Rośliny strączkowe: to się może opłacić! Część II

Rośliny strączkowe pozostawiają na 1 ha upraw w przyoranych resztkach średnio 15–120 kg azotu, 3–40 kg fosforu oraz 5–120 kg potasu.

Dzięki przyoraniu resztek pozbiorowych roślin z rodziny bobowatych grubonasiennych będziemy mogli zaopatrzyć nasze rośliny uprawne w niezbędne do rozwoju składniki mineralne. Rośliny strączkowe pozostawiają na 1 ha upraw w przyoranych resztkach średnio 15–120 kg azotu, 3–40 kg fosforu oraz 5–120 kg potasu.

Ile więc możemy zaoszczędzić pieniędzy np. w uprawie rzepaku ozimego, mając przedplon z bobowatych grubonasiennych?

  • Na glebie lekkiej łubin żółty jako przedplon gromadzi w resztkach pozbiorowych średnio (w kg na 1 ha): 70 azotu, 20 fosforu, 50 potasu.
  • Na glebie średniej groch siewny jako przedplon gromadzi w resztkach pozbiorowych średnio (w kg na 1 ha): 55 azotu, 15 fosforu, 35 potasu.
  • Na glebie ciężkiej bobik jako przedplon gromadzi w resztkach pozbiorowych średnio (w kg na 1 ha): 40 azotu, 23 fosforu, 80 potasu.
Rośliny strączkowe

Dla przykładowych przedplonów z bobowatych grubonasiennych oszczędności, dzięki wniesionym składnikom pokarmowym z przyoranych resztek pozbiorowych, na każdym hektarze wyniosły od 143,61 do 191,39 zł.

Jak widać, poziom poszczególnych składników mineralnych dostarczanych przez poszczególne rośliny strączkowe jest zróżnicowany. Wykorzystanie poszczególnych składników pokarmowych pochodzących z pozostawionych na polu po uprawie resztek pozbiorowych bobowatych grubonasiennych dla rośliny następczej (np. rzepaku ozimego) możemy jednak uśrednić i przyjąć na poziomie: dla azotu – 40%, fosforu – 30%, potasu – 50%.

Stąd rzepak ozimy posiany jako roślina następcza ma do dyspozycji „na starcie” z resztek pozbiorowych bobowatych grubonasiennych (w kg na 1 ha):

  • Na glebie lekkiej przy przedplonie łubin żółty: 28 azotu, 6 fosforu, 25 potasu.
  • Na glebie średniej przy przedplonie groch siewny: 22 azotu, 4,5 fosforu, 17,5 potasu.
  • Na glebie ciężkiej przy przedplonie bobik: 12 azotu, 6,9 fosforu, 40 potasu.

Przyjmując aktualne średnie ceny 1 kg azotu, fosforu i potasu w przykładowych nawozach jednoskładnikowych (Mocznik – Kędzierzyn 46% N = 1620 zł za 1 tonę, Superfosfat wzbogacony 40% P2O5 = 1570 zł za 1 tonę, Sól potasowa 60% KCl = 1660 zł za 1 tonę), uzyskujemy ceny poszczególnych składników na poziomie:

  • 1 kg N = 3,52 zł;
  • 1 kg P2O5 = 3,93 zł;
  • 1 kg K2O = 2,77 zł.

Na polach zasobnych w składniki pokarmowe w uprawie rzepaku ozimego dzięki stosowaniu resztek pozbiorowych z bobowatych grubonasiennych można zrezygnować lub ograniczyć przedsiewne stosowanie azotu i/lub potasu.

Rośliny strączkowe stosowane jako przedplon w przedstawionych przykładach dają nam następujące oszczędności (w zł na 1 ha):

  • Na glebie lekkiej przy przedplonie łubin żółty: 98,56 zł dla azotu, 23,58 zł dla fosforu, 69,25 zł dla potasu. Razem oszczędność wynosi 191,39 zł na 1 ha.
  • Na glebie średniej przy przedplonie groch siewny: 77,44 zł dla azotu, 17,69 zł dla fosforu, 48,48 zł dla potasu. Razem oszczędność wynosi 143,61 zł na 1 ha.
  • Na glebie ciężkiej przy przedplonie bobik: 42,24 zł dla azotu, 27,12 zł dla fosforu, 110,80 zł dla potasu. Razem oszczędność wynosi 180,16 zł na 1 ha.

Dla naszych przykładowych przedplonów z bobowatych grubonasiennych (łubin żółty, groch siewny, bobik) oszczędności, dzięki wniesionym składnikom pokarmowym z przyoranych resztek pozbiorowych, na każdym hektarze wyniosły od 143,61 do 191,39 zł.

Na polach zasobnych w składniki pokarmowe w uprawie rzepaku ozimego po przedplonach z bobowatych grubonasiennych można zatem zrezygnować lub ograniczyć przedsiewne stosowanie azotu i/lub potasu.

Jakie mamy dodatkowe korzyści, oprócz zaoszczędzonych pieniędzy, w uprawie rzepaku ozimego, wykorzystując rośliny strączkowe jako przedplon?

  • przerwanie częstego następstwa roślin zbożowych po sobie na danym polu (np. chorób podstawy źdźbła, działanie fitosanitarne);
  • zapobieganie występowaniu „chorób płodozmianowych” (np. kiły kapusty na rzepaku, działanie fitosanitarne);
  • poprawę struktury gleby (np. rozbicie „podeszwy płużnej”, zwiększenie gruzełkowatości gleby);
  • poprawę stosunków powietrzno-wodnych gleby (np. lepszy podsiąk wody i dostęp powietrza glebowego do systemu korzeniowego);
  • beznakładowy wzrost plonowania roślin następczych (np. poprzez dostarczenie innych makro- i mikroskładników dla rosnących gatunków następczych).

***

Jeśli nie zapoznaliście się jeszcze z I częścią artykułu dotyczącego oszczędności, jakie dają rośliny strączkowe jako przedplon, zapraszamy do lektury.

Światowa produkcja ziemniaka: prognozy są dobre!

Optymistyczne prognozy produkcji, ale nie dla wszystkich regionów. Produkcja ziemniaka będzie wypierana z krajów o wysokich temperaturach…

2 grudnia 2016

Chwasty w życie mieszańcowym: kiedy mogą się pojawić?

Żyto mieszańcowe cechuje odporność na stresowe warunki atmosferyczne i na porastanie. Jak jednak zwalczać w nim chwasty jesienią?

2 grudnia 2016

Silos zbożowy w gospodarstwie rolnym

Każdy rolnik, w miarę możliwości, stara się magazynować zbiory, czekając na lepsze ceny. Czym jednak kierować się przy wyborze silosu?

30 listopada 2016