Lucerna: kiedy siać i o czym pamiętać przy siewie?

Download PDF

Lucerna jest bardzo wartościową paszą dla wielu zwierząt gospodarskich. Wytwarza się z niej susz, siano i sianokiszonkę. Jest jednak dosyć wymagająca, jeśli chcemy uzyskać wysoki plon. Jakie jednak zasady obowiązują przy jej siewie?

Kiedy należy siać lucernę?

Występują 2 terminy siewu lucerny: wiosenny i letni. Wiosenny zbliża się wielkimi krokami, ponieważ przypada na połowę kwietnia.

Wszystko zależy od kierunku późniejszego użytkowania. Jeśli jest to uprawa na pasze, przewidywane są 2 podstawowe terminy siewu: wczesnowiosenny i letni. Wczesnowiosenny przypada na drugą, trzecią dekadę kwietnia, natomiast letni przypada na lipiec – tłumaczy dr Zbigniew Bodzon z Zakładu Traw, Roślin Motylkowatych i Energetycznych, Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin.

lucerna siew

Terminy siewu lucerny: wady i zalety.

– Pogoda jest nieprzewidywalna, mamy okresy długiej posuchy lub pory deszczowej. Może się zdarzyć tak jak było w ubiegłym roku, taki siew się nie uda. Jest zbyt sucho, lucerna przy siewie letnim nie zdąży na czas uzyskać fazy rozwojowej, która umożliwi dobre przezimowanie – wyjaśnia dr Bodzon. 

Siew na nasiona zaleca się na termin wiosenny. Wykorzystuje się w takim przypadku najlepsze warunki do rozwoju roślin – wysoką wilgotność gleby po roztopach wiosennych oraz optymalne temperatury. Jednak nie zawsze warunki są sprzyjające, bo przecież zdarzają się zimy bezśnieżne.

W pewnym momencie roślinę ochronną trzeba zebrać, ścinając jednocześnie lucernę. A zatem osłabia się jej wzrost, tempo tworzenia korzeni.

dr Zbigniew Bodzon z Zakładu Traw, Roślin Motylkowatych i Energetycznych, Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin

– Przy siewie wiosennym wydłuża się okres wegetacji. Jesienią nie zbierze się jeszcze nasion, zwykle jest to faza, w której strąki może już się zawiązały, ale nie zdążyły jeszcze dojrzeć. W latach pełnego użytkowania następuje całkowity rozwój – mówi dr Bodzon. 

Zaleca się więc, aby siew na nasiona był siewem czystym, co oznacza, że nie sieje się lucerny wraz z rośliną ochronną.

– W pewnym momencie roślinę ochronną trzeba zebrać, ścinając jednocześnie lucernę. A zatem osłabia się jej wzrost, tempo tworzenia korzeni. Nie uzyska takiej fazy rozwojowej, jaką mogłaby uzyskać przy siewie czystym – tłumaczy specjalista.

Wyznaczenie dokładnego terminu siewu lucerny zależy jednak od wielu czynników, ale przede wszystkim od:

  • warunków atmosferycznych i glebowych;
  • przezimowania gleby;
  • rodzaju siewu (czy na nasiona, czy na paszę);
  • przygotowania pola poprzez zastosowanie zabiegów agrotechnicznych.
lucerna

Można przeprowadzić szereg zabiegów agrotechnicznych, aby uzyskać wysoki plon zielonej masy. (Foto: AgroFoto.pl, rolstudent)

Przygotowanie pola pod siew lucerny

Lucerna jest dosyć wymagającą rośliną, jeśli chodzi o warunki glebowe. Aby uzyskać dobry plon, należy przeprowadzić szereg zabiegów agrotechnicznych przygotowujących glebę do siewu.

Przy siewie wczesnowiosennym najważniejsze są:

1. zespół uprawek pożniwnych i przedzimowych, ze szczególnym uwzględnieniem usuwania chwastów dwuliściennych (powinno się to odbyć jesienią w roku poprzedzającym siew);

2. wyrównanie pola i ograniczenie parowania (włókowanie i wałowanie) – wczesna wiosna;

3. lekka bronka i usuwanie chwastów – wczesna wiosna;

lucerna

Bronowanie jest zabiegiem, który wspomoże proces usuwania chwastów. (Foto: AgroFoto.pl, bronek)

Natura wyposażyła chwasty w wyjątkową zdolność do konkurencji w stosunku do upraw. Jeśli optymalna temperatura gleby dla lucerny wynosi ok. 10°C, to chwasty doskonale sobie radzą w znacznie niższych temperaturach, kiełkują już w 2–3°C. W takim razie na polu, które czeka na wysiew lucerny, chwasty mogą się już pojawić. Zwłaszcza z tych nasion, które nie zdążyły jeszcze skiełkować na jesieni. Zabieg wczesnego bronowania jest bardzo ważny w latach pełnego użytkowania. Jest to bronowanie dość ostre, robi się to na skos 2 razy (na krzyż) – tłumaczy dr Bodzon. – „Podrapanie” lucerny pobudza ją do lepszego krzewienia się. Oczywiście zabieg jest połączony ze spulchnieniem gleby, dzięki czemu gleba lepiej oddycha, lepiej przyjmuje składniki pokarmowe. W latach pełnego użytkowania również lepiej pochłania wilgoć –  dodaje.

