Różowienie korzeni cebuli i pora

fot. Dr Jan Sobolewski

Różowienie korzeni jest charakterystycznym symptomem chorobowym, powodowanym przez grzyb Phoma terrestris. Jest bardzo rozpowszechnioną chorobą cebuli na świecie, znaną z angielskojęzycznej nazwy „pink root”.

Poniżej przekazuję podstawowe informacje na temat sprawcy choroby i jej znaczenia gospodarczego. Z artykułu dowiesz się również, jak rozpoznać chorobę oraz jakie są możliwości ochrony plantacji przed patogenem powodującym różowienie korzeni cebuli i pora.

Reklama

Opis sprawcy różowienia korzeni

Sprawcą choroby jest grzyb Phoma terrestris (syn. Pyrenochaeta terrestris), który może przetrwać kilka lat w glebie i resztkach roślinnych. Oprócz cebuli i pora roślinami żywicielskimi grzyba są: szalotka, czosnek, szczypiorek, kantalupa, marchew i kalafior. Rozwlekanie patogenu następuje poprzez wzruszanie gleby i wodę. Choroba może egzystować w różnych warunkach wilgotności w glebie. Optymalne warunki rozwoju występują w latach suchych i bardzo ciepłych, już od połowy lipca, gdy zakres temperatury waha się w granicach 24–28°C. Spadek temperatury poniżej 16°C powoduje bardzo niewielką liczbę wystąpień choroby. Objawy różowienia korzeni mogą być również wynikiem porażenia cebuli przez grzyby z rodzaju Fusarium, szczególnie Fusarium oxysporum f.sp cepae.

Występowanie choroby na świecie

Choroba znana jest na całym świecie, szczególnie w regionach o ciepłym klimacie, gdzie uprawia się cebulę.

Straty powodowane przez różowienie korzeni

W przypadku odmian odpornych choroba powoduje jedynie bardzo ograniczone straty. Zazwyczaj cebule wytworzone z zaatakowanych roślin są niedostatecznie wyrośnięte i mają niską wartość rynkową. Natomiast w uprawie odmian wrażliwych zdarza się odnotować znaczne straty.

Symptomy różowienia korzeni cebuli i pora

Porażone korzenie początkowo mają jasnoróżową barwę, która z czasem zmienia się na czerwoną. W dalszym etapie wzrostu korzenie stają się purpurowo-brązowe. Dlatego choroba jest łatwo rozpoznawalna, ale dopiero po wykopaniu cebuli lub pora. Nowe korzenie mogą nadal się tworzyć, ale wkrótce zamierają. U zainfekowanych roślin szczypior staje się jaśniejszy, następnie obumiera. Rośliny można łatwo usunąć z gleby. Nieraz wygląd porażonych roślin sugeruje objawy niedoboru składników pokarmowych.

Metody niechemiczne ograniczania choroby

Istotne jest zmianowanie uprawy cebuli. Przy obecności choroby w latach poprzednich, należy unikać ponownej uprawy cebuli w danej lokalizacji. Sugeruje się przerwy w uprawie cebuli, co 3–6 lat na tym samym polu. Ponadto lokalizacje plantacji z tendencjami do zastoisk wodnych nie powinny być brane pod uwagę przy planowaniu uprawy cebuli. W przypadku różowienia korzeni, sadzenie cebuli po zbożach lub kukurydzy cukrowej może również zwiększyć ryzyko tej choroby (są doniesienia, że P. terrestris poraża korzenie kukurydzy). Sugeruje się użycie odmian o cechach odporności na sprawcę choroby, P. terrestris jak i na Fusarium spp. (np. odmiana cebuli Lovito).

O innych chorobach oraz szkodnikach cebuli przeczytasz w dziale: warzywa polowe.

Chemiczne zwalczanie różowienia korzeni cebuli i pora

Sugeruje się zaprawiać nasiona środkiem Maxim 480 FS. Obecnie brak jest fungicydów dopuszczonych do ochrony cebuli przed tą chorobą. Obserwacje wykazały, że rutynowa ochrona cebuli, przed alternariozą z wykorzystaniem fungicydów z grupy triazole + strobiluriny lub strobiluriny ogranicza rozwój sprawcy choroby w okresie wegetacji. Bardzo istotne jest również odkażanie narzędzi i maszyn dopuszczonymi odkażaczami po każdorazowym zakończeniu pracy w polu.

Czytaj również: Światowy rynek cebuli. Jaka jest aktualna sytuacja?

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *