Siano. Kalkulacja kosztów produkcji roślin łąk i pastwisk

Rolnicy wiedzą, że zielonka z pastwiska, siano czy sianokiszonka są paszami nie do przecenienia w hodowli bydła. Każda z tych pasz, aby była dobrej jakości, wymaga odpowiedniej uprawy lub technologii przygotowania. Bardzo ważny jest skład runi i termin zbioru.

siano

fot. T. Śmigielski

Na pastwisku

Zielonka, siano, etc.

Jak pokazuje praktyka najważniejszy jest pierwszy pokos. Rośliny z tego okresu są najwartościowsze, a i plon jest często największy. Pierwszy pokos przypada na drugą połowę maja, a najkorzystniejszym momentem przystąpienia do koszenia jest kłoszenie się większości gatunków traw. Opóźnienie koszenia powoduje nie tylko obniżenie wartości pokarmowej siana czy sianokiszonki, ale ujemnie wpływa na pozostające w runi rośliny. Na ogół wykonuje się 2, rzadziej 3 pokosy, co jest ewidentnym błędem wynikającym z nieprawidłowej agrotechniki. Zbiór zielonki  3, 4 razy w sezonie powinien być standardem. Dużo do życzenia pozostawia też nawożenie łąk i pastwisk oraz nie stosowanie dosiewania pożądanych gatunków traw. Dbając o użytki zielone warto również pamiętać o ich włókowaniu po okresie zimowym oraz wapnowaniu. Dobrym wyborem, tam gdzie jest to możliwe, jest pastwisko. Wypas wyraźnie zmniejsza koszty żywienia, trzeba jednak pamiętać o racjonalnej zmianie kwater. Trwałe użytki zielone, to wartościowe źródło doskonałej paszy. Warto jednak o nie właściwie zadbać.

Pomorski ODR

Przykładowa kalkulacja dochodu rolniczego z 1 ha uprawy przy różnych poziomach intensywności produkcji. Założenia – łąki położone na glebach torfowo-murszowych, umiarkowanie wilgotnych. Uprawa: siano łąkowe.
Kalkulacja wykonana: 2018-07-05

Wyszczególnieniej.m.cena jedn.średnio intensywnaintensywna
ilośćwartość% udziałilośćwartość% udział
Produkcja – sianodt40,00622480,00803200,00
Środki ochrony roślin
Razem koszty ochrony roślin
Potrzeby nawozowe:
N – w czystym składnikukg100140
P – w czystym składnikukg5070
K – w czystym składnikukg80110
Ca – w czystym składnikudt
Przykładowa dawka nawozów:
N – saletra amonowa 34%dt97,562,9286,9414,8%4,1401,7216,1%
P – superfosfat wzbogacony 40%dt121,951,1132,566,8%1,5185,587,4%
K – sól potasowa 60%dt144,501,3192,679,9%1,8264,9210,6%
Razem koszty nawozów612,1731,6%852,2234,2%
RAZEM KOSZTY BEZPOŚREDNIE612,1731,6%852,2234,2%
NADWYŻKA BEZPOŚREDNIA1867,832347,78
Koszty pośrednie:
Uprawa i zbiór:
Konserwacja urządzeń melioracyjnychh10,006,060,003,1%6,060,002,4%
Włókowanieh57,591,057,593,0%1,057,592,3%
Siew nawozów P Kh76,691,076,694,0%1,076,693,1%
Nawożenie Nh76,691,076,694,0%1,292,033,7%
Wałowanieh64,201,064,203,3%1,064,202,6%
Koszenieh117,142,0234,2912,1%2,7316,2912,7%
Przetrząsanieh89,192,4214,0711,0%3,2285,4211,4%
Zwijanie siana w balotyh181,472,0362,9414,6%
Załadunek i transport sianah78,632,0157,258,1%2,0157,256,3%
Transport przyczepą samozbierającąh42,713,0128,136,6%
Przeładunek – dmuchawah33,123,099,365,1%
Inne koszty pośrednie
– konserwacja urządzeń melioracyjnych50,002,6%50,002,0%
– podatek rolny UZ120,000,6476,804,0%0,6476,803,1%
– koszty ogólnogospodarcze30,611,6%42,611,7%
RAZEM KOSZTY POŚREDNIE1325,6968,4%1641,8465,8%
DOCHÓD ROLNICZY542,14705,95
KOSZT PRODUKCJI 1 dt31,2631,18
WSKAŹNIK OPŁACALNOŚCI22%22%

Opracowanie: mgr inż. Grzegorz Manowski

Założenia:

1. Użytek trwały, niezdegradowany o dobrym zadarnieniu i składzie florystycznym, udział ziół i chwastów nie przekracza 20%; 2. Łąka położona na glebie torfowo-murszowej głębokiej o dużym stopniu zmurszenia; 3. Naturalna produkcyjność łąki – 35 dt siana z 1 ha; 4. Efektywność nawożenia przy dawce NPK nie przekraczającej 200 kg/ha 15 kg siana; 5. Efektywność nawożenia przy dawce NPK 320 kg/ha 14 kg siana; 6. Ilość zbieranych pokosów – wariant 1 i 2 – dwa wariant, 3 – trzy; 7. Warunki zbioru przeciętne do dobrych; 8. Naturalna zasobność gleb w składniki pokarmowe średnia, nie zachodzi potrzeba wapnowania; 9. W kalkulacji nie uwzględniono potrzeby odnawiania runi.

Mazowiecki ODR

Siano – koszty produkcji z 1 ha łąki trwałej

Wariant IWariant II
WyszczególnienieJedn.IlośćCena j.WartośćIlośćCena j.Wartość
RAZEM WARTOŚĆ PRODUKCJI0,000,00
Produkcja główna: sianodt35,000,0056,000,00
Produkcja uboczna:0,000,00
RAZEM KOSZTY BEZPOŚREDNIE1078,481276,44
1. RAZEM MATERIAŁ SIEWNY:120,00120,00
– własny0,000,00
– z zakupu – 1/3 normy wysiewukg10,0012,00120,0010,0012,00120,00
2. RAZEM NAWOŻENIE
Nkg110,003,43377,30130,003,43445,90
Pkg70,003,91273,7080,003,91312,80
Kkg90,002,42217,80105,002,42254,10
3. RAZEM ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN0,000,00
4. RAZEM KOSZTY SPECJALISTYCZNE0,000,00
A. Specjalistyczne wydatki0,000,00
B. Usługi specjalistyczne prod. roślinnej0,000,00
C. Najem dorywczy do prac specjali.0,000,00
5. RAZEM INNE KOSZTY89,68143,64
Siatkam2472,000,1989,68756,000,19143,64
Koszt bezpośredni prod. 1 dt30,8122,79
Nadwyżka bezpośrednia bez dopłat-1078,48-1276,44
RAZEM KOSZTY POŚREDNIE1631,532297,40
K. ogólnogospodarcze-10% k. bezpośr107,85127,64
Ciągnik własnycnh18,0075,761363,6826,0075,761969,76
Prasa (belowanie)ha0,80200,00160,001,00200,00200,00
RAZEM KOSZTY OGÓŁEM2710,013573,84
Koszt produkcji 1 dt77,4363,82
Dochód z działalności bez dopłat0,000,00
Dopłaty do produkcji948,34948,34
Dochód z działalności0,000,00
Wskaźnik opłacalności%0,00%0,00%

Opracowanie: Magdalena Netczuk-Dmowska
UWAGI:

Średnia waga 1 beli 200-250 kg. Stawki płatności obszarowych na poziomie 2017 roku (JPO – 461,55 zł/ha, Płatność za zazielenienie – 309,77 zł/ha, Płatność dodatkowa – 177,02 zł/ha). Wiosną 2018 roku były niekorzystne warunki atmosferyczne, tj. susza i plon siana w I i II wariancie został pomniejszony o 30%.

siano

fot. T. Śmigielski

Sianokiszonka

Podlaski ODR

Bardzo ciekawe zestawienie przygotował Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Specjaliści pokusili się o przedstawienie kalkulacji kosztów produkcji łąki, pastwiska i koniczyny z trawami (siano, sianokiszonka). Wyniki porównania kosztów prezentuje poniższa tabela.

Kalkulacja kosztów produkcji (ha) – październik 2018 r. Rośliny: Łąka, Pastwisko, Koniczyna z trawami.

