Małe gospodarstwa a światowe procesy koncentracji ziemi

Małe gospodarstwa rolne użytkują jedynie 25% światowych zasobów ziemskich. W dodatku z roku na rok jest im coraz trudniej.

Małe gospodarstwa rolne na świecie produkują większość żywności, robiąc to przy użytkowaniu mniej niż 25% światowych zasobów ziemi. Utrata władania ziemią na rzecz dużych gospodarstw spowoduje zatem zmniejszenie możliwości samo wyżywienia. Coraz częściej ziemia jest przedmiotem spekulacji i przejmowana jest przez duże koncerny transnarodowe.

Niekorzystne procesy z punktu widzenia rozwoju zrównoważonego przybrały w ostatnim 30-leciu na sile i wpływają niekorzystnie na możliwości rozwojowe gospodarstw rodzinnych. Charakterystyka władania ziemią przez gospodarstwa małe została zamieszczona w tabeli poniżej.

Władanie ziemią rolniczą na Świecie (tabela opracowana na podstawie FAOSTAT, Land grabbing)
  Grunty rolne (tys. ha) Liczba gospodarstw (tys.) Liczba małych gospodarstw (tys.) Udział małych gospodarstw w całej populacji (%) Grunty rolne w posiadaniu małych gospodarstw (tys. ha) Udział w posiadaniu ziemi rolniczej przez małe gospodarstwa (%) Średnia powierzchnia w grupie gospodarstwa małe (ha)
Afryka 1 242 624 94 591 84 757 89,6% 182 766 14,7% 2,2
Azja– Pacyfik 1 990 228 447 614 420 348 93,9% 689 737 34,7% 1,6
Chiny 521 775 200 555 200 160 99,8% 370 000 70,9% 1,8
Indie 179 759 138 348 127 605 92,2% 71 152 39,6% 0,6
Europa 474 552 42 013 37 182 88,5% 82 337 17,4% 2,2
Ameryka Łacińska i Karaiby 894 314 22 333 17 894 80,1% 172 686 19,3% 9,7
Ameryka Północna 478 436 2410 1850 76,8% 125 102 26,1% 67,6
Razem 5 080 154 608 962 562 031 92,3% 1 252 628 24,7% 2,2

Afryka, Ameryka Południowa i Europa znajdują się w grupie kontynentów, gdzie udział w posiadaniu ziemi przez małe gospodarstwa jest niewielki. Gdyby spojrzeć np. na Węgry, to użytkowanych rolniczo jest tam 7,768 mln ha. Udział rolnictwa w PKB spadł z 13,7% w 1989 r. do 2.5% w 2009. Zatrudnienie w rolnictwie również zmalało z 8,3% w roku 1996 do 4,6% w 2009, podczas gdy udział całego agrobiznesu był relatywnie wysoki (12–13% w roku 2008). W 2009 r. 72% dopłat rolnych trafiło do 8,6% gospodarstw. Ceny gruntów rolnych na Węgrzech były w 2010 r. 15–20 razy niższe niż w Belgii i Holandii.

Afryka, Ameryka Południowa i Europa znajdują się w grupie kontynentów, gdzie udział w posiadaniu ziemi przez małe gospodarstwa jest niewielki.

Liczba gospodarstw rolnych w Niemczech w latach 1991–2012 spadła natomiast z 541 tys. do 287,5 tys. (w przedziale obszarowym powyżej 5 ha). Dziś 11,7% gospodarstw w przedziale obszarowym 100 ha i więcej posiada 55,9% użytków rolnych w tym kraju. W dodatku w latach 2005–2011 cena 1 ha gruntu rolnego wzrosła tam z 55%, tj. 8692 euro do 13 493 euro. Stawki czynszu dzierżawnego wzrosły w roku 2010 do 261 euro za hektar, co w relacji do roku 2007 daje wzrost o 27%. W regionie Emsland ceny czynszu dzierżawnego wynoszą 1200 euro, podczas gdy lokalni rolnicy określają poziom uzasadniony ekonomicznie na 500–600 euro na hektar.

Według danych Eurostat w 2010 r. w UE–27 funkcjonowało 12 mln gospodarstw na powierzchni 170 mln ha użytków rolnych. Odpowiada to ponad 40% powierzchni ogólnej 27 państw Unii, z czego utrzymuje się 25 mln ludzi (9,7 mln AWU). Udział pracy własnej rodzin rolniczych wyniósł 75%, 17% było zatrudnionych na etat, a 8% jako pracownicy sezonowi. Udział w wartości dodanej brutto spośród całości UE–27 (148 mld euro), w 2011 r. generowany przez starą EU–15, wyniósł 83,3%, przy czym ponad 58% przypadło na 3 kraje: Francję, Włochy i Hiszpanię.

Na koniec należy dodać, że subsydiowanie rolnictwa odgrywa istotną rolę: wartość dopłat zanotowana w 2010 r. w 27 krajach EU wyniosła 55,5 mld euro. Wobec braku nowych uregulowań prawnych ograniczających procesy koncentracji ziemi na świecie można się spodziewać, że będą się jeszcze bardziej nasilały.

Choroby płuc u cieląt: jak ograniczyć ich występowanie?

Schorzenia płuc to druga po biegunkach dolegliwość, która może powodować osłabienie cieląt, a nawet ich śmierć. Jak im zapobiegać?

28 listopada 2016

Borówki i maszyny Kubota: doskonałe połączenie!

Opowieść o Jerzym Wilczewskim, który odniósł sukces, stawiając na borówki oraz pomarańczowe maszyny Kubota!

3 grudnia 2016

Gryzonie w chlewni: jak im zaradzić?

Jak można walczyć z gryzoniami w chlewni by nie były zagrożeniem dla trzody chlewnej?

4 grudnia 2016