Małe gospodarstwa a światowe procesy koncentracji ziemi

Małe gospodarstwa a światowe procesy koncentracji ziemi

Małe gospodarstwa rolne użytkują jedynie 25% światowych zasobów ziemskich. W dodatku z roku na rok jest im coraz trudniej.

Małe gospodarstwa rolne na świecie produkują większość żywności, robiąc to przy użytkowaniu mniej niż 25% światowych zasobów ziemi. Utrata władania ziemią na rzecz dużych gospodarstw spowoduje zatem zmniejszenie możliwości samo wyżywienia. Coraz częściej ziemia jest przedmiotem spekulacji i przejmowana jest przez duże koncerny transnarodowe.

Niekorzystne procesy z punktu widzenia rozwoju zrównoważonego przybrały w ostatnim 30-leciu na sile i wpływają niekorzystnie na możliwości rozwojowe gospodarstw rodzinnych. Charakterystyka władania ziemią przez gospodarstwa małe została zamieszczona w tabeli poniżej.

Władanie ziemią rolniczą na Świecie (tabela opracowana na podstawie FAOSTAT, Land grabbing)
 Grunty rolne (tys. ha)Liczba gospodarstw (tys.)Liczba małych gospodarstw (tys.)Udział małych gospodarstw w całej populacji (%)Grunty rolne w posiadaniu małych gospodarstw (tys. ha)Udział w posiadaniu ziemi rolniczej przez małe gospodarstwa (%)Średnia powierzchnia w grupie gospodarstwa małe (ha)
Afryka1 242 62494 59184 75789,6%182 76614,7%2,2
Azja– Pacyfik1 990 228447 614420 34893,9%689 73734,7%1,6
Chiny521 775200 555200 16099,8%370 00070,9%1,8
Indie179 759138 348127 60592,2%71 15239,6%0,6
Europa474 55242 01337 18288,5%82 33717,4%2,2
Ameryka Łacińska i Karaiby894 31422 33317 89480,1%172 68619,3%9,7
Ameryka Północna478 4362410185076,8%125 10226,1%67,6
Razem5 080 154608 962562 03192,3%1 252 62824,7%2,2

Afryka, Ameryka Południowa i Europa znajdują się w grupie kontynentów, gdzie udział w posiadaniu ziemi przez małe gospodarstwa jest niewielki. Gdyby spojrzeć np. na Węgry, to użytkowanych rolniczo jest tam 7,768 mln ha. Udział rolnictwa w PKB spadł z 13,7% w 1989 r. do 2.5% w 2009. Zatrudnienie w rolnictwie również zmalało z 8,3% w roku 1996 do 4,6% w 2009, podczas gdy udział całego agrobiznesu był relatywnie wysoki (12–13% w roku 2008). W 2009 r. 72% dopłat rolnych trafiło do 8,6% gospodarstw. Ceny gruntów rolnych na Węgrzech były w 2010 r. 15–20 razy niższe niż w Belgii i Holandii.

Afryka, Ameryka Południowa i Europa znajdują się w grupie kontynentów, gdzie udział w posiadaniu ziemi przez małe gospodarstwa jest niewielki.

Liczba gospodarstw rolnych w Niemczech w latach 1991–2012 spadła natomiast z 541 tys. do 287,5 tys. (w przedziale obszarowym powyżej 5 ha). Dziś 11,7% gospodarstw w przedziale obszarowym 100 ha i więcej posiada 55,9% użytków rolnych w tym kraju. W dodatku w latach 2005–2011 cena 1 ha gruntu rolnego wzrosła tam z 55%, tj. 8692 euro do 13 493 euro. Stawki czynszu dzierżawnego wzrosły w roku 2010 do 261 euro za hektar, co w relacji do roku 2007 daje wzrost o 27%. W regionie Emsland ceny czynszu dzierżawnego wynoszą 1200 euro, podczas gdy lokalni rolnicy określają poziom uzasadniony ekonomicznie na 500–600 euro na hektar.

Według danych Eurostat w 2010 r. w UE–27 funkcjonowało 12 mln gospodarstw na powierzchni 170 mln ha użytków rolnych. Odpowiada to ponad 40% powierzchni ogólnej 27 państw Unii, z czego utrzymuje się 25 mln ludzi (9,7 mln AWU). Udział pracy własnej rodzin rolniczych wyniósł 75%, 17% było zatrudnionych na etat, a 8% jako pracownicy sezonowi. Udział w wartości dodanej brutto spośród całości UE–27 (148 mld euro), w 2011 r. generowany przez starą EU–15, wyniósł 83,3%, przy czym ponad 58% przypadło na 3 kraje: Francję, Włochy i Hiszpanię.

Na koniec należy dodać, że subsydiowanie rolnictwa odgrywa istotną rolę: wartość dopłat zanotowana w 2010 r. w 27 krajach EU wyniosła 55,5 mld euro. Wobec braku nowych uregulowań prawnych ograniczających procesy koncentracji ziemi na świecie można się spodziewać, że będą się jeszcze bardziej nasilały.

Akademia Nawożenia Intermag: pomidor

Jaki produkt użyć na zżółknięte liście? Jak wyeliminować problem z suchą zgnilizną? Jak zregenerować roślinę po skutkach gradobicia?

21 lipca 2017

Nawodnienie sadu to lepsze jakościowo plony

W warunkach klimatycznych Polski z powodu niedostatecznej ilości opadów w sezonie wegetacyjnym, bardzo często występują niedobory wody, co jest przyczyną znacznych wahań w wysokości zbiorów oraz jakości plonów w...

15 lipca 2017

Uprawa uproszczona: korzyści dla środowiska

Uprawa uproszczona przynosi korzyści nie tylko dla gospodarstwa, ale także dla środowiska naturalnego. Warto o tym pamiętać przy doborze technologii uprawy

15 lipca 2017

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij