Rośliny strączkowe w żywieniu świń

Download PDF

Rośliny strączkowe w żywieniu świń mogą być wykorzystywane na cele energetyczne. W związku z tym, warto je stosować w diecie tuczników. Najczęściej w paszach wykorzystywane są łubiny, bobik, groch, soja i soczewica.

Bobik w żywieniu świń

Bobik zawiera w swym składzie dużo białka ogólnego i znaczną ilość lizyny, a mniej metioniny i cystyny. Strawność jelitowa białka bobiku nie jest zbyt wysoka i wynosi ok.

Rośliny strączkowe w żywieniu świń

Rośliny strączkowe w żywieniu świń warto wykorzystywać. Jedną z nich jest bobik.

70%. Zalecany udział bobiku w mieszankach dla tuczników nie powinien jednak przekraczać 20%. Może być również stosowany w mieszankach dla loch w ilości nieprzekraczającej 10%. Praktycznie nie stosuje się go jako komponentu w dawkach dla prosiąt, ze względu na liczne czynniki antyżywieniowe (taniny i glikozydy). Zawartość związków antyżywieniowych w nasionach bobiku możemy znacząco obniżyć poprzez ich obłuszczanie i ogrzewanie (pod wpływem temperatury glikozydy ulegają dezaktywacji). Przy prawidłowym poziomie nasion w mieszankach dla poszczególnych grup świń nie obserwuje się negatywnych wyników w odchowie warchlaków i tuczników. Wartość energetyczna nasion bobiku dla świń wynosi 14,5 MJ EM/kg suchej masy. Bobik korzystnie wpływa na jakość mięsa i słoniny, jednak przy jego zbyt wysokim udziale w mieszance może pogarszać smak wieprzowiny.

Przy prawidłowym poziomie nasion w mieszankach dla poszczególnych grup świń nie obserwuje się negatywnych wyników w odchowie warchlaków i tuczników.

Łubiny w żywieniu świń

Łubiny (żółty, wąskolistny i biały) cechują się dużą zawartością białka ogólnego (powyżej 30%, a w łubinie żółtym nawet powyżej 40%), ale o niskiej wartości biologicznej. Niska wartość biologiczna białka łubinu wymaga więc uzupełnienia dawki z jego udziałem innymi paszami (np. mączką rybną). Białko łubinów jest dobrze trawione przez świnie i ulega intensywnemu rozkładowi w żwaczu. Jest ubogie w metioninę (0,7–0,8%) i tryptofan (0,7–0,9%). Zawartość tłuszczu w łubinie wynosi 5–6%, a w łubinie białym ok. 10%. Nasiona łubinów charakteryzują się wysoką zawartością włókna surowego, z czego ok. 90% całej ilości znajduje się w okrywie nasiennej. Strawność włókna łubinów u świń jest wysoka, gdyż głównym jego składnikiem jest celuloza.

Pole łubinu

Do dobrych roślin strączkowych w żywieniu świń zalicza się też łubin

fot. Łukasz Wasak

Przydatność łubinu w żywieniu świń jest jednak w dużym stopniu uzależniona od zawartości substancji antyodżywczych, głównie alkaloidów i α-galaktozydów. Alkaloidy pogarszają smak paszy i obniżają jej spożycie i wykorzystanie. W związku z tym, że świnie są bardzo wrażliwe na alkaloidy łubinowe, ich dopuszczalny poziom w dawce pokarmowej nie powinien przekraczać 0,02%.

Przydatność łubinu w żywieniu świń jest jednak w dużym stopniu uzależniona od zawartości substancji antyodżywczych, głównie alkaloidów i α-galaktozydów.

Ilość łubinu w mieszankach pełnoporcjowych dla tuczników nie powinna z kolei przekraczać 5% w pierwszym i 10% w drugim okresie tuczu. Odmiany łubinów charakteryzujące się niższą zawartością alkaloidów (łubin wąskolistny i żółty) można stosować w większych ilościach: do 10% w pierwszej połowie i do 20% w drugiej połowie tuczu. Należy przy tym pamiętać, aby mieszanki zbożowe z większą ilością łubinu uzupełniać lizyną i metioniną.

Groch w żywieniu świń

Zawartość białka w nasionach grochu, w zależności od odmiany, zasobności gleby w składniki pokarmowe i innych czynników środowiskowych, może się wahać od 13 do 30% w suchej masie. Nie ma ono wysokiej wartości biologicznej, ponieważ jest ubogie w metioninę, cystynę, tryptofan i treoninę, dlatego groch należy skarmiać łącznie z paszami zawierającymi białko o  wysokiej wartości biologicznej. Zawartość energii metabolicznej w nasionach grochu dla świń jest wysoka i wynosi 15,8 MJ/kg suchej masy. Wynika to z dobrej strawności znajdujących się w nich składników pokarmowych. Nasiona grochu zawierają mniej włókna niż bobik i łubiny oraz mniej związków antyżywieniowych, dlatego mogą być stosowane w żywieniu wszystkich grup produkcyjnych świń oprócz prosiąt. W mieszankach dla tuczników groch może uczestniczyć w wysokości do 30%, dla warchlaków do 20%, a dla loch do 15%.

Soja w żywieniu świń

Groch siewny

Groch siewny nadaje się na gleby średnie.

Ze wszystkich roślin strączkowych nasiona soi mają najwyższą wartość pokarmową. Zawartość w nich białka ogólnego wynosi ok. 40%, a wartość energetyczna dla świń – ok. 17 MJ/kg suchej masy. Nasiona soi zawierają białko o wysokiej wartości biologicznej, zbliżoną z wartością biologiczną białka pochodzenia zwierzęcego. Czynnikiem ograniczającym skarmianie soi przez zwierzęta gospodarskie jest z kolei obecność w niej inhibitora trypsyny, który obniża strawność białka w paszy. Czynnik ten można dezaktywować poprzez ogrzewanie. Ważne jest, że soja pozbawiona czynnika antytrypsynowego może być stosowana w żywieniu wszystkich grup świń.

Soja

Soja – rodzaj rośliny z rodziny bobowatych

Pełne nasiona sojowe, ze względu na wysoką koncentrację tłuszczu, mogą być wykorzystywane jako energetyczny składnik mieszanek paszowych. Zaleca się je przy karmieniu loch prośnych, gdyż w ten sposób można zmniejszyć nakłady na pasze, związane z koniecznością jej dodatkowego natłuszczania. Można stosować je również w żywieniu prosiąt ssących, odsadzonych, a także w żywieniu tuczników i loch karmiących oraz luźnych, gdzie mogą częściowo zastępować poekstrakcyjną śrutę sojową. Z uwagi na to, że soja zawiera dużą ilość tłuszczu, który łatwo ulega utlenianiu, potrzebną ilość nasion do przygotowania mieszanki należy śrutować i skarmiać na bieżąco. Tuczniki żywione zbyt dużą ilością soi mogą mieć gorszą smakowitość mięsa.

Pełne nasiona sojowe, ze względu na wysoką koncentrację tłuszczu, mogą być wykorzystywane jako energetyczny składnik mieszanek paszowych.

Soczewica w żywieniu świń

Nasiona soczewicy mogą być alternatywnym uzupełnieniem w białko i energię mieszanek zbożowych przeznaczonych do żywienia świń. Pomimo zawartości wielu czynników antyżywieniowych nie wpływają negatywnie na zdrowie i przyrosty zwierząt. Zawartość soczewicy w mieszankach dla prosiąt nie powinna jednak przekraczać 20%, choć w żywieniu tuczników może dochodzić do 40%. Należy jednak wziąć pod uwagę, że przy wysokim udziale nasion soczewicy w dawce pokarmowej, podobnie jak w przypadku soi, spada jakość mięsa. Zaleca się więc, aby udział soczewicy w mieszankach nie przekraczał 10–12%.

Nasiona bobiku
4
Nasiona bobiku TROUWNasiona lubinu TROUWNasiona grochu siewnego TROUWnasiona soi

Rośliny strączkowe w żywieniu świń

W podsumowaniu należy podkreślić, że rośliny strączkowe w żywieniu świń (ich nasiona) mogą być stosowane jako częściowy zamiennik importowanej, drogiej poekstrakcyjnej śruty sojowej. Trzeba jednak do tego podchodzić ostrożnie ze względu na czynniki antyżywieniowe występujące w tej paszy. Wartość pokarmową nasion roślin strączkowych można poprawić, stosując różne zabiegi technologiczne, dzięki którym w znaczący sposób można obniżyć w nich zawartość związków antyżywieniowych. Do takich zabiegów należą: obłuszczanie, moczenie, parowanie, ekstruzja i inne.
W ostatnich latach uzyskano poprawę wartości pokarmowej nasion roślin strączkowych również poprzez uprawianie nowo wyhodowanych, niskotaninowych odmian bobiku i niskoalkaidowych odmian łubinu białego i wąskolistnego.

Materiał pochodzi z czasopisma „Trouw i My”

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena / 5. Liczba głosów

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o