Wyszczególnieniej.m.ŁąkaPastwiskoKoniczyna z trawami
cena złilośćwartość złilośćwartość złilośćwartość zł
Produkcja zielonej masydt
zielonka350,00
siano60,0070,00
sianokiszonka245,00
1. Nasiona (podsiew trawy)kg12,0010,00120,0012,00120,009,00180,00
2. Nawożenie mineralne
azotowekg3,5060,00210,0080,00280,0080,00280,00
fosforowekg3,7530,00112,5040,00150,0070,00262,50
potasowekg2,3340.0093,2060,00139,80130,00302,90
3. Środki ochrony roślin
Nitraginaop.49,000,000,5024,50
4. Praca maszyn
własna – ciągnikcng60,6014,00848,4010,00606,0019,001151,40
najemna – opryskh70,00170,00
5. Folia200,00
Razem koszty bezpośrednie1584,101295,802271,30
Koszty bezpośrednie zł/dt zielonki3,70
Koszty bezpośrednie zł/dt sianokiszonki6,47
Koszty bezpośrednie zł/dt siana26,4032,45

Opolski ODR

Jeszcze „cieplutkie” kalkulacje kosztów produkcji łąki na siano, uwzględniające ceny z marca 2019 roku, przygotowali opolscy doradcy. Nie są to oczywiście jedyne obliczenia przez nich sporządzone, ale aby poznać szczegóły trzeba odwiedzić stronę specjalistów z Łosiowa.

Lp.ProduktŁąka na siano
WyszczególnienieWartość (zł)% udział kosztówWartość (zł)% udział kosztówWartość (zł)% udział kosztów
PPlon (dt)40,0060,0080,00
1Materiał siewny0,000,0%0,000,0%0,000,0%
2Nawozy585,5133,8%806,5538,8%1127,0037,8%
N73,8091,80136,00
P40,0060,0080,00
K60,0090,00120,00
3Środki Ochrony Roślin0,000,0%0,000,0%0,000,0%
4Inne koszty specjalistyczne35,002,0%42,002,0%49,001,6%
AKoszty bezpośrednie (1+2+3+4)620,5135,8%848,5540,8%1176,0039,4%
1Koszty pracy maszyn własnych863,2849,8%958,5846,1%1501,4750,3%
2Koszty usług rolniczych0,000,0%0,000,0%0,000,0%
3Podatki i ubezpieczenia188,5210,9%188,529,1%188,526,3%
4Pozostałe koszty62,053,6%84,864,1%117,603,9%
BKoszty pośrednie (1+2+3+41113,8564,2%1231,9659,2%1807,5960,6%
CKoszty całkowite (A+B)1734,362080,512983,59
DKoszty prod. 1 dt (C/P)43,3634,6837,29
1Dopłaty bezpośrednie945,38945,38945,38
EKoszty całkowite po uwzględnieniu dopłat (C+1)788,981135,132038,21
FKoszt produkcji 1 dt z dopłatami (E/P)19,7218,9225,48

Bardzo ważne

Rolnicy, którzy zechcą wzorować się na kalkulacjach sporządzonych przez opolski ośrodek powinni wziąć pod uwagę poniższą informację.

„Informujemy, że zamieszczane okresowo kalkulacje produkcji roślinnej i zwierzęcej (oparte na rachunku nadwyżki bezpośredniej zbliżonej do standardów UE) są sporządzane wyłącznie dla celów doradczych. Wykorzystywanie ich wyników do celów innych niż doradcze, zwłaszcza w pozycjach kosztów i dochodów, wymagają każdorazowo ich adaptacji do odpowiednich warunków glebowych, klimatycznych, środowiskowych, wydajności produkcyjnych oraz wyposażenia w środki trwałe gospodarstwa itp.”

Kup min. 3 j.s. RGT JakuzziKup teraz a czwartą dostaniesz za 1 zł netto!

Krowy w plenerze

Sezon pastwiskowy zaczął się, a niektóre stada dopiero czekają na inaugurację. Kiedy zacząć wypas?

3 maja 2019

Uprawa tytoniu w Polsce coraz mniej opłacalna?

Sprawdzamy, co zrobić aby uprawa tytoniu okazała się udanym biznesem!

17 czerwca 2019

Rynek mleka: sprzedaż będzie rosła

Analitycy przewidują wzrost sprzedaży mleka w 2019 i 2020 roku.

11 czerwca 2019