Dobrostan bydła: podstawowe wymagania

Dobrostan bydła: podstawowe wymagania

Zapewnienie odpowiednich warunków bytowych hodowanym zwierzętom to jeden z priorytetów w rolnictwie. O czym należy pamiętać?

Modernizacje budynków inwentarskich dla bydła, jak również budowa nowych, rozszerzają zakres mechanizacji prac przy obsłudze zwierząt. Należy jednak pamiętać, że oprócz tego powinny one także stworzyć optymalne warunki bytowania zwierzętom i zapewnić im tzw. dobrostan.

Dobrostan to nic innego jak stan zdrowia fizycznego i psychicznego, w którym zwierzęta są w pełnej harmonii ze środowiskiem. O właściwym poziomie dobrostanu świadczy prawidłowy wzrost i rozwój zwierząt, dobra ich płodność i wysoka produkcyjność.

dobrostan bydła

Źródło: AgroFoto.pl, Camel_2159

W praktyce obserwujemy bardzo duże zróżnicowanie pomieszczeń inwentarskich, w których przebywa bydło. Różnice te dotyczą m.in. ich wielkości, rodzaju materiału, z którego są zbudowane, wieku, stanu technicznego, wyposażenia. Bez względu na to wszystko zadaniem hodowcy powinno być dbanie o dobrostan zwierząt, tj. zapewnienie im optymalnych warunków utrzymania, przede wszystkim w zakresie żywienia, pojenia, powierzchni do wypoczynku, temperatury, wilgotności, wentylacji, odpowiedniego składu powietrza czy oświetlenia. Pamiętać należy także o tym, że każda grupa wiekowa bydła (cielęta, jałówki, krowy, opasy) ma odmienne wymagania odnośnie utrzymania, wynikające z naturalnych, odziedziczonych właściwości. W tabeli 1 przedstawiono minimalne wymiary stanowisk, legowisk i kojców w zależności od technologii chowu (pomieszczenia uwięziowe i bezuwięziowe) i wieku bydła.

Tabela l. Wymagane minimalne wymiary stanowisk, legowisk i kojców dla bydła
Kategoria bydłaUtrzymanie na uwięziUtrzymanie bez uwięzi w kojcu grupowym
z wydzielonymi legowiskamibez wydzielonych legowisk
na ściółcebez ściółki
minimalne wymiary
stanowiska (m)legowiska (m)kojca/szt. (m2 )
Krowy i jałówki powyżej 7 miesiąca ciąży1,60 × 1,102,10 × 1,104,50
Jałówki od 6 miesiąca życia do 7 miesiąca ciąży1,50 × 1,001,90 × 0,902,20
Jałówki od 19 miesiąca życia do 7 miesiąca ciąży2,00
Jałówki w wieku 6–19 miesięcy1,60
Bydło opasowe o masie ciała do 300 kg1,30 × 0,801,601,30
Bydło opasowe o masie ciała powyżej 300 kg1,45 × 0,952,201,80
Buhaje2,40 × 1,409,00
Cielęta o masie ciała do 150 kg1,50
Cielęta o masie ciała 150–220 kg1,70
Cielęta o masie ciała powyżej 220 kg1,80

Cielęta można utrzymywać pojedynczo w kojcach do 8 tygodnia życia (w gospodarstwach, w których jednocześnie utrzymuje się mniej niż 6 cieląt, mogą one przebywać w kojcach pojedynczych niezależnie od wieku).

dobrostan bydła

Zapewnienie odpowiednich warunków bytowych hodowanym zwierzętom to jeden z priorytetów w rolnictwie.

Podłogi w pomieszczeniach inwentarskich powinny być bezpieczne – gładkie, ale nie śliskiestanowić twardą, równą oraz stabilną powierzchnię. Szczególnie nawierzchnia korytarzy, przez odpowiednią szorstkość lub rowkowanie, musi zapobiegać ślizganiu się. Szorstka posadzka na korytarzach sprzyja bowiem stopniowemu ścieraniu się racic.

