 2016

Konferencja LEADER 2014–2020: o czym będzie mowa?

Podsumowanie podejścia LEADER 2007–2013 i plany finansowe na przyszłość – to główne tematy konferencji LEADER 2014–2020.

1 grudnia 2016

Maszyny rolnicze w zasięgu ręki: Kubota Finance na topie

Z roku na rok rośnie zainteresowanie programem Kubota Finance, rozwiązaniem wypracowanym przy współpracy marki Kuboty i BZ WBK Leasing.

2 grudnia 2016