Dlaczego kury nie znoszą jajek?

Dlaczego kury nie znoszą jajek?

Na jakie parametry warto zwrócić uwagę, by kury znosiły dużo dobrych jaj? Dlaczego czasami zwierzęta nie znoszą jaj?

Opłacalność produkcji nieśnej zależy od wielu czynników: wartości materiału hodowlanego, odpowiedniego żywienia ptaków, warunków sanitarnych, profilaktyki weterynaryjnej, mikroklimatu oraz wyposażenia budynków inwentarskich. Czasem jednak kury nie znoszą jajek. Co można na to poradzć?

Jaja konsumpcyjne produkowane są głównie przez kury o wysokim potencjale genetycznym. Utrzymywane są w chowie intensywnym, w budynkach bezokiennych i bezwybiegowych, o kontrolowanych warunkach mikroklimatycznych. Budynki wyposażone są w systemem podłogowy, ściółkowo-rusztowy lub klatkowy.

jaja białe i brązowe

fot. AgroFoto.pl

Jajka o białej i brązowej skorupie (fot. AgroFoto.pl, użytkownik: logitech55)

Jaja pochodzące z gospodarstw drobnotowarowych stanowią niewielki odsetek produkcji. Jednak to w nich częściej może dochodzić do obniżenia liczby jaj znoszonych przez kury w skutek dostosowania cyklu nieśności kur do zmieniających się pór roku.

Jaja białe i brązowe

Wśród kur przeznaczonych do intensywnej produkcji nieśnej użytkuje się 2 linie kur: nioski znoszące jaja o białej i o brązowej skorupie. W obrębie ptaków charakteryzujących się białą skorupą jaja wyróżniamy linie: Lohmann White, Hissex White, Hy-Line White, W 36, Bovans White, Shaver White, Babock White, Iwno Lg . Z kolei w grupie drugiej znajdują się linie: Astra S, Messa 445, Hissex Brown, Lohmann Brown, Shaver 579, ISA Brown, Hy-Line Brown, Tetra SL, Tetra H, Bovans Goldline, Dominant D.

Jak przygotować kury do znoszenia jaj?

Kury przeznaczone do znoszenia jaj charakteryzują się niską masą ciała, delikatną budową, szybkim dojrzewaniem i wysoką nieśnością. Jednak są także bardzo wrażliwe na zmiany warunków środowiskowych. Aby w pełni wykorzystać ich potencjał genetyczny należy zapewnić im bardzo dobre warunki mikroklimatyczne. Ważne jest też odpowiednio zbilansowane żywienie oparte na mieszankach pełnoporcjowych.

Aby nioski towarowe lub reprodukcyjne były odpowiednio przygotowane do okresu nieśności niezbędne jest prawidłowe przygotowanie stada w okresie odchowu. W zależności od kierunku użytkowego stosowane są różne mieszanki, które pokrywają zapotrzebowanie ptaków na składniki pokarmowe zgodnie z zaleceniami dla poszczególnej grupy.

Kiedy kury znoszą jajka?

Gdy w warunkach fermowych stado prowadzone jest według odpowiednich programów i zaleceń dostosowanych do potrzeb zwierząt, problemy z obniżoną ilością jaj pojawiają sporadycznie.

Termin wejścia kur w okres nieśności ustalany jest na podstawie pomiarów masy ciała kur prowadzonych w okresie odchowu. Ponadto niezbędne jest również dostosowanie programu świetlnego oraz innych warunków środowiskowych. Proces ten jest łatwiejszy do przeprowadzenia na fermach wielkotowarowych, gdzie można odpowiednio stymulować cykl świetlny, dostosowywać żywienie oraz warunki mikroklimatyczne. Natomiast w przypadku gospodarstw przydomowych na nieśność duży wpływ będą miały warunki pogodowe uzależnione od pory roku. Stąd często pojawiające się problemy w okresie jesienno-zimowym wynikające z krótkiego dnia i niskiej temperatury, mogą skutkować tym, że kury nie znoszą jajek lub znoszą ich znacząco mniej.

Na co zwrócić uwagę

Gdy w warunkach fermowych stado prowadzone jest według odpowiednich programów i zaleceń dostosowanych do potrzeb zwierząt, problemy z obniżoną ilością jaj pojawiają sporadycznie. Kury nie znoszą jajek głównie w momencie, gdy warunki mikroklimatyczne lub zadawane pasze nie spełniają wymagań lub nie pokrywają zapotrzebowania zwierząt na składniki pokarmowe.

dlaczego kury nie znoszą jajek

Czynniki wpływające na liczbę uzyskanych jaj od kur niosek.

Żywienie kur niosek

Celem uzyskania dobrych wyników produkcyjnych, należy pamiętać w pierwszej kolejności o prawidłowym żywieniu kur dostosowanym do okresu odchowu lub nieśności. W okresie nieśności nioski potrzebują przede wszystkim mieszanek uwzględniających zapotrzebowanie kur na białko ogólne. W tym okresie należy również pamiętać o uzupełnieniu ich diety różnymi dodatkami mineralnymi.

Ważny jest wapń

W szczególności dużą uwagę należy zwrócić na zaopatrzenie ptaków w wapń. Podawany on jest w diecie w postaci kredy pastewnej, fosforanu lub zmielonych muszli ostryg. Niedobór tego pierwiastka w diecie kur będzie powodować uruchomienie jego rezerw z kości. Długi deficyt wapnia w diecie może skutkować osłabieniem kości, a także pogorszeniem jakości skorupki wapiennej jaj.

W warunkach fermowych kury nie znoszą jajek głównie w momencie, gdy warunki mikroklimatyczne lub zadawane pasze nie spełniają wymagań lub nie pokrywają zapotrzebowania zwierząt na składniki pokarmowe.

Typy mieszanek pokarmowych

W warunkach intensywnej produkcji nioski w okresie nieśności żywi się pełnoporcjowymi mieszankami najczęściej w postaci sypkiej. Są one dokładnie zbilansowane i uwzględniają potrzeby pokarmowe ptaków. Najczęściej kurom w tym czasie podaje się 2 typy mieszanek. W I okresie (gdy nieśność wynosi powyżej 85%) pasza powinna zawierać 11,3–11,7 MJ EM i 15,5–17,5% białka ogólnego w kilogramie mieszanki. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe zależy głównie od programu hodowlanego i linii kur, z której składa się stado. W II okresie (przy nieśności poniżej 85%) zapotrzebowanie na energię waha się w granicach 11,1-11,5 MJ EM, a na białko ogólne 15,0 –17,0% w kilogramie mieszanki.

Fotolia_2716588_kury_8-04

Przy nadmiernej koncentracji energii w mieszance kury mogą się otłuszczać, co w znacznym stopniu przyczynia się do tego, że kury nie znoszą jajek w oczekiwanej przez hodowcę liczbie. Jest to problem zwłaszcza u niosek reprodukcyjnych.

Co za dużo to niezdrowo…

Przy nadmiernej koncentracji energii w mieszance kury mogą się otłuszczać, co w znacznym stopniu skutkuje obniżeniem nieśności zwłaszcza u niosek reprodukcyjnych. Natomiast zbyt duża koncentracja białka może prowadzić do chorób metabolicznych. Przy niedoborach składników pokarmowych w żywieniu kury najpierw kompensują braki w dawce pobierając substancje z własnego organizmu. Ma to wpływ na długość użytkowania stada i osłabienie kondycji. Następuje spadek poziomu nieśności, produkowane jaja są gorszej jakości, a opłacalność produkcji spada.

Szczegółowe informacje dotyczące żywienia kur niosek i przykłady receptur mieszanek treściwych przedstawione zostały w artykule: Jakie powinno być żywienie kur niosek?

Gdzie ciemno i duszno, kury nie znoszą jajek

Dostosowanie warunków środowiskowych do wymagań kur niosek stad towarowych i reprodukcyjnych polega na stabilnym utrzymywaniu parametrów. Są nimi: temperatura, wilgotność, wentylacja oraz oświetlenie, zależne od wieku i kierunku produkcyjnego ptaków.

Fotolia_71336122_rolnik_jajka_28-11

Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe zależy głównie od programu hodowlanego i linii kur, z której składa się stado.

Temperatura

Wpływa na zdrowotność ptaków. Wszystkie odchylenia od normy mogą w dużym stopniu obniżyć produkcyjność całego stada, a nawet zmniejszyć jego liczebność. Zbyt niska temperatura prowadzi do wychłodzenia organizmu, czego następstwem jest obniżenie odporności a także wzrost zużycia paszy na cele bytowe. Związane jest to z utrzymaniem stałej temperatury ciała. W konsekwencji może to doprowadzić do tego, że kury nie znoszą jajek lub będą znosić ich zdecydowanie mniej.

Optymalna temperatura w kurniku powinna wynosić 21–23 oC.

Zbyt wysoka temperatura z kolei skutkuje przegrzaniem ptaków i zaburzeniami układu oddechowego. Wywołany podwyższoną temperaturą stres cieplny prowadzi do pogorszenia nieśności, któremu towarzyszy spadek pobrania paszy. Także jakość jaj ulega pogorszeniu. Zmniejsza się grubość skorupy i masa jaj. Optymalna temperatura w kurniku powinna wynosić 21–23 oC. Przy czym głównym problemem są koszty związane z obniżeniem temperatury pomieszczenia w okresie letnim, gdy temperatury przekraczają 25°C.

Wilgotność powietrza w kurniku

Powinna sięgać 60–75% (optymalnie 65%). Nadmierna wartość tego parametru w przegrzanych jak i przechłodzonych obiektach obniża odporność ptaków. Prowadzi także do wzrostu wilgotności ściółki co sprzyja rozwojowi drobnoustrojów chorobotwórczych (Salmonella sp, Campylobacter sp.). Zbyt niska wilgotność przy podwyższonej temperaturze prowadzi do zapalenia płuc, wysuszenia błon śluzowych górnych dróg oddechowych, konsekwencją czego może być mykoplazmoza. Suche powietrze przyczynia się także do powstania dużej ilości pyłów, co dodatkowo oddziałuje na układ oddechowy kur niosek.

Fotolia_68808876_kury_12-03

Podwyższona temperatura może prowadzić do chorób układu oddechowego – w takiej sytuacji także kury nie znoszą jajek.

Wielkość obsady

Obsada ma również istotny wpływ na produkcję jaj przez kury. Zbyt wysoka ogranicza ruchliwość ptaków, przez co wzrasta zapylenie i podatność na choroby układu oddechowego. Przy małej obsadzie wzrasta natomiast zużycie paszy na jednostkę produktu (ptaki zużywają więcej energii na lokomocję). Występują także problemy z utrzymaniem właściwej temperatury i wilgotności powietrza w pomieszczeniu. Wymagana obsada dla kur niosek wynosi 6–8 ptaków/m².

Wentylacja

Jest czynnikiem spełniającym ważną rolę w okresie nieśności. Jej  celem jest utrzymanie właściwego przepływu powietrza w kurniku. Właściwie działająca wentylacja umożliwia usuwanie toksycznych gazów, nadmiaru wilgoci i wprowadzanie do kurnika świeżego powietrza. W pomieszczeniach dla kur niosek w systemie klatkowym ilość powietrza na jednego ptaka na godzinę wynosi 5–12 m3 latem i 0,5–0,6 m3 zimą.

Skracanie dnia świetlnego lub niekontrolowane rozregulowanie całego cyklu może spowodować trwałe obniżenie ilości zniesionych jaj przez nioski.

