Międzyplony w uprawie kukurydzy
Kiedyś międzyplony (inaczej określane jako poplony) traktowano jako źródło dodatkowej paszy, ich podział był prosty i zrozumiały. Obecnie międzyplon uprawia się raczej w celach nawozowo-ochronnych. A które międzyplony w uprawie kukurydzy są najlepsze?
Dawniej, jeśli wysialiśmy po wcześnie schodzących z pola zbożach jakąś roślinę jarą, która została zebrana jesienią tego samego roku – był to międzyplon ścierniskowy. Z kolei jeśli ktoś chciał wiosną zapewnić zieloną paszę – wysiewał w sierpniu lub do 15 września roślinę ozimą – w takim wypadku mamy do czynienia z typowym międzyplonem ozimym. Są jeszcze wsiewki międzyplonowe, czyli rośliny wysiewane wiosną w roślinę ochronną, a zbierane lub przyorywane jesienią.
Kukurydza jest rośliną, przed którą łatwo zastosować dowolny międzyplon.
Obecnie międzyplony rzadko stanowią źródło paszy, zazwyczaj uprawia się je w celach nawozowo-ochronnych. Wprowadzenie różnego rodzaju uproszczeń, a także uprawy konserwującej spowodowało, że poplony uprawia się w bardziej dowolny sposób, np. międzyplony ścierniskowe pozostawia się do wiosny, ozime wysiewa stosunkowo wcześnie, a wiosną desykuje itd. Ich wykorzystanie ograniczone jest fantazją rolnika i przepisami związanymi z dopłatami.
Spis treści
Międzyplony w uprawie kukurydzy
Ze względu na późny termin siewu kukurydza jest rośliną, przed którą łatwo zastosować dowolny międzyplon. Tym bardziej, że często uprawiana jest po zbożach zbieranych w lipcu i na początku sierpnia.
Idealne warunki do siewu międzyplonów uzyskamy, stosując pogłębioną podorywkę, a następnie agregat doprawiający (aczkolwiek wtedy jest drogo!). Wysiewając gruboziarniste gatunki, można poprzestać na agregacie złożonym z pługa i wału (wtedy jest taniej). Zaś najtańszą metodą jest wykorzystanie kultywatora podorywkowego.
Siew międzyplonów można wykonać zwykłym siewnikiem lub nawet rozsiewaczem do nawozów mineralnych. Jednak w tym wypadku normę wysiewu należy zwiększyć o co najmniej 20%.
Idealne warunki do siewu międzyplonów uzyskamy, stosując pogłębioną podorywkę, a następnie agregat doprawiający.
Które międzyplony są najlepsze?
Ze środowiskowego punktu widzenia cenniejsze są gatunki ozime, a szczególnie dobre efekty daje uprawa wyki kosmatej (ilość wysiewu: ok. 90 kg/ha). Jednak międzyplony ozime nieco komplikują agrotechnikę wiosną.
Z poplonów ścierniskowych szczególnie godne polecenia są rośliny z rodziny bobowatych (motylkowatych, strączkowych), np. łubiny, groch pastewny (peluszka), bobik. Ich udział w ogólnej strukturze zasiewów jest bardzo niski. A są to rośliny będące doskonałymi przedplonami. Uprawiając bardzo popularną i wiernie plonującą gorczycę, trzeba jednak uważać na ilość roślin z rodziny kapustowatych (krzyżowych) w płodozmianie. Ich nadmiar może bowiem powodować nasilenie się chorób rzepaku.
Międzyplony a ekoschematy 2023–2027 – kiedy warto je zgłosić do dopłat?
Stosowanie międzyplonów może nie tylko poprawić strukturę gleby, ale także przynieść wymierne korzyści finansowe dzięki dopłatom w ramach ekoschematów. W przypadku uprawy kukurydzy najczęściej wykorzystywany jest ekoschemat „Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe,” który wymaga utrzymania pokrywy roślinnej co najmniej przez 8 tygodni oraz zakazuje ich wcześniejszego niszczenia orką. Rolnicy, którzy decydują się na wsiewki śródplonowe lub mieszanki ozime wysiewane po żniwach, mogą liczyć na dodatkowe wsparcie, jeśli spełnią określone warunki techniczne oraz terminowe. Ważne jest również odpowiednie dopasowanie międzyplonu do planu płodozmianu – jego obecność musi być zgodna z deklaracją we wniosku o dopłaty.
Nowe mieszanki poplonowe – rekomendacje i badania
Aktualne zalecenia instytutów takich jak IUNG i COBORU wskazują, że mieszanki wielogatunkowe są bardziej efektywne niż monogatunkowe międzyplony. Mieszanki oparte na facelii, peluszce i owsie wykazują wyższą produkcję biomasy i korzystniejszy stosunek C:N, co przekłada się na lepsze warunki do wschodów kukurydzy oraz większą dostępność składników pokarmowych. Z kolei gorczyca biała, choć szybka i tania w uprawie, nie zawsze wystarcza, aby skutecznie ograniczyć zachwaszczenie czy poprawić strukturę gleby. Dobrze dobrana mieszanka poprawia retencję wody, wiąże azot i pełni funkcję fitosanitarną, ograniczając rozwój patogenów glebowych.
Efektywność ekonomiczna i dobre praktyki likwidacji międzyplonów
Analizy kosztów i korzyści potwierdzają, że międzyplony wciąż przynoszą oszczędności – przyoranie masy zielonej może ograniczyć zapotrzebowanie na nawożenie NPK nawet o 15–25%, co przy obecnych cenach nawozów przekłada się na realne oszczędności. Ważne jest jednak, aby międzyplony ozime likwidować w odpowiednim czasie – najlepiej poprzez mulczowanie lub talerzowanie na 2–3 tygodnie przed siewem kukurydzy. Zbyt późne niszczenie międzyplonu może opóźnić wschody i negatywnie wpłynąć na rozwój kukurydzy, dlatego właściwe zarządzanie terminami zabiegów jest kluczowe dla sukcesu.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
