Jak ustrzec się przed mykotoksynami w uprawie kukurydzy?

Jak ustrzec się przed mykotoksynami w uprawie kukurydzy?

Mykotoksyny nazywane również mikotoksynami są to substancje wytwarzane przez niektóre gatunki grzybów.

Mykotoksyny nazywane również mikotoksynami są to substancje wytwarzane przez niektóre gatunki grzybów. Wiele z nich to patogeny porażające rośliny. Jakie są najgroźniejsze mikotoksyny w kukurydzy? Jakie konsekwencje wiążą się ignorowaniem ochrony fungicydowej? Zapoznaj się z konsekwencjami!

Mykotoksyny to toksyny pochodzące z grzybów będące drugorzędowymi metabolitami wynikającymi z ich życia, do najgroźniejszych grzybów, które wytwarzają mykotoksyny, porażających rośliny zaliczamy te należące do rodzajów:

  • Aspergillus,
  • Fusarium,
  • Rhizoctonia,
  • Claviceps.

Wartym zwrócenia uwagi jest również rodzaj Stachybotrys, z którego pochodzą tak zwane czarne pleśnie, które występują często w domach, zwłaszcza nieocieplonych.

Grzyby z rodzaju Stachybotrys są strasznie szkodliwe dla ludzi, ponieważ ich mykotoksyny mogą wywoływać wiele alergii a dla dzieci być nawet śmiertelne.

Najgroźniejsze mikotoksyny w kukurydzy

Kukurydza należy do roślin ciepłolubnych a więc szczególnie narażona jest na występowanie w niej mykotoksyny, ponieważ optymalna temperatura, w której grzyby wytwarzają te toksyny to przedział od 20°C do 25°C.

Poniżej przedstawione są najgroźniejsze mikotoksyny w kukurydzy wraz z wartościami maksymalnymi, jakie mogę w niej wystąpić zgodnie z Unijnymi normami [EC No 1126/ 2007]:

  • Deoksyniwalenol (DON) 1700 µg/kg
  • Zearalenon (ZEA) 350 µg/kg
  • Fumonizina(FUM) 2000 µg/kg
  • Moniliformina (MON)
  • Niwalenol (NIV)
Fuzariozy_5

Fusarium spp. na kolbach kukurydzy

Najgroźniejszą mikotoksyną, którą bada się obowiązkowo w każdym punkcie skupu jest Deoksyniwalenol i to od niej pochodzi skrót DON, który jest stosowany, jako jednostka zawartość mykotosyn w ziarnie, jednak coraz część wykonuje się również badania na zawartość ZEA i FUM. Przekroczenie norm zawartości mykotoksyn w nieprzetworzonym ziarnie kukurydzy dyskwalifikuje je do dalszej obróbki i powinno być utylizowane.
Odmiany kukurydzy o FAO większym niż 240 są w szczególność narażone na porażanie kolb przez grzyby.

Na co odporne są mikotoksyny?

W wielu rejonach kraju warunki w zeszłym roku nie pozwalały na przeprowadzenie zbioru kukurydzy w optymalnym terminie. Wiele pól zostało zalanych jesienią i dopiero po mrozach można było wejść w pole. W takiej kukurydzy ryzyko występowania mykotoksyn jest duże. Wielu rolników nie zdaje sobie sprawy, jakim problemem są mykotoksyny dla firm przetwórczych, dlatego należy upowszechniać wiedzę na ten temat. Problem z mikotoksynami w kukurydzy jest poważny.

Substancje te są odporne na działanie zarówno wysokich temperatur jak i środkach chemicznych.

Mikotoksyny w kukurydzy są bardzo niebezpieczne dla ludzi i zwierząt. Produkty, które zawierają w składzie nawet śladowe ilość mykotoksyny mogą powodować alergie. Im większe stężenie tych toksyn tym niebezpieczniejszy produkt dla organizmu żywego, w skrajnych przypadkach może dojść do porażenia nerwowego i paraliżu. Warto zwrócić uwagę również na działanie kancerogenne i teratogenne mykotoksyny.

Warto tutaj również wspomnieć, że mykotoksyny mogą być wytwarzane w kiszonce z całych roślin kukurydzy, która jest magazynowana w źle zabezpieczonych silosach. Skarmianie takie paszy może prowadzić w przypadku bydła mlecznego do porzucania zarodków, a także obniżeniu płodność, takie właściwości mają przede wszystkim mykotoksyny ZEA i FUM.

Jak ograniczyć mykotoksyny w ziarnie kukurydzy?

toksyny

Ziarno kukurydzy często zawiera fuzariotoksyny wytwarzane przez grzyby z rodzaju Fusarium.

Aby zebrane ziarno nie przekroczyło maksymalnych zawartości i było bezpieczne zarówno dla ludzi i zwierząt należy przestrzegać terminu zbioru. Odpowiedni termin zbioru to faza czerwonej plamki, u nasady ziarnika pojawia się martwa tkanka. W tej fazie dostarczanie składników pokarmowych do ziarniaka ustaje, a sam ziarniak trudniej oddaje wodę, pozostawienie dłużej nie będzie prowadziło do dosychania rośliny. Grzyby odpowiedzialne za gromadzenie DON, ZEA i FUM to głównie grzyby z rodzaju Fusarium. Wytwarzają one mykotoksyny w dużych ilościach w warunkach stresowych, po jesiennych przymrozkach rośnie lawinowo zawartość mykotoksyn w ziarnie.

Jedynymi metodami, które ograniczą występowanie mikotoksyn w kukurydzy jest terminowy zbiór i dokładnie rozdrobnienie resztek pożniwnych a także przestrzeganiu płodozmianu.

Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.agrofakt.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

Żniwa kukurydzy 2018. Jak rolnicy oceniają plonowanie?

Marne plony, niska opłacalność, kolejki w skupach... To nie był najłatwiejszy sezon.

9 października 2018

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close