Mączniak rzekomy cebuli – patogen może pojawić się na plantacjach

5 lutego 2024, Dr Jan Sobolewski

fot. Jan Sobolewski

Sprawca tej choroby Peronospora destructor, należy do organizmów grzybopodobnych. Patogen niespodziewanie może pojawić się na plantacjach cebuli z powodu niemożności zimowania poza żywą rośliną, np. w glebie. Bywają lata braku obecności choroby na plantacji, po których przychodzi okres notowania mączniaka rzekomego.

Poniżej przekazuję podstawowe informacje o sprawcy choroby, znaczeniu gospodarczym i występowaniu mączniaka rzekomego cebuli. Z artykułu dowiesz się także, jak rozpoznać objawy choroby i jakie są możliwości ochrony plantacji cebuli przed mączniakiem rzekomym.

Spis treści

Reklama

Sprawca mączniaka rzekomego cebuli

Pierwotnym źródłem choroby, której sprawcą jest Peronospora destructor są:

plantacje cebuli wysadkowej, z zainfekowanymi roślinami;
zakażona dymka posadzona w pole;
odrosty zakażonej cebuli z roku poprzedniego pozostawione w glebie;
plantacje cebuli zimującej z zainfekowanymi roślinami po ich wschodach, na jesieni.

W warunkach wilgotnych nocy z temperaturą 10–12^oC, przy tworzeniu rosy, z zakażonych roślin wyrastają trzonki konidialne z zarodnikami konidialnymi. Są przenoszone na sąsiednie rośliny, powodując ich infekcje. Intensywny rozwój choroby zachodzi w warunkach dłuższego zwilżenia liści w nocy i w ciągu dnia, przy umiarkowanej temperaturze i bezdeszczowej pogodzie. W okresie jesiennym pod koniec okresu wegetacji grzybnia przerasta z liści chorych roślin do cebul i tam zimuje.

Straty gospodarcze i powszechność występowania choroby

Choroba powoduje straty na całym świecie. Jeśli mączniak rzekomy pojawia się na plantacji (najczęściej od północnej strony), obniża plon cebuli ilościowy i jakościowy. Straty plonu mogą dochodzić do 70%. W skrajnych przypadkach następuje całkowite zniszczenie plantacji. Ponadto, cebule pochodzące z porażonych plantacji źle się przechowują.

O innych chorobach oraz szkodnikach cebuli przeczytasz w dziale: warzywa polowe.

Symptomy mączniaka rzekomego cebuli

Pierwsze objawy choroby notuje się na plantacjach cebuli nasiennej oraz uprawianej z dymki i siewu ozimego w drugiej połowie maja, najczęściej na roślinach od północnej strony pola. Sprzyjają temu wilgotne noce z ranną rosą. Charakterystyczny jest białoszary, obfity nalot zarodników konidialnych, widoczny na liściach w miejscach jaśniejszych plam.

Objawy zarodnikowania P. destructor na cebuli

Metody niechemiczne zapobiegania chorobie

Do działań zapobiegawczych należą:

niszczenie odrostów cebuli zimującej w glebie;
stosowanie cebuli i dymki pochodzących z plantacji chronionych przed chorobą;
istotnym zagadnieniem w ochronie cebuli przed tą chorobą jest śledzenie sygnalizacji zagrożenia;
prowadzenie lustracji na plantacjach cebuli, w poszukiwaniu pierwszych objawów choroby;
na plantacjach nasiennych i cebuli uprawianej z dymki wielokrotnie, a przynajmniej 1–2 razy w tygodniu należy usuwać rośliny z pierwotnymi objawami choroby.

Chemiczne zwalczanie mączniaka rzekomego cebuli

Do zwalczania choroby dopuszczono fungicydy, które należy stosować zgodnie z etykietami (tabela).

Tabela. Wykaz grup fungicydów i przykładowe środki stosowane w ochronie cebuli przed mączniakiem rzekomym

Grupa fungicydów	Przykładowy fungicyd	Działanie środka
ditiokarbaminiany	Polyram 70 WG	powierzchniowe
strobiluryny	Afrodyta 250 SC	systemiczne
pochodne kwasu cynamonowego + strobiluryny	Cabrio Duo 112 EC	systemiczne
aniliny	Altima 500 SC	powierzchniowe
triazole + strobiluryny	Fandango 200 EC	systemiczne
pochodne kwasu karbaminowego + fluopikolid	Infinito 687,5 SC	systemiczne
strobiluryny + anilidy	Signum 33 WG	systemiczne
miedziowe	Nordox 75 WG	kontaktowe
pochodne anilin + pochodne kwasu cynamonowego	Banjo Forte 400 SC	wgłębno-kontaktowe
izoksazoliny	Zorvec endavia	powierzchniowe i układowe