4. wałkowanie

lucerna

Wał campella to nieoceniona pomoc w każdym gospodarstwie. (Foto: AgroFoto.pl, RenaultAres550rx)

– Jeśli gleba jest zbyt pulchna, należy zastosować wałkowanie, np. przy pomocy wału cambella. Gleba zbyt pulchna, naturalnie osiadając, będzie powodowała obrywanie korzonków – wyjaśnia konieczność wałkowania dr Bodzon.

5. nawożenie

Pola lucerny należy nawozić tak samo jak większość gatunków: jesienią i wiosną. Trzeba jednak pamiętać, że pole z tą rośliną wymaga nawożenia fosforem, potasem, ale nie trzeba używać azotu (w czystym siewie). Obornik powinno się rozrzucić i dobrze rozgarnąć, ale minimum na 2 lata przed siewem lucerny (w oborniku pozostaje bowiem dużo nasion chwastów).

Nawożenie fosforowo-potasowe stosuje się na jesieni. Generalnie nie nawozi się azotem. W doświadczeniach, które prowadzimy obecnie, nie stosujemy dawki startowej azotu. Wyjątek stanowi lucerna jako wsiewka. Wtedy należy zastosować dawkę startową dla lucerny, plus ilość azotu, która jest potrzebna dla rośliny podporowej, np. dla jęczmienia. Wystarczy 25 kg czystego azotu na hektar – zaleca dr Bodzon.

lucerna

Inne wymagania ma lucerna siana na nasiona, inne jako wsiewka na późniejsze pasze. (Foto: AgroFoto.pl, Jakub21)

Nawożenie azotem czystego siewu lucerny nie ma sensu. A co się stanie, jeśli lucerna pobierze azotu zbyt wiele, przy nawożeniu jej jako wsiewki oraz rośliny dodatkowej?

Jeśli jest to uprawa na paszę, nie ma to szczególnego znaczenia, poza tym, że ilość azotu w paszy może być zbyt duża. Roślina będzie pobierała dodatkowy azot, bo niby dlaczego miałby nie pobierać, skoro jest łatwo dostępny. Mechanizm pobierania azotu z powietrza jest spowolniony, ponieważ lucerna będzie żywiła się azotem, który jest w glebie. Nie jest to korzystne, jeśli uprawiamy roślinę na nasiona. Dlatego że nadmiar azotu powoduje nadmierny rozwój części zielonej, czyli naziemnej, a on odbywa się kosztem pędów generatywnych. Możemy spodziewać się bujnych roślin na polu i niewielkiej liczby nasion – tłumaczy ekspert.

6. wapnowanie

Należy pamiętać, że oprócz takich składników jak fosfor, potas, azot, dla lucerny najważniejszym składnikiem pokarmowym jest wapń. Poza tym wapń wspomaga proces rozwoju brodawek korzeniowych, przyspiesza ich tworzenie. Dzięki czemu nie nawozimy azotem, a roślina pobiera cały azot z powietrza – mówi specjalista IHAR.

7. szczepienie nasion (warto pamiętać, że można zwiększyć wydajność nasion poprzez szczepionki specyficznymi bakteriami)

Należy zwrócić uwagę na obecność bakterii brodawkowych, specyficznych dla lucerny. Jeśli jest to takie pole, na którym nigdy dotychczas nie uprawiano lucerny, warto jest szczepić nasiona szczepionką bakteryjną, np. nitraginą. Na rynku jest cała masa szczepionek dostosowanych do danego gatunku, dlatego warto z tego skorzystać – zaleca specjalista.

Najlepsze warunki glebowe do siewu

Jeśli jest to takie pole, na którym nigdy dotychczas nie uprawiano lucerny, warto jest szczepić nasiona szczepionką bakteryjną, np. nitraginą.

dr Zbigniew Bodzon z Zakładu Traw, Roślin Motylkowatych i Energetycznych, Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin

Uzyskanie wysokiego plonu zielonej masy zależy w dużej mierze od warunków glebowych oraz stopnia wilgotności gleby, w którą siejemy lucernę.

1. wilgotność

– Wczesnowiosenny siew wykorzystuje jeszcze obecność wilgoci glebowej, zgromadzonej w czasie zimy. Wobec tego zapewnia wcześniejszy rozwój roślin w okresie wegetacyjnym. Nie oznacza to jednak, że po wczesnowiosennym siewie nastąpi pełny rozwój, ponieważ lucerna, jak większość roślin bobowatych drobnonasiennych, w pierwszym roku pracuje na wytworzenie systemu korzeniowego. Rozwój systemu korzeniowego odbywa się kosztem tempa rozwoju części naziemnej tłumaczy specjalista.

2. rozpulchnienie

pro-biotechnologie /glebę / lucerna

Gleba pod siew lucerny powinna być spulchniona, ale nie zbyt mocno.

Gleba powinna być spulchniona, ale nie zbyt mocno, ponieważ lucernę sieje się dość płytko.

Lucernę wysiewa się nie głębiej niż 1–2 cm, a zatem gleba powinna być doskonale uprawiona, ale nie zbyt pulchna.

3. odczyn pH gleby

Gleba pod uprawę lucerny musi charakteryzować się zasadowym lub obojętnym pH. Dlatego tak ważne jest wapnowanie.

Najlepsze gleby dla lucerny

Oprócz warunków glebowych – wilgotności, spulchnienia, pH itd. – bardzo ważna jest klasa gleby, w którą zamierzamy siać lucernę, bo będzie to decydowało o intensywności nawożenia i ewentualnych zabiegów agrotechnicznych. Najlepszym kompleksem glebowym dla lucerny będzie:

  • pszenny;
  • żytni dobry i bardzo dobry.

Lucerna nie będzie dobrze rosła na glebach kwaśnych, piaszczystych, zwięzłych oraz torfowych. Nie lubi również stanowisk silnie wilgotnych – o wysokim poziomie wód gruntowych oraz źle meliorowanych.

– Lucerna nie będzie rosła na glebach kwaśnych i o wysokim poziomie wód gruntowych. Lucerna najlepiej się udaje na glebach zasadowych, dobrze przepuszczalnych i takich, które się szybko nagrzewają – mówi Wiesław Topczewski, hodowca bydła mlecznego i mięsnego z pow. sokołowskiego.

W jakie rośliny siać lucernę?

Wsiewki w inne rośliny wykonujemy przede wszystkim w celach paszowych, aby pokos był bardziej urozmaicony i bogatszy np. w białko.

lucerna_87232_152_1061597

Lucerna najlepiej plonuje w pojedynkę, jednak popularne są wsiewki w trawy, zboża i inne motylkowate. (Foto: AgroFoto.pl,  Kasia22)

Lucernę można siać w różnych kombinacjach. Najbardziej popularna jest lucerna siana w jęczmień jary i owies zbierany na zielonkę. Eksperci twierdzą, że może jest i dobrym uzupełnieniem pasz, ale nigdy nie będzie tak obficie plonować, jak w siewie czystym. Rośliny konkurując ze sobą, pozbawiają się wzajemnie substancji odżywczych, a więc efekt będzie taki, że żadna z roślin nie wykorzysta swojego potencjału.

Rośliny ochronne należy dodatkowo nawozić azotem, co eksperci podają jako wadę siewu łączonego. Sianie czystej lucerny jest jednak droższe niż w połączeniu ze zbożami czy trawami. Popularne jest więc połączenie lucerny z trawami, np. życicą czy tymotką, oraz z motylkowatymi, takimi jak koniczyna czerwona lub łubin.

U nas lucerna w czystym siewie nie urośnie, bo mamy trochę za wysoki poziom wód gruntowych, ale jako wsiewka oczywiście. Najlepsza jest w mieszance z trawami. Robimy z niej sianokiszonkę wykorzystywaną w żywieniu krów mlecznych i mięsnych przez cały rok. Słyszałem też o wsiewkach w jęczmień. U nas najlepiej się sprawdza z trawami. trzeba tylko uważać na przenawożenie azotem, bo lucerna będzie wypadać – wyjaśnia pan Topczewski.

Uzyskanie wysokiego plonu lucerny zależy od wielu czynników, jest to roślina wymagająca dobrej gleby i jej pielęgnacji przed zasiewem. Jeżeli zapewnimy lucernie powyższe warunki, możemy spodziewać się ok. 3 dobrej jakości pokosów. Zabezpieczmy się również przed kolejną suszą, stosując profilaktyczne zabiegi agrotechniczne, takie jak odchwaszczanie, meliorację rowów, poprawienie zdolności gleby do zatrzymania jak największej ilości wody. Bierzmy się do pracy, a efekt będzie widoczny już na początku maja!

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.3 / 5. Liczba głosów 76

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Z forum

Powiązany temat:

Lucerna
ASZv3
Polecam do tego owinięcie czarną folią
zobacz więcej »
areek9869
Nie było już na co czekać, jak chcę te 5 pokosów zrobić, najlepiej do 20 maja powinna być zrobiona. Miała już wyczuwalne ziarno pieprzu. Z moich 16 ha wyszło 240 belek po prasie j...
zobacz więcej »
Marcin133
To szybko się zrobiłeś lucke. Jaki plon?
zobacz więcej »
...
Zobacz pozostałe wpisy

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o