Jakie są wyzwania dla rynku ziemniaka?

Jakie są wyzwania dla rynku ziemniaka?

Jakie są najważniejsze wyzwania dla rynku ziemniaka w Polsce? O tym w wywiadzie dla agroFaktu mówi analityk Banku Zachodniego WBK.

O wyzwaniach dla rynku ziemniaka w Polsce z Grzegorzem Rykaczewskim, analitykiem z Banku Zachodniego WBK, dla agroFaktu rozmawia Ewa Ploplis.

Ewa Ploplis: Jakie są najważniejsze wyzwania dla rynku ziemniaka w Polsce?

światowy rynek ziemniaka

Grzegorz Rykaczewski, analityk Banku Zachodniego WBK.

Grzegorz Rykaczewski, analityk Banku Zachodniego WBK: Obecnie jednym z ważniejszych wyzwań polskiego rynku ziemniaka jest spadająca konsumpcja ziemniaków świeżych, przy zbyt wolno rosnącym popycie na przetwory ziemniaczane. Trend spadkowy w przypadku ziemniaków wynika w dużej mierze z globalizacji preferencji żywieniowych konsumentów.

W Polsce nadal spożycie jest na wysokim poziomie, w porównaniu z krajami „starej piętnastki”. Można się spodziewać, że spadek będzie kontynuowany. Poza konsumpcją istotnymi problemami pozostają: rozdrobnienie produkcji oraz ograniczenia w eksporcie świeżych ziemniaków, co jest szczególnie odczuwalne po tegorocznych zbiorach.

W swoim wystąpieniu na II Forum Ziemniaczanym mówił Pan o tym, że rośnie skup ziemniaków w Polsce. Jak przedstawia się sytuacja w skupie ziemniaków: jadalnych, przemysłowych i wczesnych?

Na przestrzeni ostatnich 7 lat rósł skup przemysłowy ziemniaków. W sezonie 2014/2015 wolumen skupu był o 46% wyższy niż w sezonie 2009/2010. Co istotne, wzrostowi skupu towarzyszą zmiany w jego strukturze. W ciągu 7 sezonów zanotowano spadek ziemniaków późnych jadalnych o 10 punktów procentowych. Rósł za to udział ziemniaków wczesnych. W sezonie 2009/2010 wynosił 6%, zaś w sezonie 2014/2015 już 15%. Na relatywnie stabilnym poziomie kształtuje się udział ziemniaków kierowanych do przemysłu.

wyzwania dla rynku ziemniaka

Skup ziemniaków w sezonach od 2009/2010 do 2015/2016 z podziałem na ziemniaki wczesne, jadalne, sadzeniaki i ziemniaki przemysłowe.

Jak obecnie wygląda spożycie ziemniaków nieprzetworzonych i przetworów ziemniaczanych w naszym kraju?

Z danych IERiGŻ wynika, że w sezonie 2014/2015 bilansowe spożycie ziemniaków świeżych na 1 mieszkańca wynosiło 84 kg, czyli o prawie 40 kg mniej niż 15 lat wcześniej. Rośnie spożycie przetworów ziemniaczanych, jednak wzrost jest znacznie niższy niż spadek po stronie ziemniaków świeżych.

W opisywanym okresie wyniósł jedynie 4,5 kg/mieszkańca w ekwiwalencie ziemniaka. W rezultacie notowany jest systematyczny spadek bilansowego spożycia ziemniaków ogółem.

wyzwania dla rynku ziemniaka

Spożycie bilansowe ziemniaków w sezonach od 2001/2002 do 2014/2015 z podziałem na ziemniaki przetworzone i nieprzetworzone.

Czy można spodziewać się zmiany tej niekorzystnej dla producentów tendencji?

Z danych GUS wynika, że spożycie ziemniaków w gospodarstwach domowych w 2015 r. wyniosło 3,69 kg/osobę i było o 5,9% niższe niż rok wcześniej. Konsumpcja spadła we wszystkich grupach społeczno-zawodowych. W ciągu ostatnich 15 lat konsumpcja spadała średnio o 4,58% w roku. Oczekujemy, że w sezonie 2016/2017 dynamika spadku wyhamuje, ale konsumpcja w kraju pozostanie na niskim poziomie.

wyzwania dla rynku ziemniaka

Spożycie ziemniaków w gospodarstwach domowych w latach 2001-2015 (pokazanie tendencji spadkowej).

W bieżącym roku ceny ziemniaków są na bardzo niskim poziomie. Czy należy spodziewać się tu zmiany czy raczej już pozostaną na niskim poziomie w sezonie 2016/2017?