Również przegrody technologiczne – drabiny paszowe, wiązania, przegrody stanowisk oraz wszystkie wygrodzenia – w budynkach muszą być dostosowane do odpowiedniej kategorii zwierząt pod względem wysokości, prześwitów, wytrzymałości.

Na dobrostan zwierząt istotny wpływ mają także prawidłowe warunki klimatyczne w pomieszczeniach inwentarskich, niezależne od warunków panujących na zewnątrz. Zależą one od obsady i wieku zwierząt, technologii żywienia i usuwania odchodów oraz konstrukcji budowlanej i systemu wentylacji. Głównymi czynnikami kształtującymi mikroklimat w pomieszczeniach inwentarskich są temperatura, wilgotność, ruch powietrza i oświetlenie. Optymalne wartości tych parametrów zamieszczono w tabeli 2.

Tabela 2. Temperatura, wilgotność, szybkość ruchu powietrza, oświetlenie i wymiana powietrza w pomieszczeniach dla bydła
Kategoria bydłaTemperatura (°C)Wilgotność (%)OświetlenieWymiana powietrza
(m3/szt./godz.)
minimalnaoptymalnanaturalne (powierzchnia okien / powierzchnia podłogi)sztuczne   (lx)zimalato
Krowy w oborze68–1660–801:1820–3090350–400
Cielęta do 3 miesiąca812–2060–801:1820–303090–120
Cielęta powyżej 3 miesiąca612–1660–801:1820–3060250
Jałówki68–1660–801:1820–3060250
Bukaty610–1860–801:2520–3060250

Poza czynnikami fizycznymi na mikroklimat w pomieszczeniach dla bydła wpływają również czynniki chemiczne (zanieczyszczenie powietrza szkodliwymi gazami) oraz biologiczne (zanieczyszczenie powietrza mikroorganizmami). Dopuszczalne stężenie szkodliwych gazów – dwutlenku węgla (CO2), amoniaku (NH3) i siarkowodoru (H2S) – nie może przekroczyć norm podanych w tabeli 3.

Tabela 3. Dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń powietrza
Dwutlenek węgla5930,0 mg/m3
Amoniak15,4 mg/m3
Siarkowodór7,5 mg/m3
Kurz10,0 mg/m3

Pewien wpływ na dobrostan bydła mają też pojawiające się coraz częściej w oborach różnego rodzaju czochradła, które poprawiają higienę (zwierzęta są czystsze), zdrowie i komfort krów.

Komentarze

  1. Mam pytanie, bo kiedyś kiedy interesowałem się budową obory na krowy to szerokość stanowiska była wymagana 1,2m więc moje pytanie. Czy zmieniły się przepisy na 1,1m czy mi się coś ubzdurało z 1,2m?

    1. W artykule przytoczone zostały dane dotyczące minimalnych wymiarów stanowiska dla krów i jałówek powyżej 7 miesiąca ciąży (1,6 x 1,1 m) zgodnie z Rozporządzeniem MRiRW z dnia 28 czerwca 2010 r. Faktem jest natomiast, że we wcześniejszym Rozporządzeniu podawane były też wymiary 1,65 x 1,15 m (kryterium różnicującym była masa ciała zwierząt: do 500 i powyżej 500 kg).

Preparaty mlekozastępcze dla cieląt

Pisaliśmy już o powszechnych praktykach w odchowie cieląt. W tym artykule omawiamy inne metody karmienia cieląt, m.in. preparaty mlekozastępcze.

13 sierpnia 2017

Krowy mleczne rasy HF – jak je hodować?

Krowy rasy holsztyńsko-fryzyjskiej posiadają duży potencjał genetyczny. Dzięki temu produkcja mleka w hodowli krów HF może sięgać 10 tys. kg w skali roku.

8 sierpnia 2017

Grupy żywieniowe bydła – zróżnicowane potrzeby krów

Kwestia właściwego żywienia krów mlecznych, odpowiedniego względem potrzeb zwierząt, nie jest sprawą łatwą. Podpowiadamy co można robić.

14 sierpnia 2017

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij