Siara, czyli dobra energia na start!

Siara, czyli dobra energia na start!

Siara ma istotne znaczenie w zapewnieniu ochrony immunologicznej prosiąt. Dowiedz się więcej na jej temat!

Zdrowotność prosiąt zależy od pobrania siary oraz mleka loch. Parametrami, mającymi bezpośredni wpływ na przeżywalność i jakość odsadzanych prosiąt, jest wiek i masa odsadzenia miotu.  

Zapewnienie właściwej opieki okołoporodowej znacznie wpływa na liczbę prosiąt odsadzonych. Locha powinna przebywać w sektorze porodowym minimum 10 dni  przed planowanym oproszeniem. Jest to czas, jaki potrzebuje układ immunologiczny lochy na wytworzenie przeciwciał przeciwko patogenom znajdującym się w jej miejscu bytowania. Wytworzone w odpowiedzi immunologicznej lochy przeciwciała będą mogły zostać przekazane prosięciu poprzez siarę.

Produkcja oraz skład siary

produkcja siary

fot. Damian Knecht

Siara produkowana jest krótko po porodzie

Siara to wydzielina gruczołu mlecznego produkowana krótko po porodzie. Produkowana jest w ciągu kilku pierwszych dni po porodzie i różni się pod względem zawartości podstawowych składników od mleka. Cechą charakterystyczną siary jest ok 4-krotnie wyższa zawartość białka oraz wyższa ilość lipidów. Wyższa jest także zawartość witamin rozpuszczalnych w tłuszczach oraz witaminy B12 i żelaza. Wśród białek przeważają albuminy i globuliny. Siara i mleko macior w  porównaniu z innymi gatunkami zwierząt zawiera większe stężenie witamin, a także w porównaniu z siarą krów ma wyższą wartość energetyczną.

Powstanie odporności biernej

Budowa łożyska macior, ze względu na swoją złożoną budowę oddzielającą część płodową od matczynej, uniemożliwia przekazywanie immunoglubulin drogą łożyskową. Jedynym więc źródłem przeciwciał dla nowonarodzonych prosiąt jest siara, której właściwa zawartość oraz ilość pobrania przez prosię będzie decydowała o nabraniu odporności biernej, zwanej też siarową.

fot. Fotolia

Siara jest źródłem przeciwciał dla nowonarodzonych prosiąt

Odporność bierna powstaje na skutek dostarczenia płodowi czy też noworodkowi przeciwciał. Rola układu odpornościowego polega na ochronie organizmu przed patogenami. Rozpoznaje on inwazyjne ciała obce w organizmie oraz je niszczy.

Odpowiedź immunologiczna

Wyróżniamy humoralną odpowiedź immunologiczną, której wynikiem jest powstanie przeciwciał łączących się z antygenem. Komórkowa odpowiedź immunologiczna polega na rozpoznawaniu i niszczeniu antygenu przez limfocyty T. Układ odpornościowy zwierzęcy może wytwarzać przeciwciała: IgG , IgA, IgM, IgD, IgE. W siarze loch występują takie klasy immunoglobuliny jak IgA , IgG, IgM.

IgD – pobudzają limfocyty B do produkcji przeciwciał. IgE – biorą  udział w reakcjach alergiczny, mają duży wpływ na powstawanie reakcji zapalnych. Jej aktywność zwiększa się w przypadku inwazji pasożytów w organizmie. IgM – pojawiają się jako pierwsze w odpowiedzi immunologicznej, zanim jeszcze zostanie wyprodukowana odpowiednia ilość innych przeciwciał. Uruchamiają one makrofagi.

Układ odpornościowy zwierzęcy może wytwarzać przeciwciała: IgG , IgA, IgM, IgD, IgE.

IgG – ich ilość jest największa w surowicy, są najbardziej powszechne. Biorą udział w neutralizacji toksyn i wirusów. Ułatwiają niszczenie antygenów. IgA – unieczynniają wirusy, enzymy wirusowe, a przede wszystkim bakterie jelitowe. Chronią głównie błony śluzowe. Działają w układzie pokarmowym, płciowym, moczowym, oddechowym. Neutralizują patogeny wnikające do narządu wzroku.

Zalecane spożycie siary

Duży problem w dzisiejszej hodowli i chowie świń stanowią biegunki prosiąt. Ich główna przyczyna tkwi w niedostatecznym pobraniu siary w pierwszych godzinach życia przez prosięta. Głównie te, które są najsłabsze w miocie. Każde prosię po porodzie, w pierwszych godzinach życia powinno wypić ok. 500 ml siary. Zdolność do przenikania dużych cząsteczek przez ściany jelit zmniejsza się z godziny na godzinę i znika po około dwóch dniach od urodzenia. Wraz z zamknięciem jelita zmienia się również skład siary, w której już od czwartej godziny po porodzie obniża się poziom białek i tym samym zawartość ciał odpornościowych.

karmienie prosiąt

Prosię w pierwszych godzinach życia powinno wypić ok. 500 ml siary

Jeśli noworodek jest zbyt słaby i nie pobierze odpowiedniej ilości siary, jego układ odpornościowy nie będzie prawidłowo spełniał swojej funkcji. Poziom energetyczny organizmu oseska również będzie na niskim poziomie. Wraz z upływem czasu po porodzie siara traci swoje właściwości zdrowotne, a zdolność jej przyswajania przez układ pokarmowy noworodka również spada. Do 6 godzin po porodzie wszystkie prosięta powinny wypić siarę, ponieważ jej skład zmienia się w czasie (tab.1).

 

Składniki (g/kg)

 

Siara (godz. od porodu)

 

Mleko

0612244872
Sucha masa23-302719,5-20,819,8-21,121,1-21,521,717,7-21,2
Aminokwasy %
>lizyna6,5brakbrakbrakbrak77,2-7,7
>metionina1,2brakbrakbrakbrak1,41,4
Koncentracja przeciwciał, %   2111brakbrakbrakbrakbrak

Tab. 1 Wybrane składniki w siarze i mleku loch

W przeciągu 12 godzin po porodzie siara staje się już mlekiem. Prosięta, które nie wypiły dostatecznej ilości siary, będą bardziej podatne na choroby oraz słabsze i mniejsze niż inne prosięta w miocie.