Dobrostan zwierząt gospodarskich – jak go wspierać poprzez żywienie?

Dobrostan zwierząt gospodarskich – jak go wspierać poprzez żywienie?

W planowaniu systemu żywienia należy spełnić wymogi związane z naturalnymi potrzebami wynikającymi z zachowań żywieniowych konkretnych gatunków zwierząt.

Dobrostan zwierząt gospodarskich można definiować jako brak ich fizycznego i psychicznego dyskomfortu oraz cierpienia. Z tego punktu widzenia istotnym czynnikiem są odpowiednio zbilansowany pokarm i woda dostępna we właściwej jakości i ilości. Chronią przed głodem i pragnieniem. Są wręcz kluczowym i podstawowym, choć nie jedynym czynnikiem żywieniowym zapewnienia dobrostanu.

Nie tylko bowiem prosty dostęp do właściwego pokarmu i wody (pokrycie potrzeb pokarmowych) gwarantuje komfort zwierzęciu. Każdy stan negatywnie wpływający na organizm powoduje ból i cierpnie obniżające dobrostan zwierząt gospodarskich. Tak samo jak choroba wynikająca z wadliwego żywienia. Może ono polegać np. na złej jakości pasz, nieodpowiednim ich podaniu. Przekarmienie wywołuje otyłość lub zaburzenia trawienia.

Należy na wstępie dokonać podziału zwierząt na dwie grupy troficzne: przeżuwacze i zwierzęta monogastryczne oraz na trzy typy produkcji: ekstensywny, mieszany z produkcją roślinną oraz intensywny

Dobrostan zwierząt gospodarskich

Biorąc powyższe pod uwagę, w planowaniu systemu żywienia należy spełnić wymogi związane z naturalnymi potrzebami wynikającymi z zachowań żywieniowych konkretnych gatunków zwierząt. Opisuje je tzw. behawior żywieniowy. W najprostszy sposób można go zdefiniować jako zależność między szeroko rozumianym pokarmem (charakteryzowanym przez wartość pokarmową, czyli skład chemiczny, ale także wielkość, formę, miejsce i częstotliwość podania) a sposobem jego pobierania przez zwierzęta.

Specyficzne, szeroko rozumiane aspekty behawioru żywieniowego obejmują poszukiwanie pokarmu, selektywne pobieranie, gromadzenie i przechowywanie oraz dzielenie dawki na poszczególne posiłki – szybkość pobierania i częstotliwość odpasów. Wielkość pobrania pokarmu może być ograniczona w grupach socjalnych negatywną konkurencją między ich członkami, złym sposobem ekspozycji i przykrymi wcześniejszymi doświadczeniami.

Podział zwierząt i odmienny behawior

dobrostan zwierząt gospodarskich

Aby poprawiać dobrostan zwierząt gospodarskich poprzez żywienie potrzebna jest wiedza specjalistów – tych obecnie brakuje.

Rozpatrując problem interakcji żywienia z dobrostanem zwierząt gospodarskich, należy na wstępie dokonać podziału zwierząt na dwie grupy troficzne. Są to przeżuwacze i zwierzęta monogastryczne. Drugi ważny podział – trzy typy produkcji: ekstensywny, mieszany z produkcją roślinną oraz intensywny. Odmienny behawior żywieniowy zwierząt przeżuwających wynika z ewolucyjnego dostosowania się do pastwiska jako głównego pokarmu. Powoduje, że w mniejszym stopniu niż u zwierząt monogastrycznych występuje u nich instynkt poszukiwania pokarmu, hierarchia (walka o pozycję) oraz zachowania anormalne i stereotypie. Z kolei typ produkcji zwierzęcej warunkuje specyficzne dla każdego z nich zagrożenia dobrostanu ze strony szeroko rozumianych niedociągnięć żywieniowych.

Promowanie dobrostanu poprzez żywienie

Wielkość pobrania pokarmu może być ograniczona w grupach socjalnych negatywną konkurencją między ich członkami, złym sposobem ekspozycji i przykrymi wcześniejszymi doświadczeniami.

W promowaniu dobrostanu zwierząt gospodarskich poprzez poprawę żywienia wyłania się potrzeba zintegrowanej aktywności agend rządowych, profesjonalnych instytucji, naukowców, pracowników służb doradczych i przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego. Efektem tego działania ma być wdrożenie dobrych praktyk przez samych hodowców. W wielu przypadkach, choć nie zawsze, zabiegi żywieniowe poprawiające dobrostan zwierząt gospodarskich przynoszą polepszenie produkcyjności. Poprawiają też jakość produktu i podwyższają opłacalność. Przykłady: właściwe zbilansowanie dawki, dobra charakterystyka i sposoby przechowywania materiałów paszowych, czy identyfikacja naturalnych substancji terapeutycznych. Są to metody łatwiejsze do wypromowania u rolników niż sposoby, w których występuje konflikt między poprawą dobrostanu a utrzymaniem zyskowności. Przykładowo przy ochronie przed chronicznym głodem, czy przy wprowadzaniu ulepszeń w środowisku zwierząt. W tych sytuacjach wdrażanie elementów dobrostanu powinno być wymuszone przez odpowiednie zmiany prawa. Coś takiego miało miejsce w przypadku wymiany klatek bateryjnych dla drobiu.

dobrostan zwierząt

Behawior żywieniowy opisuje potrzeby żywieniowe zwierząt. Będzie nieocenioną pomocą w dbaniu o dobrostan zwierząt gospodarskich.

Potrzebni są doradcy z zakresu żywienia

Tak czy inaczej, rozpowszechnianie wiedzy zależy od posiadania doradców z odpowiednimi kompetencjami. Obecnie mało jest specjalistów łączących wiedzę o żywieniu i dobrostanie zwierząt gospodarskich. Istnieje zatem potrzeba kształcenia żywieniowców w zakresie wiedzy o dobrostanie. Ich wiedza powinna zawierać zarówno aspekty biologiczne, jak i psychologiczne. Konieczne jest też kształcenie behawiorystów. Głównie w zakresie lepszego zrozumienia fizjologii trawienia i wchłaniania, potrzeb na składniki w różnych procesach oraz stanów metabolizmu leżących u podstaw głodu. Na tej drodze zintegrowane strategie optymalizacji dobrostanu i produkcyjności zwierząt mogą być lepiej rozwijane i upowszechniane.

W następnych artykułach z tego cyklu poruszymy temat systemów ekstensywnych, mieszanych oraz intensywnych u zwierząt monogastrycznych i przeżuwaczy.

Materiał pochodzi z czasopisma „Trouw i My”.

Fitogeniczne dodatki paszowe zmniejszą koszt żywienia drobiu?

Budżet hodowcy zależy w dużej mierze od zdrowia zwierząt. Wpływ na nie mogą mieć fitogeniczne dodatki paszowe. Przeczytaj, czym są i jak je wykorzystać?

21 września 2017

Gorączka mleczna: objawy, przyczyny i zapobieganie

Takie zaburzenia metaboliczne jak gorączka mleczna to poważny problem w stadach krów wysokowydajnych. Jakie dają objawy i jak ich uniknąć?

10 kwietnia 2018

Przeżuwacze i zwierzęta monogastryczne w systemie intensywnym

Przeżuwacze i zwierzęta monogastryczne mogą być żywione w systemie intensywnym. Przeczytaj w jaki sposób to robić, aby poprawić dobrostan zwierząt

11 października 2017

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close