Średnia cena detaliczna kilograma ziemniaków w październiku spadła do poziomu 0,97 zł/kg. Oznacza to spadek o 16% w relacji rocznej. Cena w październiku była też o 33% niższa niż jeszcze w lipcu. Z uwagi na znaczny wzrost krajowej produkcji ziemniaków, ceny w sezonie 2016/2017 mogą pozostać na niskim poziomie. 

wyzwania dla rynku ziemniaka

Ceny detaliczne ziemniaków w latach 2013-2016.

Zmniejsza się również znaczenie ziemniaków w żywieniu trzody chlewnej. Czy można oczekiwać, że będzie to trwałe zjawisko?

W sezonie 2005/2006 zużycie na pasze wynosiło ponad 2 mln t. W sezonie 2014/2015 zmniejszyło się o 44%, do poziomu 1,1 mln t. Jest to związane ze spadkiem znaczenia ziemniaków w żywieniu trzody chlewnej. Wprawdzie krajowa produkcja żywca spada od wielu lat, jednak nie tłumaczy to tak silnego spadku zużycia ziemniaków. Należy zwrócić uwagę, że zmienił się zasadniczo sposób żywienia trzody. W rezultacie zużycie ziemniaków na pasze dla trzody zmalało z 1,5 mln t w sezonie 2005/2006 do 0,5 mln t w sezonie 2014/2015.

wyzwania dla rynku ziemniaka

Zużycie ziemniaków na pasze i udział w zbiorach ogółem w sezonach od 2005/2006 do 2014/2015.

Podczas Forum mówił Pan o rosnącej roli przetwórstwa ziemniaków. Czy w tym segmencie można spodziewać się wzrostu produkcji w najbliższych latach?

Rośnie udział zużycia ziemniaków do przetwórstwa w zagospodarowaniu zbiorów. W sezonie 2014/2015 wynosił już 28,5%. Warto przypomnieć, że od sezonu 2012/2013 przestało obowiązywać kwotowanie produkcji skrobi.

W kolejnym roku gospodarczym przemysłowy przerób ziemniaków na skrobię wyniósł 780 tys. t i był o 24% większy niż przed zniesieniem kwotowania. Rósł też przerób ziemniaków na frytki i chipsy. W analizowanym okresie średnioroczna stopa wzrostu wyniosła 4,53%. Polska po stronie rolnictwa, jak i przetwórstwa posiada duży potencjał do produkcji surowca na frytki i chipsy. Biorąc pod uwagę popyt na rynkach zagranicznych, spodziewamy się w najbliższych latach dalszego rozwoju tego segmentu produkcji.

wyzwania dla rynku ziemniaka

Zużycie ziemniaków do przetwórstwa i udział w zbiorach ogółem w sezonach od 2009/2010 do 2014/2015.

Wszyscy uczestnicy Forum podkreślali, że szansą na polepszenie sytuacji na rynku ziemniaka jest wzrost eksportu. Dużo mówiono o ograniczeniach w eksporcie. Pan natomiast w swoim wystąpieniu optymistycznie zwrócił uwagę na wzrost polskiego eksportu ziemniaków przetworzonych. Czy oznacza to, że rozwój przetwórstwa ziemniaka na eksport jest dobrym kierunkiem dla branży ziemniaczanej?

W latach 2009–2015 eksport produktów przetwórstwa rósł w wysokim tempie. W 2015 r. sprzedaż zagraniczna skrobi była wyższa o 75% niż jeszcze w 2009. W przypadku frytek wzrost wyniósł 47%, a chipsów 107%. Po 8 miesiącach bieżącego roku eksport skrobi jest wyższy o 11%, frytek o 4% a chipsów o 13%.

Najbardziej istotnymi rynkami pozostają: Unia Europejska oraz kraje Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP). Sprzedaż produktu przetworzonego pozwala na uzyskanie wartości dodanej w postaci wyższej marży. Widzimy potencjał do wzmacniania pozycji polskiego sektora w tym obszarze.

wyzwania dla rynku ziemniaków

Handel zagraniczny przetworami z ziemniaków od 2009 r. do końca pierwszych 8 miesięcy 2016 r.

Z wypowiedzi wynika, że przetwórstwo ziemniaków ma najlepszą perspektywę rozwoju zarówno, jeśli chodzi o produkcję krajową, jak i eksport.

W skrócie można tak powiedzieć.

 

Zobacz również:

Kalkulacja uprawy kukurydzy na kiszonkę

Zabezpieczenie odpowiedniej ilości i jakości tej paszy decyduje o wynikach produkcyjnych bydła mlecznego

16 listopada 2018

Kalkulacja uprawy kukurydzy. Teoria kontra rzeczywistość.

Rolnicy uprawiający kukurydzę wiedzą, że wysokość plonów zależy od warunków atmosferycznych i regionu, w którym się ją uprawia

9 listopada 2018

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close