Niedobory wody: jak kukurydza walczy z suszą?

Tak ciepłego lata nie pamiętają nawet najstarsi górale, choć trzeba przyznać, że to nie temperatury są największym zmartwieniem rolników, lecz brak opadów. Wiele gatunków zbóż, zamiast naturalnie dojrzeć, po prostu wyschło.

Tegoroczny sezon wegetacyjny z wielu powodów zostanie na długo zapamiętany. Tak ciepłego lata nie pamiętają nawet najstarsi górale, choć trzeba przyznać, że to nie temperatury są największym zmartwieniem rolników, lecz brak opadów i niedobory wody. Wiele gatunków zbóż, zamiast naturalnie dojrzeć, po prostu wyschło.

Lucerna należy do roślin o wysokim współczynniku transpiracji (ok. 850 l/kg), pszenica jest pod tym względem przeciętna (500 l/kg), natomiast mistrzami oszczędności są proso (270 l/kg) i kukurydza (256 l/kg).

Jak w takich warunkach radzi sobie kukurydza? Jeśli chodzi o wysokie temperatury, upał kukurydzy niestraszny. Powyżej 25°C po prostu włącza ona wyższy bieg i przechodzi na fotosyntezę typu C4, dzięki czemu rośnie o wiele szybciej. Rośliny klimatu umiarkowanego tego nie potrafią, dlatego plony ich biomasy są o wiele niższe. W przypadku temperatury problem stanowią raczej wiosenne i wczesnojesienne przymrozki oraz zimne, letnie noce, gdyż do wytworzenia organów wegetatywnych kukurydza wymaga temperatur powyżej 11–12°C.

Czynnikiem najbardziej ograniczającym plonowanie kukurydzy są jednak niedobory wody. Kukurydza jest rośliną o dużych potrzebach wodnych, na szczęście potrafi dobrze wodą gospodarować i pobierać ją z dużych głębokości (nawet z 3 m). Jej zdolności do oszczędzania wynikają z niskiego współczynnika transpiracji, czyli parowania wody z naziemnych części roślin. Podkreślmy również, że każda roślina potrzebuje określonej ilości wody do wytworzenia swoich tkanek – te najbardziej rozrzutne zużywają nawet 1000 litrów wody do wytworzenia 1 kg suchej masy. Z roślin rolniczych lucerna należy do roślin o wysokim współczynniku transpiracji (ok. 850 l/kg), pszenica jest pod tym względem przeciętna (500 l/kg), natomiast mistrzami oszczędności są proso (270 l/kg) i właśnie kukurydza (256 l/kg).

Skąd w takim razie duże zapotrzebowanie i wrażliwość na niedobory wody? Wynika ono z wysokiej produkcji biomasy, która z 1 ha może wynosić nawet 20 ton, a na jej wyprodukowanie potrzeba aż 3 mln litrów wody! Wydaje się dużo, jednak już 200 mm opadów w czasie sezonu wegetacyjnego pokrywa zapotrzebowanie kukurydzy. Oczywiście ważny jest odpowiedni ich rozkład – krytyczne miesiące to lipiec i sierpień, chociaż niektórzy badacze podają, że optymalne plony warunkuje dostateczna ilość deszczu w czerwcu.

Mimo dużej odporności kukurydzy na czynniki stresowe, w tym brak wody, na wielu polach widać już skutki suszy. Początkowo rośliny przestają rosnąć, liście stają się są mniejsze, zwijają się, aż w końcu umierają. Wiechowanie zaczyna się wcześniej, a kolby są małe i słabo zaziarnione. Niestety są rejony, gdzie kukurydza już w drugiej połowie sierpnia była całkiem sucha.

***

O tym, jak kukurydza reaguje na niedobory wody, dyskutują również rolnicy na portalu AgroFoto.pl.

Borówki i maszyny Kubota: doskonałe połączenie!

Opowieść o Jerzym Wilczewskim, który odniósł sukces, stawiając na borówki oraz pomarańczowe maszyny Kubota!

3 grudnia 2016

Orka przedzimowa: czy warto?

Mimo że coraz częściej rolnicy zastępują tradycyjną orkę zabiegami uproszczonymi, wielu czeka orka przedzimowa. Kto powinien ją wykonać?

28 listopada 2016

Jak żywić krowy w sezonie zimowym?

Niskie temperatury wymagają zwiększonej pracy organizmu i powodują spadek odporności. Jak zatem należy żywić krowy zimą?

9 grudnia 2016