Programy świetlne i ich natężenie

Mają ogromny wpływ na wczesne wprowadzenie stada w nieśność, uzyskanie wysokiej i długotrwałej nieśności oraz wyrównanie i zwiększenie masy jaj. Oświetlenie musi być rozmieszczone równomiernie na odpowiednich wysokościach. W szczególności dotyczy to chowu klatkowego, gdzie w najniższych poziomach klatek mogą występować problemy z właściwym natężeniem światła. Optymalny dzień świetlny dla kur w okresie nieśności wynosi 15 godzin przy natężeniu światła 10–15 lux, przy czym program musi być stale dostosowany do danej linii niosek. Skracanie dnia świetlnego lub niekontrolowane rozregulowanie całego cyklu może spowodować trwałe obniżenie ilości zniesionych jaj przez nioski. Przykładowy program świetlny dla linii Lohman Brown przedstawia (tab. 1).

Przepierzanie się stada

Ponadto, kiedyś ważnym czynnikiem decydującym o nieśności było przepierzanie się stada. Wchodzące w okres przepierzania kury nie znoszą jajek. Pobierają natomiast mieszankę treściwą, co z ekonomicznego punktu widzenia zwiększało koszty odchowu. Ponadto w 2 roku użytkowania nioski nie znoszą już tak dużej liczby jaj. Jednak w nowoczesnym odchowie wielkotowarowym niosek przepierzanie nie odgrywa znaczącej roli, gdyż ptaki użytkowane są najczęściej przez jeden cykl nieśny.

Tab. 1. Standardowy program świetlny dla linii Lohman Brown
Wiek ptakówDługość dnia świetlnego (godz.)Natężenie światła (lux)
1–2 dzień2440
3–7 dzień1630
2 tydzień1420
3 tydzień1215
4–5 tydzień105
6–16 tydzień95
17 tydzień106
18 tydzień116
19 tydzień127
20 tydzień1310–15
21–42 tydzień1410–15

Wychów przydomowy

Możliwość kontroli nad czynnikami środowiskowymi i żywieniem w warunkach fermowych pozwala na ich dostosowywanie do potrzeb stada. Natomiast w gospodarstwach przydomowych nieśność kur będzie uzależniona od czynników pogodowych oraz sposobu żywienia niosek średniociężkich. Pasze przygotowywane w gospodarstwie wykazują najczęściej niedobór wapnia. Dlatego też, jeśli w żywieniu niosek nie stosuje się mieszanek pełnoporcjowych dostępnych w sprzedaży, ważnym elementem przygotowania własnych mieszanek będzie zastosowanie dodatku kredy pastewnej w paszy. W przypadku niedoboru tego pierwiastka może dochodzić do deformacji skorupy jaj, a następnie ograniczenia liczby zniesionych jaj.

Wywołany podwyższoną temperaturą stres cieplny prowadzi do pogorszenia nieśności, któremu towarzyszy spadek pobrania paszy.

O czym trzeba pamiętać?

Warto również pomyśleć o zastosowaniu premiksu uzupełniającego niedobory mikroelementów i witamin. Ponadto niezbędne jest zainstalowanie oświetlenia w kurniku w okresie jesienno-zimowym, aby wydłużyć kurom dzień świetlny, co korzystnie wpływa na liczbę zniesionych jaj. Musimy również pamiętać, że starsze kury nie znoszą jajek zazwyczaj z powodu przepierzania się.

Podsumowanie

Podsumowując na ograniczenie lub zaprzestanie nieśności u kur niosek wpływa wiele czynników zewnętrznych, z których bardzo duże znaczenie ma żywienie. Należy pamiętać aby zapewnić ptakom optymalne warunki bytowe. Każde odstępstwo od normy może wpłynąć na obniżenie poziomu produkcyjności stada lub spowodować całkowite zaprzestanie nieśności. Warto zwrócić również uwagę na warunki środowiskowe i żywienie kur w gospodarstwach przydomowych, w których występują ograniczone możliwości kontrolowania tych czynników.

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close