Koszty pośrednie w gospodarstwie rolnym

Jak policzyć koszty pośrednie w gospodarstwie rolnym , aby wyprodukowane towary były rzetelnie wycenione i korzystnie sprzedane? Jak sprawdzić, czy zostały uwzględnione w obliczeniach koszty nie mające bezpośredniego wpływu na daną produkcję? Na te i inne pytania odpowiedzi udziela Kornel Pabiszczak z Wielkopolskiej Izby Rolniczej.

Koszty pośrednie  w gospodarstwie rolnym

Trzeba pamiętać, że kalkulacje to zupełnie coś innego niż rachunkowość – mówi Kornel Pabiszczak, ekonomista z WIR. – Ocena opłacalności produkcji ma za zadanie porównanie wartości w poszczególnych okresach. To informacja o zmianach, które nastąpiły w pewnym przedziale czasu. To jest również swoistego rodzaju sygnał o sytuacji ekonomicznej gospodarstwa.

Jeśli nie lubisz cyferek nie czytaj, ale…

Oczywiście nie musi to Cię interesować, ale w swoim dobrze pojętym interesie spójrz na wyliczenia specjalistów z Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Przede wszystkim, jeśli nie liczysz kosztów ogólnogospodarczych, to najprawdopodobniej nie wiesz, co to takiego. Jeśli jednak wiesz i nie liczysz, to po prostu nie masz właściwego obrazu opłacalności produkcji którą prowadzisz. Dlatego tak czy owak tracisz swoje ciężko zarobione pieniądze.

Co wchodzi w skład kosztów pośrednich w gospodarstwie rolnym?

Po pierwsze w strukturze kosztów pośrednich znajdują się koszty ogólnogospodarcze (omówione poniżej), po drugie są to wszelkiego rodzaju podatki, po trzecie amortyzacje i w końcu wszystkie koszty związane z czynnikami zewnętrznymi. Do kosztów związanych z czynnikami zewnętrznymi przypisujemy czynsze i dzierżawy, koszty pracy najemnej, ale również odsetki.

Koszty ogólnogospodarcze

Wiemy, że koszty bezpośrednie wpływają w sposób oczywisty na produkcję i są one stosunkowo łatwe do policzenia, ponieważ muszą w sposób bezpośredni wiązać się z produkcją. Zgodnie z przyjętą metodyką w polskim FADN można je bez żadnej wątpliwości zaliczyć do określonej działalności produkcyjnej i ich wielkość ma proporcjonalny związek ze skalą produkcji. Są to dla przykładu koszty związane z zakupem nasion, pasz, usług i środków weterynaryjnych, inseminacją zwierząt, koszty związane z zakupem nawozów itd.

Jednak w gospodarstwie występują również wspomniane już koszty pośrednie, a wśród nich główną pozycję zajmują koszty ogólnogospodarcze.

Zasadniczo można przyjąć, że koszty ogólnogospodarcze stanowią tą część kosztów pośrednich w gospodarstwie rolnym, którą trudno przyporządkować do konkretnych działów produkcyjnych gospodarstwa rolnego.

Czytaj również informacje zawarte w materiale.

Jakie koszty należą do kosztów ogólnogospodarczych?

Koszty ogólnogospodarcze to grupa kosztów pośrednich. Zaliczamy do niej między innymi wydatki związane z energią elektryczną, paliwami i smarami, opałem, usługami produkcyjnymi, remontami, ale również konserwacją oraz przeglądem maszyn i urządzeń. Ponadto są to również koszty ponoszonych ubezpieczeń komunikacyjnych oraz majątkowych, wspomniane już koszty czynników zewnętrznych i amortyzacji.

Przykład kosztorysowania

Obliczenia dotyczą gospodarstwa produkującego trzodę chlewną i posiadającego 15 ha użytków rolnych.

Obliczenia wykonane przez Kornela Pabiszczaka z Wielkopolskiej Izby  Rolniczej, koszty pośrednie w gospodarstwie rolnym

Nazwa maszyny Cena Okres użytkowania Amortyzacja Naprawy Razem koszt
lat
Pług 3-skibowy 1 400 25 56,00 28,00 84,00
Agregat ścierniskowy 6 710 25 268,40 107,36 375,76
Przyczepa T169/1 27 800 20 1390,00 625,50 2015,50
Agregat uprawowy 2,1 m 2 550 20 127,50 51,00 178,50
Brona zębowa. U212/2 2 550 25 102,00 25,50 127,50
Siewnik S107 13 200 20 660,00 330,00 990,00
Opryskiwacz 412 2 650 15 176,67 53,00 229,67
Rozsiewacz nawozów „Lejek” 700 18 38,89 21,39 60,28
Rozrzutnik obornika 3t 12 200 25 488,00 219,60 707,60
Ładowacz Tur 5 200 20 260,00 91,00 351,00
Kosiarka rotacyjna 3 230 20 161,50 64,60 226,10
Dmuchawa 7,5 kW 2 050 25 82,00 20,50 102,50
Wiata 30 000 50 600,00 60,00 660,00
Garaż ciągnika 40 000 60 666,67 166,67 833,33
Magazyn (stodoła) 100 000 60 1666,67 416,67 2083,33
Razem 250 240 x 6744,289 2280,782 9025,07

Przy kalkulacji kosztów ogólnogospodarczych zalecana jest szczególna uwaga, ponieważ te koszty mają niemały wpływ na ogólny wynik ekonomiczny.

Pozostałe koszty, które trzeba uwzględnić

Przy ocenie kosztów występujących w gospodarstwie trudno nie ująć wydatków związanych z energią elektryczną, ubezpieczeniem, składkami KRUS i innymi. Jeśli sporządzasz wykaz tego typu kosztów w swoim gospodarstwie, to poniższa tabela jak najbardziej jest pomocna.

Najważniejsze jest jednak to, aby zastanowić się i wychwycić rzeczywiste koszty ogólnogospodarcze występujące w swoim gospodarstwie.

Koszt Jednostka Ilość Cena zł Wartość Koszt
Składka KRUS zł/kwart 2 408,00 816,00 3264,00
Ubezp. i przegląd przyczepy 200,00 200,00
Energia elektryczna kWh 2200 0,80 1760,00 1760,00
Rozmowy telefoniczne 600,00
Prace ogólnogospodarskie godz/rok 300 15,00 4500,00 4500,00
Ubezpieczenie budynków 400,00 400,00
Inne
Razem pozostałe koszty 10724,00

Jak wynika z powyższych obliczeń koszty ogólnogospodarcze wpływają na opłacalność produkcji. Ponadto wykazane koszty ogólnogospodarcze obciążają każdą jednostkę wyprodukowanego „towaru” w gospodarstwie. Po pierwsze – należy ujmować te koszty przy sporządzaniu kalkulacji opłacalności, po drugie – im większa jest produkcja, tym mniejszy procent kosztów pośrednich wpływa na jej wartość.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.6 / 5. Liczba głosów 18

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *