Zwalczanie chorób buraka cukrowego może być proste i skuteczne!

Zwalczanie chorób buraka cukrowego może być proste i skuteczne!

Od kilku lat mamy problem z uodparnianiem się chwościka na stosowane przeciw niemu substancje czynne. Jakich wobec tego środków używać?

Buraki cukrowe są narażone na wiele chorób. Jednak jak sobie z nimi poradzić? Jakie powinno wyglądać skuteczne zwalczanie chorób buraka cukrowego, a w szczególności chwościka i ramularii?

Chorobą, która niezmiennie od lat w najwyższym stopniu zagraża uprawom buraka cukrowego, jest chwościk buraka powodowany przez grzyb Cercospora beticola. Trudno bowiem nie uznać za poważne zagrożenie utraty plonu sięgającej 30, 40, a nawet 50%. Jeżeli dodamy do tego zmniejszenie wartości przerobowej plonu, czyli – mówiąc wprost – obniżenie zawartości cukru w soku buraków, mogące wynosić 2-4%, to rachunek zysków i strat powinien być oczywisty. Bezwzględnie trzeba chronić plantacje przed chwościkiem i innymi chorobami, a kiedy te zaatakują, należy zabrać się za zwalczanie chorób buraka cukrowego jak najszybciej.

Przy silnym porażeniu chwościkiem poziom melasotworów w burakach znacznie wzrasta.

W produkcji buraków cukrowych jednym z podstawowych parametrów jakościowych związanych z technologią produkcji cukru jest jak najniższa zawartość tzw. melasotworów. Obejmują one sód, potas i związki ogólnie określane jako azot szkodliwy. Przy silnym porażeniu chwościkiem ich poziom w burakach znacznie wzrasta. Jest to zjawisko niepożądane, ponieważ utrudniają one wydobycie sacharozy z korzeni i tym samym zwiększają jej straty w melasie.

Rozpoznanie chwościka buraka

Cercospora beticola do rozwoju i infekcji potrzebuje określonych warunków: temperatury 25-35°C (w nocy 15°C) i wysokiej wilgotności powietrza. Jest to zatem gatunek wybitnie ciepłolubny, który uaktywnia się po kilkudniowych opadach deszczu. Nagły spadek temperatury i susza powodują spowolnienie rozwoju choroby, a nawet jej zahamowanie. Ponieważ nie można do końca przewidzieć przebiegu warunków pogodowych w sezonie, trudno jest prognozować także wystąpienie chwościka i wielkość strat przez niego dokonanych.

chwościk buraka cukrowego

fot. Sumi Agro Poland

Aby nie dopuścić do rozwoju grzybów, należy odpowiednio wcześnie zabrać się za zwalczanie chorób buraka cukrowego.

W sprzyjających warunkach w skali kraju grzyb pojawia się w pierwszej kolejności na południu (początek lipca), kolejno w centrum (przełom lipca i sierpnia lub początek sierpnia), a mniej więcej tydzień później na północy. O wystąpieniu choroby na polu świadczą objawy na starszych liściach w postaci małych, jasnych lub brunatnych plamek otoczonych czerwono lub czerwono-brunatną obwódką. Następnie objawy obejmują także coraz młodsze liście, dochodząc nawet do liści sercowych. Zaatakowane tkanki zasychają, a roślina stara się odbudować to, co utraciła, czyli wytwarza nowe liście. Odbywa się to oczywiście kosztem masy korzeni i tworzonego cukru.

Zwalczanie chorób buraka cukrowego

W zabezpieczeniu plantacji przed tą chorobą istotnych jest wiele elementów. Należy minimalizować ryzyko porażenia buraków, odpowiednio przestrzegając zasad prawidłowej agrotechniki. Warto tu jednak wyraźnie zaznaczyć, że same działania „niechemiczne” nigdy nie spowodują, że problem chwościka w buraku nie wystąpi. Wszystkie czynności agrotechniczne mają tylko i wyłącznie za zadanie pomóc odpowiednio przeprowadzanej ochronie chemicznej. Nie wolno zatem zapominać o tym, że głównym źródłem choroby są pozostawione na polu resztki po zbiorze buraków. Powinny być one starannie niszczone i przyorywane.

Buraki nie powinny być uprawiane w miejscu, gdzie w roku poprzednim składowano zebrane korzenie.

W zwalczaniu chorób buraków cukrowych ważne jest prowadzenie dobrego płodozmianu z 4-letnią przerwą w uprawie na danym polu. W zasadzie buraki nie powinny być uprawiane w miejscu, gdzie w roku poprzednim składowano zebrane korzenie oraz gdzie w bezpośrednim sąsiedztwie uprawiana była ta roślina. Do uprawy zaleca się wybieranie odmian o wyższej odporności na chwościka, należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że z reguły odmiany te są bardziej podatne na mączniaka i odwrotnie.

Moment na reakcję zabiegiem chemicznym

Przyjmuje się, że ochronę fungicydową należy wdrożyć, kiedy obecność pierwszych plam chorobowych na liściach stwierdzi się na:

  • 5% roślin w terminie do 5 sierpnia,
  • 15% roślin w terminie między 5 a 15 sierpnia,
  • 45% roślin w terminie od 15 sierpnia do pierwszej dekady września.

Widoczna jest zatem zależność, że im później chwościk zaatakuje, tym wyższy jest dopuszczalny procent porażonych roślin. Wiąże się to oczywiście z budowaniem plonu. Każde opóźnienie wykonania zabiegu obniża jego skuteczność i zwalczanie chorób buraka cukrowego nie będzie już tak efektywne. Dobrym wskaźnikiem momentu pojawienia się choroby są buraki ćwikłowe wysiane obok cukrowych, gdyż to one są porażane w pierwszej kolejności. Może to stanowić sygnał do podjęcia decyzji o rozpoczęciu ochrony plantacji z burakami cukrowymi.

Objawy podobne do chwościka

brunatna plamistość

fot. Sumi Agro Poland

Obok wiodącego prym chwościka do czynienia można mieć także z brunatną plamistością liści.

Obserwując ostatnie lata, można powiedzieć, że mamy do czynienia ze wzrostem zagrożenia ze strony chorób liści buraków. Obok wiodącego prym chwościka do czynienia można mieć także z brunatną plamistością liści. Sprawcą jest grzyb Ramularia beticola, stąd inna nazwa choroby – ramularia. Jej główna szkodliwość polega na ograniczeniu powierzchni asymilacji liści, a zatem i w tym przypadku rośliny starają się zregenerować poprzez wytwarzanie nowych liści, co negatywnie odbija się na wysokości plonu korzeni i tym samym cukru. Objawy w postaci plam mogą być niekiedy mylone z objawami powodowanymi przez Cercospora beticola.

Zresztą często się zdarza, że brunatna plamistość występuje razem z chwościkiem. W przypadku ramularii szarawe plamy na liściach są jednak nieco większe i mają bardziej nieregularny kształt niż u chwościka, a sama obwódka jest mniej wyraźna. Dodatkowo brunatna plamistość rozwija się w niższych temperaturach – 17-20°C i przy niższej wilgotności powietrza niż chwościk. Rośliny na polu są atakowane placowo, a liście sercowe nie ulegają infekcji.

Warto zaznaczyć, że przy niedoborze siarki zwiększa się podatność buraków na porażenie przez Ramularia beticola. Ochrona plantacji przed tym patogenem jest dokładnie taka sama, jak przed chwościkiem. Zatem obok wymaganej prawidłowej agrotechniki należy także stosować środki chemiczne. Tylko w ten sposób w pełni zapewnimy ochronę buraków, a zwalczanie chorób buraka cukrowego przyniesie zamierzone efekty.

Dobrze dobrana ochrona

Od kilku lat mamy niestety w Polsce problem ze szkodliwym zjawiskiem uodparniania się chwościka na stosowane przeciw niemu substancje czynne. Wynika to z faktu, że w ochronie buraka ciągle sięgano po te same związki. Dlatego w tej chwili, dobierając środek chemiczny, trzeba się kierować liczbą substancji, które zawiera. Zdecydowanie korzystniejszy dla przeciwdziałania powstawania form odpornych grzyba jest preparat dwuskładnikowy. Ma to związek z faktem, że często obserwuje się nabycie odporności patogenów na pojedyncze substancje, ale już połączenie ich w jeden preparat znacznie obniża ryzyko powstania takiej odporności.

zwalczanie chorób buraka cukrowego

Tak udaną kombinację substancji czynnych o odmiennych mechanizmach działania zastosowano w systemicznym środku Yamato 303 SE. Połączenie tiofanatu metylu i tetrakonazolu jest skutecznym rozwiązaniem problemu chwościka i przy okazji często towarzyszącej mu brunatnej plamistości liści. Oprócz działania zapobiegawczego preparat można stosować także po zauważeniu objawów chorobowych. Blokuje on wtedy postępowanie infekcji, a także wyniszcza tkanki chorobotwórczych grzybów.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że akurat tetrakonazol do tej pory nie był powszechnie używaną substancją czynną stosowaną w zwalczaniu chwościka. Ma to znaczenie w przypadku stosowania się do zasad strategii antyodpornościowej, jeżeli chodzi o tę chorobę. Zaleca się w niej miedzy innymi sięganie po nowe substancje i odpowiednią rotację preparatów. Odpowiednim czasem do stosowania środka Yamato 303 SE jest okres pomiędzy początkiem fazy, gdy liście zakrywają 70% powierzchni gleby, a końcem fazy wzrostu korzeni (BBCH 37-49).

yamato bbch burak cukrowy

fot. Sumi Agro Poland

Odpowiednim czasem do stosowania Yamato 303 SE jest okres pomiędzy początkiem fazy, gdy liście zakrywają 70% powierzchni gleby, a końcem fazy wzrostu korzeni.

 

Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.agrofakt.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.

Czy cukier z buraka zawdzięczamy alkoholikowi?

Zastanawialiście się kiedyś, kto wpadł na pomysł pozyskiwania cukru z buraka? I kiedy powstała pierwsza cukrownia?

17 listopada 2018

Zapalenie płuc u cieląt: objawy, leczenie i profilaktyka

Zapalenie płuc to nadal jedna z najczęstszych przyczyn upadków cieląt. Jakie straty powoduje i jak można go uniknąć?

13 listopada 2018

Suszona plazma krwi wspomoże zdrowotność prosiąt

Suszona plazma to nie tylko źródło białka, ale też substancji aktywnych zwiększających zdrowotność prosiąt. Co trzeba jeszcze o niej wiedzieć?

5 listopada 2018

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close