Siano. Kalkulacja kosztów produkcji roślin łąk i pastwisk

Rolnicy wiedzą, że zielonka z pastwiska, siano czy sianokiszonka są paszami nie do przecenienia w hodowli bydła. Każda z tych pasz, aby była dobrej jakości, wymaga odpowiedniej uprawy lub technologii przygotowania. Bardzo ważny jest skład runi i termin zbioru.

siano

Na pastwisku

fot. T. Śmigielski

Zielonka, siano, etc.

Jak pokazuje praktyka najważniejszy jest pierwszy pokos. Rośliny z tego okresu są najwartościowsze, a i plon jest często największy. Pierwszy pokos przypada na drugą połowę maja, a najkorzystniejszym momentem przystąpienia do koszenia jest kłoszenie się większości gatunków traw. Opóźnienie koszenia powoduje nie tylko obniżenie wartości pokarmowej siana czy sianokiszonki, ale ujemnie wpływa na pozostające w runi rośliny. Na ogół wykonuje się 2, rzadziej 3 pokosy, co jest ewidentnym błędem wynikającym z nieprawidłowej agrotechniki. Zbiór zielonki  3, 4 razy w sezonie powinien być standardem. Dużo do życzenia pozostawia też nawożenie łąk i pastwisk oraz nie stosowanie dosiewania pożądanych gatunków traw. Dbając o użytki zielone warto również pamiętać o ich włókowaniu po okresie zimowym oraz wapnowaniu. Dobrym wyborem, tam gdzie jest to możliwe, jest pastwisko. Wypas wyraźnie zmniejsza koszty żywienia, trzeba jednak pamiętać o racjonalnej zmianie kwater. Trwałe użytki zielone, to wartościowe źródło doskonałej paszy. Warto jednak o nie właściwie zadbać.

Pomorski ODR

Przykładowa kalkulacja dochodu rolniczego z 1 ha uprawy przy różnych poziomach intensywności produkcji. Założenia – łąki położone na glebach torfowo-murszowych, umiarkowanie wilgotnych. Uprawa: siano łąkowe.
Kalkulacja wykonana: 2018-07-05

Wyszczególnienie j.m. cena jedn. średnio intensywna intensywna
ilość wartość % udział ilość wartość % udział
Produkcja – siano dt 40,00 62 2480,00 80 3200,00
Środki ochrony roślin
Razem koszty ochrony roślin
Potrzeby nawozowe:
N – w czystym składniku kg 100 140
P – w czystym składniku kg 50 70
K – w czystym składniku kg 80 110
Ca – w czystym składniku dt
Przykładowa dawka nawozów:
N – saletra amonowa 34% dt 97,56 2,9 286,94 14,8% 4,1 401,72 16,1%
P – superfosfat wzbogacony 40% dt 121,95 1,1 132,56 6,8% 1,5 185,58 7,4%
K – sól potasowa 60% dt 144,50 1,3 192,67 9,9% 1,8 264,92 10,6%
Razem koszty nawozów 612,17 31,6% 852,22 34,2%
RAZEM KOSZTY BEZPOŚREDNIE 612,17 31,6% 852,22 34,2%
NADWYŻKA BEZPOŚREDNIA 1867,83 2347,78
Koszty pośrednie:
Uprawa i zbiór:
Konserwacja urządzeń melioracyjnych h 10,00 6,0 60,00 3,1% 6,0 60,00 2,4%
Włókowanie h 57,59 1,0 57,59 3,0% 1,0 57,59 2,3%
Siew nawozów P K h 76,69 1,0 76,69 4,0% 1,0 76,69 3,1%
Nawożenie N h 76,69 1,0 76,69 4,0% 1,2 92,03 3,7%
Wałowanie h 64,20 1,0 64,20 3,3% 1,0 64,20 2,6%
Koszenie h 117,14 2,0 234,29 12,1% 2,7 316,29 12,7%
Przetrząsanie h 89,19 2,4 214,07 11,0% 3,2 285,42 11,4%
Zwijanie siana w baloty h 181,47 2,0 362,94 14,6%
Załadunek i transport siana h 78,63 2,0 157,25 8,1% 2,0 157,25 6,3%
Transport przyczepą samozbierającą h 42,71 3,0 128,13 6,6%
Przeładunek – dmuchawa h 33,12 3,0 99,36 5,1%
Inne koszty pośrednie
– konserwacja urządzeń melioracyjnych 50,00 2,6% 50,00 2,0%
– podatek rolny UZ 120,00 0,64 76,80 4,0% 0,64 76,80 3,1%
– koszty ogólnogospodarcze 30,61 1,6% 42,61 1,7%
RAZEM KOSZTY POŚREDNIE 1325,69 68,4% 1641,84 65,8%
DOCHÓD ROLNICZY 542,14 705,95
KOSZT PRODUKCJI 1 dt 31,26 31,18
WSKAŹNIK OPŁACALNOŚCI 22% 22%

Opracowanie: mgr inż. Grzegorz Manowski

Założenia:

1. Użytek trwały, niezdegradowany o dobrym zadarnieniu i składzie florystycznym, udział ziół i chwastów nie przekracza 20%; 2. Łąka położona na glebie torfowo-murszowej głębokiej o dużym stopniu zmurszenia; 3. Naturalna produkcyjność łąki – 35 dt siana z 1 ha; 4. Efektywność nawożenia przy dawce NPK nie przekraczającej 200 kg/ha 15 kg siana; 5. Efektywność nawożenia przy dawce NPK 320 kg/ha 14 kg siana; 6. Ilość zbieranych pokosów – wariant 1 i 2 – dwa wariant, 3 – trzy; 7. Warunki zbioru przeciętne do dobrych; 8. Naturalna zasobność gleb w składniki pokarmowe średnia, nie zachodzi potrzeba wapnowania; 9. W kalkulacji nie uwzględniono potrzeby odnawiania runi.

Mazowiecki ODR

Siano – koszty produkcji z 1 ha łąki trwałej

Wariant I Wariant II
Wyszczególnienie Jedn. Ilość Cena j. Wartość Ilość Cena j. Wartość
RAZEM WARTOŚĆ PRODUKCJI 0,00 0,00
Produkcja główna: siano dt 35,00 0,00 56,00 0,00
Produkcja uboczna: 0,00 0,00
RAZEM KOSZTY BEZPOŚREDNIE 1078,48 1276,44
1. RAZEM MATERIAŁ SIEWNY: 120,00 120,00
– własny 0,00 0,00
– z zakupu – 1/3 normy wysiewu kg 10,00 12,00 120,00 10,00 12,00 120,00
2. RAZEM NAWOŻENIE
N kg 110,00 3,43 377,30 130,00 3,43 445,90
P kg 70,00 3,91 273,70 80,00 3,91 312,80
K kg 90,00 2,42 217,80 105,00 2,42 254,10
3. RAZEM ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN 0,00 0,00
4. RAZEM KOSZTY SPECJALISTYCZNE 0,00 0,00
A. Specjalistyczne wydatki 0,00 0,00
B. Usługi specjalistyczne prod. roślinnej 0,00 0,00
C. Najem dorywczy do prac specjali. 0,00 0,00
5. RAZEM INNE KOSZTY 89,68 143,64
Siatka m2 472,00 0,19 89,68 756,00 0,19 143,64
Koszt bezpośredni prod. 1 dt 30,81 22,79
Nadwyżka bezpośrednia bez dopłat -1078,48 -1276,44
RAZEM KOSZTY POŚREDNIE 1631,53 2297,40
K. ogólnogospodarcze-10% k. bezpośr 107,85 127,64
Ciągnik własny cnh 18,00 75,76 1363,68 26,00 75,76 1969,76
Prasa (belowanie) ha 0,80 200,00 160,00 1,00 200,00 200,00
RAZEM KOSZTY OGÓŁEM 2710,01 3573,84
Koszt produkcji 1 dt 77,43 63,82
Dochód z działalności bez dopłat 0,00 0,00
Dopłaty do produkcji 948,34 948,34
Dochód z działalności 0,00 0,00
Wskaźnik opłacalności % 0,00% 0,00%

Opracowanie: Magdalena Netczuk-Dmowska
UWAGI:

Średnia waga 1 beli 200-250 kg. Stawki płatności obszarowych na poziomie 2017 roku (JPO – 461,55 zł/ha, Płatność za zazielenienie – 309,77 zł/ha, Płatność dodatkowa – 177,02 zł/ha). Wiosną 2018 roku były niekorzystne warunki atmosferyczne, tj. susza i plon siana w I i II wariancie został pomniejszony o 30%.

siano

Sianokiszonka

fot. T. Śmigielski

Podlaski ODR

Bardzo ciekawe zestawienie przygotował Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Specjaliści pokusili się o przedstawienie kalkulacji kosztów produkcji łąki, pastwiska i koniczyny z trawami (siano, sianokiszonka). Wyniki porównania kosztów prezentuje poniższa tabela.

