Kukurydza: wiosenne nawożenie

Kukurydza: wiosenne nawożenie

Kukurydza ma duże zapotrzebowania pokarmowe. Głównie na potas, fosfor i azot. Jak zatem przygotować dobre nawożenie dla kukurydzy?

Kukurydza jest rośliną mającą wysokie potrzeby pokarmowe. Najintensywniej pobiera ona azot i potas, ale w porównaniu z innymi roślinami, potrzebuje także dużo wapnia i magnezu. Tempo pobierania składników jest zróżnicowane w poszczególnych okresach rozwoju. Intensywne zapotrzebowanie kukurydzy na składniki pokarmowe występuje w okresie od fazy 6–8 liści i trwa do fazy zasychania znamion. Jak zatem przygotować nawożenie dla kukurydzy aby miała jak najlepszy start?

Jednym z rolników, którzy zastanawiają się jak idealnie nawozić jest Szymon Tymiak, rolnik z Lubelszczyzny. Ponieważ kwietniowe warunki pogodowe uniemożliwiają wjechanie na pola, już teraz chciałby się dowiedzieć, jak przygotować się należycie do nawożenia, gdy przyjdzie na nie czas.

Od czego zależy dawka nawożenia?

Jeśli będziemy mieli zbyt niskie pH kukurydza nie będzie w stanie pobrać składników mineralnych, którymi ją nawozimy. Najlepszą opcją jest odczyn powyżej zakresu 5 pH.

Edyta Baca, Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli

Dawka związków, których potrzebuje kukurydza zależy od kilku czynników. Pierwszym jest zasobność gleby w składniki pokarmowe. To, jakie gleby posiadamy będzie skutkowało ilością nawożenia potrzebnego kukurydzy. Im mniej zasobne gleby tym większa dawka nawozów musi być dostarczona. Ważnym elementem mającym wielki wpływ na nawożenie jest odczyn gleby.

– Jeśli będziemy mieli zbyt niskie pH kukurydza nie będzie w stanie pobrać składników mineralnych, którymi ją nawozimy. Najlepszą opcją jest odczyn powyżej zakresu 5 pH – tłumaczy Edyta Baca, Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli.

Jeśli pH jest zbyt niskie (poniżej 5) powinniśmy wapnować glebę. Zazwyczaj jest to przeprowadzane jesienią, lecz można również przeprowadzić ten zabieg wiosną – odpowiednio wcześnie przed siewem (przynajmniej 10 dni).

Następnym czynnikiem jest przeznaczenie upraw. Rolnicy, posiadający bydło, przeznaczają zieloną masę kukurydzy na kiszonkę, niektórzy zaś, uprawiają ją na ziarno. Choć wielu specjalistów proponuje inne dawki nawozów, są one do siebie bardzo zbliżone więc wielu z hodowców stosuje podobne nawożenie w kukurydzy na ziarno i na kiszonkę.

Rolnicy, posiadający bydło, przeznaczają zieloną masę kukurydzy na kiszonkę, niektórzy zaś, uprawiają ją na ziarno.

– Mieliśmy w swoim gospodarstwie bydło mleczne i uprawialiśmy kukurydzę na kiszonkę. W tym samym czasie sialiśmy również kukurydzę na ziarno i nawożenie stosowaliśmy praktycznie takie same. Nieznacznie różni się nawożenie 1 i 2, więc zastosowaliśmy identyczne dawki w obydwu przypadkach – relacjonuje Jacek Waranka, Gospodarstwo „Rapex” Grabin, woj. opolskie.

Kolejną rzeczą, która ma wpływ na nawożenie jest nawożenie organiczne. To, czy mamy do dyspozycji obornik bydlęcy lub pomiot kurzy, zdecyduje o wielkości nawożenia NPK. Obornik zazwyczaj obniża nam zdecydowanie potrzebę nawożenia mineralnego.

– W swoim gospodarstwie sieję kukurydzę na ziarno, więc resztki zostają na polu. Dzięki temu jest pewna ilość nawozu w glebie. Dorzucę jeszcze gnojowicy albo obornika od sąsiada i spadają mi nakłady na nawożenie mineralne – tłumaczy Stefan Jurgiel, rolnik ze wschodniej Polski.

To, jakiego plonu się spodziewamy powinno mieć wpływ na nasze nawożenie. Choć kukurydza jest rośliną, której nie przenawozimy azotem, powinniśmy dostosować nawożenie pod zakładany plon. Nie zrobimy krzywdy roślinie podając większą dawkę azotu, lecz ekonomika będzie miała tu znaczenie: podanie azotu w odpowiedniej dawce doprowadzi do odpowiedniego wzrostu roślin i wydamy pieniądze na ten składnik, który aktualnie kukurydza wchłonie. Jednak nawożenie wyższą dawką azotu niż rośliny potrzebują, wzmocni zasobność gleby w ten składnik na kolejny sezon. Więc pieniądze i tak nie zostaną stracone.

Choć kukurydza jest rośliną, której nie przenawozimy azotem, powinniśmy dostosować nawożenie pod zakładany plon.

Kiedy jest odpowiedni termin do nawożenia?

Termin wysiania nawozu zależy przede wszystkim od warunków pogodowych. Wielu rolników nawet z rejonów, na których spokojnie można było nawozić oraz wysiewać ziarno, zwlekało z tym ponieważ było zbyt mokro na wjazd na pole. Tak właśnie było w przypadku pana Macieja Henkela z Opolszczyzny.

– Znajomi z sąsiednich powiatów kończą już wysiew a u mnie dopiero 50% pól zasianych. Pogoda choć bardzo dobra, bo popadało ładnie zrobiła i przysługę w drugą stronę. Nie było jak ze sprzętem wjechać na pole, bo za mokro. A nawożę w tym samym momencie co sieję ziarno – żali się rolnik.

Choć są 2 szkoły mówiące o tym kiedy powinniśmy nawozić kukurydzę: przed wysiewaniem ziarnapo wysianiu, każda z nich ma swoje uzasadnienie.

kukurydza

Agregat do jednoczesnego wysiewu ziarna, nawozu NPK i mikronawozu (zielony pojemnik).

– W naszym gospodarstwie mamy agregat siewny, dzięki któremu możemy wysiewać nawóz z jednoczesnym siewem ziarna. W siewniku znajdują się specjalne pojemniki na zaprawione ziarno, nawóz NPK i specjalny nawóz mikro opowiada Jacek Waranka, Gospodarstwo „Rapex” Grabin, woj. opolskie.

Nie wszyscy rolnicy posiadają sprzęt umożliwiający wysiew nawozu wraz z ziarnem, muszą zatem korzystać z typowych siewników, rozsiewając nawóz przed wschodami na całej powierzchni pól.

– Według zasad nawożenia, które polecamy rolnikom: nawóz powinien czekać na kukurydzę, nie na odwrót – tłumaczy Edyta Baca, Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli.

Ważne jest aby nie robić tego gdy jest wilgotno, ponieważ istnieje szansa na poparzenie roślin nawozem. Dotyczy to zwłaszcza okresu pierwszych liści, gdy zbiera się w pochwach woda i granulki nawozu mogą tam wylądować i stworzyć coś na kształt koncentratu, zdolnego popalić rośliny.

kukurydza

Siew rzędowy kukurydzy i nawozu.

– U mnie problemu nie ma z wysiewaniem. Mam siew rzędowy z koszem zasypowym na nawozy. Kiedyś wyjeżdżałem najpierw z nawozem, a potem dopiero z ziarnem. Dokupiłem niedawno kilka hektarów i musiałem szukać innej opcji niż 2-krotny wysiew. Teraz oszczędzam na paliwie i sieję 2 w 1 opowiada Maciej Henkel z Opolszczyzny. 

Jakich składników kukurydza potrzebuje wiosną?

Kukurydza ma większe zapotrzebowanie pokarmowe niż zboża. Dlatego tak ważne jest dobre zbilansowanie dawki pokarmowej. Mimo tego, iż informacje o potrzebach tej rośliny, są ogólnodostępne: w internecie, w prasie branżowej lub u przedstawicieli firm handlujących nawozami i zbożem, niektórzy rolnicy nie zwracają uwagi na odpowiednie nawożenie.  Dlatego ważna jest analizy gleby, która kosztuje grosze, a da nam obraz zawartości składników w glebie.

kukurydza

Odpowiednie dawkowanie.

– Analiza gleby powinna być przeprowadzana co 3 lata. Jest to takie „minimum przyzwoitości”. Jeżeli zasobność gleby jest średnia, zapotrzebowanie pokarmowe kukurydzy przyjmujemy jako optymalne -1. Gdy zasobność jest niższa mnożymy dawkę nawożenia przez 1,8 albo nawet i  2. Wysoka zasobność gleby umożliwia obniżenie dawki i możemy przemnożyć dawkę przez 0,8 – tłumaczy Prof .Tadeusz Michalski prezes Polskiego Związku Producentów Kukurydzy.

Z plonem 10 t zielonki pobiera około: 38 kg azotu (N), 14 kg fosforu (P2O5), 45 kg potasu (K2O), 20 kg wapnia (CaO), 12 kg magnezu (MgO), 5 kg siarki (S) lub w przeliczeniu na SO3 – 12 kg SO3 oraz 17 g boru (B), 13 g miedzi (Cu), 150 g manganu (Mn), 1,5 g molibdenu (Mo) i 150 g cynku (Zn)

Kukurydza uprawiana na ziarno pobiera na każdą 1 t ziarna i odpowiednią masę słomy: 30 kg azotu (N), 12 kg fosforu (P2O5), 30 kg potasu (K2O), 10 kg wapnia (CaO), 10 kg magnezu (MgO), 3,5 kg siarki (S) lub w przeliczeniu na SO3 – 9 kg SO3 oraz 11 g boru (B), 14 g miedzi (Cu), 110 g manganu (Mn), 0,9 g molibdenu (Mo) i 85 g cynku (Zn). Wykazuje dużą wrażliwość na niedobór cynki i średnią na niedobór boru i miedzi.

Według dr. inż. Andrzeja Grześkowiaka, Grupa Azoty Oddział Police

Kalkulując plon będziemy wiedzieli jakich ilości składników pokarmowych nasze zasiewy potrzebują. Jeśli dodatkowo będziemy mieli pH gleby na optymalnym poziomie (powyżej 5), nie powinniśmy mieć problemów z przyswajaniem nawozów NPK, nawet w chłodniejsze dni.

Według zasad nawożenia, które polecamy rolnikom: nawóz powinien czekać na kukurydzę, nie na odwrót.

Edyta Baca, Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli

Fosfor i potas

Fosfor jest pierwiastkiem, który wraz z potsem ma ogromny udział w plonowaniu. Oba zapewniają bardzo dobre zawiązywanie kolb i ich zaziarnienie. Dlatego tak ważne jest nawożenie tymi składnikami w ilościach, które są potrzebne kukurydzy.

– Zwiększenie stężenia fosforu w roztworze glebowym można uzyskać stosując nawożenie zlokalizowane, które wykonuje się łącznie z siewem nasion. Szczególnie dobre efekty daje zlokalizowane nawożenie kukurydzy nawozami wieloskładnikowymi, które oprócz fosforu zawierają azot w formie amonowej (N–NH4), która to sprzyja pobieraniu fosforu. Ponadto zlokalizowane stosowanie nawozów pozwala znacznie zwiększyć ich efektywność (nawet do 30%) – mówi Monika Górzyńska, Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Warszawie, Oddział Poświętne.

kukurydza

Dawkowanie kukurydzy z plonem 10 t zielonki.

Taki właśnie sposób stosuje pan Henkel, rolnik z Opolszczyzny. Zainwestował kilka lat temu w siewnik punktowy, który jednocześnie wprowadza nawóz w okolice 5 cm od ziarniaka. Daje to precyzję w wysiewaniu nawozów wraz z ziarnami. Mając ustaloną dawkę nawozów, możemy ją obniżyć nawet o 30% gdy mamy rzędowy wysiew. Ponieważ standardowe sianie nawozów musi objąć całą powierzchnię pola, a rzędowe bezpośrednio okolicę ziarniaka.

– Stosując ten system mam idealnie posiane ziarno i jednocześnie nawóz. Wiedząc, że na 1 t ziarna potrzebuję ok. 12 kg fosforu P2O5. Spodziewając się 8 t/ha powinienem wysiać ok. 95 kg fosforu P2O5, a dzięki siewowi zlokalizowanemu, mogę podać 60–70 kg fosforu/ha – chwali się rolnik z Opolszczyzny.

Fosfor jest odpowiedzialny za wzrost rośliny, prawidłową fotosyntezę, a w początkowych dniach wspomaga rozwój korzenia. Dlatego ważne jest aby wprowadzić ten nawóz w miarę szybko. Jeśli nie mamy możliwości z różnych względów zaopatrzenia rośliny w nawozy, skorzystajmy z nawożenia dolistnego.

– Spośród roślin uprawnych w klimacie umiarkowanym kukurydza wykazuje największą reakcję na nawożenie fosforem. Pobieranie fosforu przez rośliny zależy od szeregu czynników glebowych (odczyn gleby, woda, dostępność tlenu), środowiskowych (temperatura powietrza i gleby) oraz aktywności rośliny. Niedobór tlenu w glebie spowodowany jej zagęszczeniem lub nadmiernymi opadami może być przyczyną zakłócenia pobierania fosforu, w konsekwencji zahamowania wzrostu kukurydzy – mówi dr hab. Renata Gaj Katedra Chemii Rolnej i Biogeochemii Środowiska Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

Fosfor jest odpowiedzialny za wzrost rośliny, prawidłową fotosyntezę, a w początkowych dniach wspomaga rozwój korzenia.

Innym czynnikiem zakłócającym pobieranie fosforu szczególnie we wczesnych fazach rozwoju jest temperatura. Następuje wtedy spowolnienie, a czasami zatrzymanie wchłaniania fosforu. Objawia się to fioletowieniem liści lub nawet całej rośliny.

– Wysiew fosforu wraz z ziarnem ułatwia roślinom jego pobieranie w niskich temperaturach. Fosfor jest mało przemieszczającym się pierwiastkiem, zatem powinniśmy go dostarczyć możliwie w najlepiej przyswajalnej płynnej formie lub wymieszanie go z glebą radzi Edyta Baca, Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli.

Aby wspomóc pobieranie fosforu z gleby, powinniśmy skoncentrować nawożenie siejąc nawóz wraz z ziarnem lub zastosować płynną formę doglebowo. Ważną rzeczą jest aby stosować się do instrukcji zawartych na opakowaniach nawozów płynnych typu RSM. Nawóz ten musi zostać podany doglebowo. Jeśli rolnik rozrzedzi zalecaną dawkę, kropla nawozu zostanie na roślinie. Właśnie dzięki temu dochodzi do poparzeń, gdyż skoncentrowany nawóz zamiast do gleby trafił na tkankę liścia.

Natomiast potas jest pierwiastkiem, który reguluje gospodarkę wodną w roślinie oraz pobieranie azotu. Rośliny, które otrzymywały prawidłową dawkę potasu, wykazują większą odporność na suszę. Jest on pobierany w największych ilościach – z plonem 50 t zielonki potrzebuje 200 kg K2O/ha, a zakładając ilość zebranego ziarna (ok. 8 t) potrzeby będą zbliżone, bo będzie to ok. 230 kg K2O/ha.

– Ze względu na ok. 3-krotnie większe pobieranie potasu niż fosforu przez kukurydzę, zaleca się stosować nawóz kompleksowy o szerszym stosunku fosforu do potasu (P:K) np. 1:3, 1:2,7. W przypadku uprawy na oborniku, szczególnie bydlęcym, który jest bogatym źródłem potasu, można stosować nawóz kompleksowy o węższym stosunku P:K, czyli 1:1,5 – podpowiada dr. inż. Adam Grześkowiak, Grupa Azoty, Oddział Police.

kukurydza

Mikronawóz.

Oprócz fosforu i potasu powinniśmy zwrócić uwagę na pierwiastki takie jak: cynk, siarkabor. One również powinny się znaleźć w nawozach, którymi zasilimy kukurydzę.

Jaki forma azotu jest najlepsza?

Do nawożenia azotowego kukurydzy polecane są formy azotu długo działające. Ponieważ kukurydza najintensywniej pobiera azot w fazie przed kwitnieniem aż do fazy wytwarzania kolb. Dlatego powinniśmy skorzystać z nawozów takich jak np. saletra amonowa, saletrzak lub RSM. Choć najbardziej polecana jest forma amidowa azotu zawarta w moczniku, gdyż jest długo uwalniana. W początkowych fazach jest zazwyczaj chłodno i rośliny nie pobierają intensywnie azotu

– Ja u siebie stosuję mocznik w I dawce ok. 150 kg/ha. Reszta nawozu zazwyczaj po miesiącu – opowiada pan Henkel, rolnik z Opolszczyzny.

kukurydza

Według przyjętych norm dla potrzeb azotowych kukurydzy, rolnicy zazwyczaj podają więcej azotu niż do wzrostu i rozwoju kukurydza potrzebuje.

Jak obliczyć dawkę?

– Określenie dawki w uprawie kukurydzy nie jest łatwe, gdyż jak dotąd nie opracowano prostych i jednoznacznych metod. Dobrym zaleceniem jest metoda stosowana we Francji, która opiera się na założeniu, że dawka azotu nie powinna przekroczyć 0,2% spodziewanego plonu ziarna. Przykładowo przy średnim plonie w Polsce wynoszącym ok. 6 t/ha ziarna – dawka azotu wynosiłaby nie więcej, niż 120 kg N/ha. Plony zbliżone do potencjalnych, czyli na poziomie 10 t/ha ziarna wymagałyby zastosowania dawki 200 kg N/ha. Liczne badania krajowe jednoznacznie wykazały jednak, że reakcja plonotwórcza kukurydzy na dawki azotu powyżej 150 kg/ha jest niewielka – tłumaczy Dr hab. Renata Gaj Katedra Chemii Rolnej i Biogeochemii Środowiska Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

Jest to bardzo ciekawa koncepcja, ponieważ wg przyjętych norm dla potrzeb azotowych kukurydzy, rolnicy zazwyczaj podają więcej azotu niż do wzrostu i rozwoju kukurydza potrzebuje.

– Na 6 t ziarna potrzebuję ok. 180 kg N/ha. I tyle staram się wysiewać. Według zasad, które stosuję będzie to 30 kg azotu na każdą 1 t ziarna – tłumaczy pan Henkel.

Niektórzy hodowcy stosują nawożenie wg zasad przyjętych przed latami. I okazuje się, że nie odbiega ono od koncepcji francuskich specjalistów.

Rośliny, które otrzymywały prawidłową dawkę potasu, wykazują większą odporność na suszę.

– W czystym składniku wysiewam ok. 140 kg N/ha więcej nie daję. Kiedyś miałem większą dawkę, ale nie widziałem różnicy w plonie więc wróciłem do niższej dawki –  opowiada rolnik ze wschodniej Polski.

Podstawową kwestią podczas nawożenia, są warunki atmosferyczne i możliwość wjechania w pole. Jednak bez względu na to, czy mamy nowoczesny sprzęt do lokalizowanego siewu, czy stosujemy standardowy rozsiewacz, powinniśmy z głową podjąć decyzję o terminie oraz dawce nawożenia, aby nie zmarnować tak ważnych dla kukurydzy składników mineralnych.

Zbiory rzepaku 2017 – podsumowanie minionego sezonu

Można już podsumować zbiory rzepaku 2017. Jak podkreślają zarówno eksperci, jak i sami rolnicy, w tym roku rzepak plonował słabiej niż się zapowiadało.

23 listopada 2017

Drożdże: ochrona roślin w rolnictwie ekologicznym

Ochrona roślin w rolnictwie ekologicznym może opierać się na drożdżach. Mają one wiele zastosowań, również w pracy rolnika. Dowiedz się, jak je wykorzystać

16 listopada 2017

Czy i kiedy siać przewódki?

Siew przewódek jest z reguły swego rodzaju alternatywą dla przedplonów schodzących późno. Jakie są więc zalety ich siewu?

15 listopada 2017

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij