Opakowania po środkach ochrony roślin: co z nimi robić?

Opakowania po środkach ochrony roślin są szczególnymi odpadami. Problem stanowi bowiem nie tylko same opakowania, ale także resztki toksycznej zawartości.

Sposób zagospodarowania odpadów był ostatnio przedmiotem częstego zainteresowania różnego rodzaju mediów. Szczególną grupą odpadów są opakowania po środkach ochrony roślin. W ich przypadku problem stanowi bowiem nie tylko samo zagospodarowanie tych opakowań, ale także resztki toksycznej zawartości, które mogą znajdować się wewnątrz.

Rocznie sprzedaje się w Polsce ponad 50 tys. ton środków ochrony roślin.

Problematyczne są te opakowania, które mają kontakt z toksycznym preparatem, czyli np. nie kartonowe opakowanie, w którym jest 20 jednostkowych opakowań, ale właśnie jednostkowe opakowania po ich opróżnieniu.

Jednocześnie warto podkreślić, że opakowań po środkach ochrony roślin jest sporo. Zgodnie ze statystykami Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi rocznie sprzedaje się w Polsce ponad 50 tys. ton środków ochrony roślin, które w większości są wprowadzane do obrotu w opakowaniach handlowych o stosunkowo niedużej pojemności. Mała objętość opakowań związana jest z tym, że środki ochrony roślin zazwyczaj silnie rozcieńcza się przed użyciem. Sytuacja, w której litrowe opakowanie wystarcza do przeprowadzenia zabiegu chroniącego 20 ha plantacji, nie jest żadnym wyjątkiem. Duża liczba opakowań po środkach ochrony roślin wynika zatem z faktu, że normą są zakupy niewielkich objętości środków ochrony roślin, chociaż na potrzeby farm o bardzo dużej powierzchni sprzedawane są również opakowania większe.

Nasuwa się więc pytanie: Jak postępować z opakowaniami po środkach ochrony roślin, aby nie stwarzać zagrożenia dla zdrowia ludzi?

Pierwszy etap to właściwe oczyszczenie opróżnionego opakowania. Należy to robić zawsze w trakcie sporządzania cieczy roboczej, kiedy operator opryskiwacza ma na sobie odzież ochronną. Opróżnione opakowanie po środku ochrony roślin należy 3-krotnie wypłukać wodą, a popłuczyny wlać do zbiornika z cieczą roboczą. Działanie takie jest nie tylko w interesie środowiska, ale także w najlepiej pojętym interesie rolnika, zapobiega bowiem marnotrawstwu resztek środka w opakowaniu.

Drugi etap to odpowiednie postępowanie z opakowaniem. Od ponad 10 lat działa w Polsce system zorganizowany przez Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR), które zrzesza firmy produkujące środki ochrony roślin i wprowadzające je na polski rynek. System zbiórki opakowań finansowany jest w całości ze środków producentów i importerów, wprowadzających opakowane środki ochrony roślin na rynek.

Od roku 2009 w Polsce corocznie zbiera się ponad 60% sprzedanych opakowań po środkach ochrony roślin.

System odbioru opakowań po środkach ochrony roślin opiera się na następujących zasadach:

  1. Zbierane są:
  • opakowania po środkach toksycznych dla ludzi, pszczół lub organizmów wodnych,
  • tylko opakowania jednostkowe, czyli te, które mają bezpośredni kontakt z preparatem,
  • tylko opakowania opróżnione i wypłukane.
  1. Do odbioru opakowań zobowiązane są punkty sprzedaży środków ochrony roślin. Punkty sprzedaży informują także klientów o konieczności zwrotu zakupionych opakowań.
  2. Jeżeli gospodarstwo lub grupa gospodarstw zgromadzą powyżej 10 m3 opakowań, to na życzenie, po zgłoszeniu pod specjalny numer telefonu 801 561 461, następuje odbiór bezpośredni. Odbiór odbywa się raz do roku i jest nieodpłatne dla rolnika.
  3. Z punktów sprzedaży i gospodarstw opakowania odbierane są w imieniu i na koszt producentów środków ochrony roślin.
  4. Na każdym etapie przekazywania opakowań prowadzona jest kontrola ich czystości.
  5. Większość odebranych opakowań po środkach ochrony roślin jest spalana w specjalnych spalarkach, eliminujących zagrożenie dla środowiska.

System zorganizowany przez PSOR szybko się przyjął i został zaakceptowany przez rolników, prawdopodobnie dzięki swojej prostocie. Rolnicy są zainteresowani, żeby zgodnie z prawem pozbyć się niepotrzebnych opakowań, które przeszkadzają w gospodarstwie, jeżeli nie wymaga to od nich zbyt dużego wysiłku i nie wiąże się z dodatkowymi kosztami. Już w roku 2005 – pierwszym roku działania systemu – zebrano ok. 25% sprzedanych opakowań. Od roku 2009 w Polsce corocznie zbiera się ponad 60% sprzedanych opakowań po środkach ochrony roślin.

Organizowane są również akcje zachęcające do oddawania opakowań do punktów sprzedaży. Na przykład obecnie (od 01.10.2015 do 30.11.2015) w wybranych sklepach na terenie województw: podlaskiego, lubelskiego oraz podkarpackiego trwa akcja „Magnes na lodówkę za puste opakowanie po środku ochrony roślin”. Każdy, kto odda puste i 3-krotnie przepłukane opakowanie po środku ochrony roślin do jednego ze sklepów biorących udział w akcji, otrzymuje w prezencie magnes na lodówkę. Lista sklepów jest dostępna na stronie PSOR.

Na zakończenie warto podkreślić, że pod żadnym pozorem nie należy wyrzucać opakowań po środkach ochrony roślin łącznie ze śmieciami komunalnymi. Należy je zamiast tego odnieść do punktu sprzedaży, gdzie powinny nieodpłatnie i bez problemów zostać przyjęte.

Komentarze

  1. Wiem, że m.in. firma Nowista zajmuje się utylizacją tego typu odpadów, ja akurat jestem z Bielska, więc podrzucam zwykle im to co mi zostaje.

Czy i kiedy siać przewódki?

Siew przewódek jest z reguły swego rodzaju alternatywą dla przedplonów schodzących późno. Jakie są więc zalety ich siewu?

29 listopada 2016

Kwasica u bydła: przyczyny, objawy i postępowanie

Kwasica należy do najważniejszych zaburzeń metabolicznych występujących w stadach krów mlecznych. Jakie są jej przyczyny i objawy?

23 listopada 2016

Odchwaszczanie zbóż jesienią?

Jesienne odchwaszczanie jest szczególnie ważne w przypadku zbóż ozimych. O czym musimy pamiętać przy zabiegach?

2 grudnia 2016