Czy można obniżać dawki środków ochrony roślin?

Niższe koszty zakupu i zabiegów związanych z ochroną roślin, mniej chemii, zdrowsza żywność. Korzyści ze zmniejszania dawek ŚOR może być więcej.

Stosowanie obniżonych dawek środków ochrony roślin przez wiele lat było w Polsce zakazane. Środki ochrony roślin można było stosować ściśle według dawki podanej na etykiecie – instrukcji stosowania.

Przepisy nie tylko zezwalają, ale wręcz zachęcają do obniżania dawki.

Sytuacja ta zmieniła się 4 lata temu, ale nadal niektórzy rolnicy obawiają się obniżać dawki albo z tego powodu, że nie wiedzą, w jaki sposób to robić właściwie, albo ponieważ nie wiedzą, że przepisy się zmieniły i boją się mandatu. Warto zatem przypomnieć podstawowe zasady dotyczące obniżania dawek.

Czy przepisy zezwalają na stosowanie obniżonych dawek środków ochrony roślin?

Przepisy nie tylko zezwalają, ale wręcz zachęcają do obniżania dawki. Zasady integrowanej ochrony roślin (która jest obecnie obowiązkowa) mówią, że rolnicy powinni obniżać dawkę, kiedy to możliwe.

Czy za stosowanie dawek obniżonych można dostać mandat?

Owszem, w przypadku jeżeli etykieta środka wprost zabrania stosowania dawki obniżonej albo nakazuje wykonanie zabiegu tylko i wyłącznie w pełnej dawce. Takie zapisy pojawiają się czasami w związku z zapobieganiem powstawaniu odporności.

Co daje obniżanie dawek?

Ma ono dwie podstawowe zalety:

– Niższy koszt zabiegu ochrony roślin (zużywamy mniej środka na hektar). Zysk rolnika z tytułu stosowania obniżonej dawki jest tym wyższy, im większy areał zostaje poddany zabiegowi chemicznemu.

– Zmniejszenie obciążenia środowiska chemikaliami. Jest to główna przyczyna, dla której nowe przepisy Unii Europejskiej kładą na zmniejszanie dawek tak silny nacisk. Poprawa stanu środowiska naturalnego jest nie tylko w interesie rolników, ale wszystkich mieszkańców danego terenu.

opryskiwanie pola,

Jesiennie opryski

Jakie wady ma obniżanie dawki?

– Nieprzemyślane i nadmierne obniżanie dawki może prowadzić do braku skuteczności zabiegu. Całkowity brak skuteczności zabiegu jest z finansowego punktu widzenia zwykle znacznie gorszy dla rolnika niż niewykonanie zabiegu, ponieważ do strat wywołanych działaniem organizmów szkodliwych trzeba wówczas doliczyć koszty użytego środka ochrony roślin oraz koszty zabiegu.

– Może zwiększać zagrożenie wystąpienia odporności organizmów szkodliwych na stosowane środki ochrony roślin. Zwiększone ryzyko rozwoju odporności ma miejsce, kiedy część organizmów szkodliwych zostaje zwalczona (zabieg jest częściowo skuteczny), ale część przeżywa i jest zdolna do rozmnażania. Ze względu na to, że przeżywają te nieco odporniejsze, potomstwo tych organizmów jest mniej wrażliwe na dany środek. Powtórzenie takiej sytuacji kilkukrotnie może doprowadzić do całkowitego uodpornienia na substancję aktywną lub nawet cała grupę substancji. Ryzyko rozwoju odporności dotyczy wszystkich organizmów szkodliwych, ale jest szczególnie duże w przypadku szkodliwych owadów.

– Utrata gwarancji producenta. Producent środka ochrony roślin jest odpowiedzialny za jego skuteczność tylko wtedy, gdy zostanie on zastosowany w dawkach zalecanych w etykiecie. Decydując się na obniżenie dawki, rolnik pozbawia się zatem prawa do reklamacji z tytułu braku skuteczności lub obniżonej skuteczności. Zachowuje pełne prawo do reklamacji jedynie w przypadku wystąpienia objawów fitotoksyczności na uprawie chronionej.

Wlewanie chemii

Dawka powinna być optymalna

Kiedy i o ile dawkę można obniżyć?

To kluczowe pytania, na które nie ma łatwych i ogólnych odpowiedzi. Decyzję o tym, czy i o ile obniżyć dawkę, podejmujemy po obserwacji pola, stanu uprawy, nasilenia organizmu szkodliwego oraz analizie prognozy pogody. Rolnikom korzystającym z komputerowych systemów wspomagania decyzji może podpowiedzieć system. Jeżeli mamy wątpliwości, warto zapytać doradcę, w tym także doradcę, który jest przedstawicielem firmy sprzedającej środki ochrony roślin. Pamiętajmy, że doradcy firm zainteresowani są nie tylko maksymalizacją sprzedaży preparatu, ale również utrzymaniem dobrych relacji z klientem, a ich wiedza na temat działania sprzedawanych środków powinna być spora.

Jak wszędzie zatem, diabeł tkwi w szczegółach. Rozsądne obniżanie dawek może doprowadzić do mniejszego zużycia środków ochrony roślin (czyli zmniejszenia chemizacji środowiska i obniżenia kosztów ochrony) przy zachowaniu skuteczności, podczas gdy bezmyślne obniżanie dawek spowoduje straty lub rozwój odporności. Kluczowa jest wiedza, w jakich okolicznościach i o ile można obniżyć dawkę środka.

Kwasica u bydła: przyczyny, objawy i postępowanie

Kwasica należy do najważniejszych zaburzeń metabolicznych występujących w stadach krów mlecznych. Jakie są jej przyczyny i objawy?

23 listopada 2016

Odchwaszczanie zbóż jesienią?

Jesienne odchwaszczanie jest szczególnie ważne w przypadku zbóż ozimych. O czym musimy pamiętać przy zabiegach?

2 grudnia 2016

Niezrozumiała polityka Unii Europejskiej w kwestii ŚOR

Europejscy rolnicy zapłacą ogromną cenę za niezrozumiałą dla nich politykę Unii odnośnie wycofywania niektórych środków ochrony roślin...

24 listopada 2016