Kalkulacja kosztów produkcji (ha) – październik 2018 r. Rośliny: Łąka, Pastwisko, Koniczyna z trawami.

Wyszczególnienie j.m. Łąka Pastwisko Koniczyna z trawami
cena zł ilość wartość zł ilość wartość zł ilość wartość zł
Produkcja zielonej masy dt
zielonka 350,00
siano 60,00 70,00
sianokiszonka 245,00
1. Nasiona (podsiew trawy) kg 12,00 10,00 120,00 12,00 120,00 9,00 180,00
2. Nawożenie mineralne
azotowe kg 3,50 60,00 210,00 80,00 280,00 80,00 280,00
fosforowe kg 3,75 30,00 112,50 40,00 150,00 70,00 262,50
potasowe kg 2,33 40.00 93,20 60,00 139,80 130,00 302,90
3. Środki ochrony roślin
Nitragina op. 49,00 0,00 0,50 24,50
4. Praca maszyn
własna – ciągnik cng 60,60 14,00 848,40 10,00 606,00 19,00 1151,40
najemna – oprysk h 70,00 1 70,00
5. Folia 200,00
Razem koszty bezpośrednie 1584,10 1295,80 2271,30
Koszty bezpośrednie zł/dt zielonki 3,70
Koszty bezpośrednie zł/dt sianokiszonki 6,47
Koszty bezpośrednie zł/dt siana 26,40 32,45

Opolski ODR

Jeszcze „cieplutkie” kalkulacje kosztów produkcji łąki na siano, uwzględniające ceny z marca 2019 roku, przygotowali opolscy doradcy. Nie są to oczywiście jedyne obliczenia przez nich sporządzone, ale aby poznać szczegóły trzeba odwiedzić stronę specjalistów z Łosiowa.

Lp. Produkt Łąka na siano
Wyszczególnienie Wartość (zł) % udział kosztów Wartość (zł) % udział kosztów Wartość (zł) % udział kosztów
P Plon (dt) 40,00 60,00 80,00
1 Materiał siewny 0,00 0,0% 0,00 0,0% 0,00 0,0%
2 Nawozy 585,51 33,8% 806,55 38,8% 1127,00 37,8%
N 73,80 91,80 136,00
P 40,00 60,00 80,00
K 60,00 90,00 120,00
3 Środki Ochrony Roślin 0,00 0,0% 0,00 0,0% 0,00 0,0%
4 Inne koszty specjalistyczne 35,00 2,0% 42,00 2,0% 49,00 1,6%
A Koszty bezpośrednie (1+2+3+4) 620,51 35,8% 848,55 40,8% 1176,00 39,4%
1 Koszty pracy maszyn własnych 863,28 49,8% 958,58 46,1% 1501,47 50,3%
2 Koszty usług rolniczych 0,00 0,0% 0,00 0,0% 0,00 0,0%
3 Podatki i ubezpieczenia 188,52 10,9% 188,52 9,1% 188,52 6,3%
4 Pozostałe koszty 62,05 3,6% 84,86 4,1% 117,60 3,9%
B Koszty pośrednie (1+2+3+4 1113,85 64,2% 1231,96 59,2% 1807,59 60,6%
C Koszty całkowite (A+B) 1734,36 2080,51 2983,59
D Koszty prod. 1 dt (C/P) 43,36 34,68 37,29
1 Dopłaty bezpośrednie 945,38 945,38 945,38
E Koszty całkowite po uwzględnieniu dopłat (C+1) 788,98 1135,13 2038,21
F Koszt produkcji 1 dt z dopłatami (E/P) 19,72 18,92 25,48

Bardzo ważne

Rolnicy, którzy zechcą wzorować się na kalkulacjach sporządzonych przez opolski ośrodek powinni wziąć pod uwagę poniższą informację.

„Informujemy, że zamieszczane okresowo kalkulacje produkcji roślinnej i zwierzęcej (oparte na rachunku nadwyżki bezpośredniej zbliżonej do standardów UE) są sporządzane wyłącznie dla celów doradczych. Wykorzystywanie ich wyników do celów innych niż doradcze, zwłaszcza w pozycjach kosztów i dochodów, wymagają każdorazowo ich adaptacji do odpowiednich warunków glebowych, klimatycznych, środowiskowych, wydajności produkcyjnych oraz wyposażenia w środki trwałe gospodarstwa itp.”

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.5 / 5. Liczba głosów 14

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *