Jak i czym zwalczyć szkodniki łuszczynowe w rzepaku?

Rozpoczął się już nalot szkodników łuszczynowych, a wraz z nim musimy zaplanować ochronę insektycydową naszych upraw. Które substancje czynne i preparaty można stosować do zwalczania w tych szkodników?
Z racji tego, że rozwój rzepaków w tym roku na wielu plantacjach przebiega nietypowo, tzn. na pędzie głównym już opadają płatki kwiatowe i zaczynają się rozwijać łuszczyny, z kolei pędy boczne jeszcze nie rozpoczęły kwitnienia. Stąd możemy się spodziewać wydłużonego nalotu szkodników łuszczynowych. Dlatego w dzisiejszym opracowaniu oprócz standardowych insektycydów stosowanych łącznie przy zabiegach fungicydowych na „opadające płatki” w rzepaku podajemy również substancje aktywne zarejestrowane do zwalczania tych szkodników także w późniejszych fazach rzepaku, tj. po jego przekwitnięciu.
Spis treści
Nim zdecydujesz się wykonać zabieg chemiczny sprawdź, czy zostały przekroczone progi ekonomicznej szkodliwości!
Ponieważ chowacz podobnik jak i pryszczarek kapustnik są szkodnikami łuszczyn, stąd zabieg insektycydowy wykonujemy w momencie opadania płatków kwiatowych
Próg szkodliwości:
- CHOWACZ PODOBNIK
- na przełomie kwietnia i maja rzepak w fazie kwitnienia (BBCH 60-69)
- 4 chrząszcze na 25 roślinach
- PRYSZCZAREK KAPUSTNIK
- od początku opadania płatków kwiatowych do końca kwitnienia (BBCH 65-69)
- 1 muchówka na 4 roślinach
Oprysk należy zrobić zgodnie z sygnalizacją szkodników. W Polsce jest dostępnych kilka platform z informacjami dotyczącymi zagrożeń ze strony różnych patogenów, w tym nalotów szkodników na nasze uprawy. Można wpisać w wyszukiwarkę hasło: „sygnalizacja agrofagów” i wybrać najlepiej nam pasującą platformę. Najlepszym sposobem jest jednak osobista lustracja pola i ocenienie zagrożenia na własnym polu. Ponieważ chowacz podobnik jak i pryszczarek kapustnik są szkodnikami łuszczyn, stąd zabieg insektycydowy wykonujemy w momencie opadania płatków kwiatowych i po wykształceniu się pierwszych łuszczyn – oczywiście po przekroczeniu progów szkodliwości.
Pszczoły i inne zapylacze, a zabiegi na szkodniki łuszczynowe

Pszczoły są również narażone na działanie insektycydów, dlatego aplikacje należy wykonywać po zakończeniu przez nie oblotu.
W przypadku wykonywania zabiegów insektycydowych w okresie kwitnienia rzepaków musimy zachować szczególną ostrożność właśnie ze względu na te pożyteczne owady. Stąd bezwzględnie zabieg ten należy wykonać po zakończeniu oblotu pszczół z zachowaniem okresu prewencji środka (informacja zawarta w etykiecie), zawsze ściśle trzymając się etykiety preparatu.
Ochrona plantacji małych, a wielkoobszarowych
W przypadku plantacji do 5 ha wymagają one intensywniejszej ochrony przeciwko szkodnikom łuszczynowym. Zagrożenie ze strony chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika wzrasta, gdy plantacje położone są w pobliżu upraw ubiegłorocznych tej rośliny oraz gdy występuje bezdeszczowa pogoda. Jeżeli chodzi o plantacje wielkoobszarowe, to te mogą być chronione tylko w pasie brzeżnym.
Jak zwalczymy szkodniki łuszczynowe?
Obecnie mamy zarejestrowanych 11 substancji aktywnych, które zwalczają szkodniki łuszczynowe. Zarówno chowacza podobnika jak i pryszczarka kapustnika zwalczymy praktycznie tymi samymi substancjami aktywnymi. Odstępstwa od tej reguły dotyczą: s.a. tiachlopryd (nazwa handlowa Biscaya 240 OD, Vima-Tiachloprid), s.a. cypermetryna (preparat Cyperkill Max 500 ec, Cythrin 500EC, Sorcerer 500EC, Super Cyper 500, Superkill 500SC, Supersect 500SC). Powyższe s.a. wraz z wymienionymi preparatami handlowymi mają rejestrację tylko w stosunku do zwalczania chowacza podobnika.
Czym zwalczyć szkodniki łuszczynowe?
Poniżej przedstawiono tabelę z aktualnymi substancjami czynnymi, które zwalczają szkodniki łuszczynowe w rzepaku (dane z 11.05.2017r.). Przy opracowaniu korzystano z wyszukiwarki ŚOR ze strony MRiRW:
| Lp. | SUBSTANCJA AKTYWNA | GRUPA CHEMICZNA |
| 1 | alfa-cypermetryna | pyretroid |
| 2 | beta-cyflutryna | pyretroid |
| 3 | deltametryna | pyretroid |
| 4 | esfenwalerat | pyretroid |
| 5 | lambda-cyhalotryna | pyretroid |
| 6 | tau-fluwalinat | pyretroid |
| 7 | zeta-cypermetryna | pyretroid |
| 8 | acetamipryd, lambda-cyhalotryna | pochodna neonikotynoidów, pyretroid |
| 9 | acetamipryd | pochodna neonikotynoidów |
| 10 | tiachlopryd, deltametryna | neonikotynoidy, pyretroid |
| 11 | tiachlopryd | neonikotynoidy |
| 12 | chloropiryfos, beta-cyflutryna | fosforoograniczny, pyretroid |
| 13 | etofenproks | etery arylo-propylowe |
Temperatura, przy której działają powyższe substancje aktywne
Z racji tego, że temperatura powietrza w tym roku nie raz nas zaskoczyła, to zaczniemy od substancji aktywnych (s.a.) należących do grupy pochodnych neonikotynoidów. Do tej grupy należy acetamipryd. Substancja ta działa niezależnie od temperatury. W przypadku preparatu zawierającego dwie s.a. tiachlopryd (który należy do neonikotynoidów) oraz deltametryny (należącej do pyretroidów) wykazuje on działanie w temperaturze 10-20ºC. Pyretroidy najskuteczniej działają w temperaturze poniżej 20ºC, z kolei etery arylo-propylowe do 20ºC. Z kolei preparat zawierający chloropiryfos (substancja z grupy fosforoorganicznych) oraz beta-cyflutryna (pyretroid) działa najskuteczniej powyżej 15ºC – z tym, że preparat zawierający te s.a. można stosować dopiero po przekwitnięciu rzepaku, czyli od fazy BBCH 69.

Odpowiedni dobór substancji aktywnych to kluczowa kwestia w ochronie rzepaku przed szkodnikami łuszczynowymi.
Najpopularniejsze preparaty wykorzystywane przy zwalczaniu szkodników łuszczynowych
Preparaty należące do grupy pyretroidów
- alfa-cypermetryna: Fastac 100EC, Fastac Activ 050ME, Alfacypermetryna 10EC, Cyper-Fas 100EC
- beta-cyflutryna: Bulldock 025 EC, Alfazot 025EC, Pitbul 025EC
- deltametryna: Decis Mega 50EW, Patriot 100EC
- esfenwalerat: Sumi-Alpha 050EC
- lambda-cyhalotryna: Helm-Lambda 100CS, Achilles 100CS, Bunt 100CS
- tau-fluwalinat: Mavrik Vita 240EW, Kaliber 240EW
- zeta-cypermetryna: Ammo Super 100EW, Fury 100EW, Minuet 100EW
Preparaty należące do pochodnych neonikotynoidów:
- acetamipryd: Mospilan 20 SP, Acetamipryd 20 SP, Kobe 20 SP
Preparat zawierający s.a. należące do pochodnych neonikotynoidów i pyretroidów
- acetamipryd + lambda-cyhalotryna: Inazuma 130 WG
Preparaty należące do grupy neonikotynoidów
- tiachlopryd: Biscaya 240 OD, Vima-Tiachlopryd
Preparat zawierający s.a. należące do grupy neonikotynoidów i pyretroidów
- tiachlopryd, deltametryna: Proteus 110 OD
Preparat zawierający s.a. należące do grupy fosforoogranicznych i pyretroidów
- chloropiryfos + beta-cyflutryna: Pyrinex Supreme 262 ZW (stosujemy po przekwitnięciu rzepaku powyżej fazy BBCH 69)
Preparaty należące do grupy eterów arylo-propylowych
- etofenproks: Trebon 30EC
Monitoring szkodników łuszczynowych w rzepaku 2025
W ochronie rzepaku należy prowadzić monitoring chowacza podobnika oraz pryszczarka kapustnika. Dlatego warto obserwować plantacje od fazy tworzenia łuszczyn. Ponadto do oceny obecności szkodników można wykorzystać żółte naczynia chwytne. Zatem działania profilaktyczne należy dostosować do lokalnych warunków oraz przebiegu pogody. Co więcej, podstawą decyzji o zabiegu jest przekroczenie progu szkodliwości.
Terminy zabiegów przeciwko szkodnikom łuszczynowym w 2025 roku
Zabieg insektycydowy zwykle wykonuje się pod koniec kwitnienia, w fazie BBCH 65–69. Dlatego ważne jest wcześniejsze monitorowanie nalotu chowacza oraz pryszczarka. Ponadto zaleca się ocenę zagrożenia przed rozpoczęciem zabiegu chemicznego. Co więcej, często łączy się ochronę insektycydową z ostatnim opryskiem fungicydowym. Zatem decyzję o terminie warto dostosować do sygnalizacji i warunków pogodowych.
Ochrona zapylaczy podczas chemicznej ochrony rzepaku
Podczas kwitnienia rzepaku należy przestrzegać zasad ochrony pszczół oraz innych zapylaczy. Dlatego zabiegi powinno się wykonywać po zakończeniu ich aktywności dziennej. Ponadto etykiety środków ochrony roślin określają wymagany okres prewencji. Co więcej, wieczorne opryski zmniejszają ryzyko kontaktu środków z owadami pożytecznymi. Zatem właściwa pora i sposób wykonania zabiegu zwiększają bezpieczeństwo biologiczne uprawy.
Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.agrofakt.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.








