Czym chronić uprawy kapustnych przed szkodnikami?

Uprawy warzyw kapustnych są niezwykle narażone na działanie wielu groźnych szkodników. Na jakie ŚOR-y postawić?

Uprawy warzyw kapustnych są niezwykle narażone na działanie wielu groźnych szkodników. Czy można w jakiś sposób zapobiec ich żerowaniu? Na jakie środki ochrony roślin postawić?

Warzywa kapustne są przysmakiem dla wielu szkodników, spośród których najbardziej znane to: gąsienice motyli żerujące na liściach, a wśród nich bielinek kapustnik, bielinek rzepnik, tantniś krzyżowiaczek, piętnówka kapustnica czy błyszczka jarzynówka. Szkodnikiem podobnym do gąsienic motyli jest larwa gnatarza rzepakowca, zwana „czarną liszką”, groźny szkodnik zwłaszcza dla kapusty pekińskiej. Na liściach kapustnych zwłaszcza w upalne, suche dni można również spotkać małe, skaczące chrząszcze: pchełki. Inne szkodniki warzyw kapustnych to mszyca kapuściana, śmietka kapuściana, wciornastki, chowacz czterozębny, chowacz brukwiaczek. Jeśli zauważymy na liściach śluz oraz wygryzione w liściach dziury, możemy się domyśleć, że jest to efekt żerowania zwłaszcza nocnego ślimaków, dla których liście kapustnych są również wartym uwagi smakołykiem.

szkodniki w kapustnych

Dość groźną grupą szkodników w kapustnych są ślimaki.

Do ochrony warzyw kapustnych przed szkodnikami zarejestrowane są na chwilę obecną (stan na styczeń 2016) 73 zoocydy, w tym 9 moluskocydów. Większość z nich 51 mogą stosować jedynie użytkownicy profesjonalni, 10 środków jest dla amatorów, a 12 preparatów przeznaczonych jest dla obu grup użytkowników. Ok. 35% preparatów stanowią zoocydy zarejestrowane drogą handlu równoległego – odpowiedniki środków będących na rynku. Zakres stosowania wszystkich 73 zoocydów obejmuje ochronę kapusty głowiastej. Nieco ponad połowa preparatów (37) zawiera w swoim składzie substancje z grupy pyretroidów, które służą głównie do walki z gąsienicami motyli, a część z nich jest wykorzystywana także w ochronie przed pchełkami, mszycą, śmietką kapuścianą, wciornastkami.

W grupie tej znajdują się insektycydy stosowane w Polsce nawet od kilkudziesięciu lat, czego przykładem są środki Fastac 100 EC, Sherpa 100 EC, Sumi-Alpha 050 EC. Jest też kilka preparatów zarejestrowanych całkiem niedawno – w roku 2015.  Są nimi: Axiendo Gold, Axiendo Spray, Cythrin 500 EC, Supersect 500 EC, Karate Gold.

Najbardziej znane szkodniki warzyw kapustnych to: gąsienice motyli żerujące na liściach, a wśród nich bielinek kapustnik, bielinek rzepnik, tantniś krzyżowiaczek, piętnówka kapustnica czy błyszczka jarzynówka.

Na rynku dostępne są też preparaty zawierające następujące substancje czynne, takie jak: alfa-cypermetryna (A-Cyper 100 EC, Alfastop 100 EC, Cyper-Fas 100 EC, Fastac 100 EC, Fiesta 100 EC, Jetstac 100 EC, Tak Tak 100 EC), beta-cyflutryna (Alfazot 025 EC, Bulldock 025 EC, Pitbul 025 EC, Tekapo 025 EC), lambda-cyhalotryna (Axiendo Gold, Axiendo Spray, Arkan 050 CS, Karate Gold, Karate 2,5 WG, Karate Zeon 050 CS, LambdaCe 050 CS, Wojownik 050 CS), cypermetryna (Cyperkill Max 500 EC, Cythrin 500 EC, Sherpa 100 EC, Sorcerer 500 EC, Super Cyper 500 EC, Supersect 500 EC), cypermetryna + chloropiryfos (Cyperpirifos 550 EC, Klon Max 550 EC, Nurelle D 550 EC, Troll 550 EC), deltametryna (Decis AL, Decis Mega 50 EW, Delta 50 EW, Decis Ogród 015 EW, Patriot 100 EC), deltametryna + tiachlopryd (Proteus 110 OD), pyretryny (Spruzit Koncentrat na Szkodniki EC), esfewalerat (Sumi-Alpha 050 EC).

Kolejną, nieco mniej liczną (17 środków), grupę stanowią insektycydy fosforoorganiczne oparte głównie na znanej od kilkudziesięciu lat substancji czynnej chloropiryfos. W grupie tej znajdują się: Chlorop-Pro 480 EC, Dursban 480 EC (najstarszy, dostępny od 1984 roku), Dursban Delta 200 CS, Jetban 480 EC, Kloń 48 EC, Klon 480 EC, Owadofos Extra 480 EC, Pyrinex 480 EC, Pyrisimex 480 EC, Raven 480 EC, Rook 480 EC oraz wymienione wcześniej 4 środki zawierające w swoim składzie oprócz substancji chloropiryfos także cypermetrynę. Do insektycydów fosforoorganicznych należą także preparaty zawierające dimetoat, a w ochronie kapustnych w rejestrze znajdują się: Danadim Progress 400 EC, Rogor 400 EC. Insektycydy fosforoorganiczne są skutecznym narzędziem w walce z gąsienicami motyli i/lub mszycą kapuścianą. Jeden z preparatów Dursban Delta 200 CS ma dodatkowo zastosowanie w ochronie przed śmietką kapuścianą czy wciornastkiem tytoniowcem.

ochrona kapustnych

Do ochrony brukselki przed szkodnikami przeznaczone jest kilkanaście ŚOR-ów.

Neonikotynoidy również mają zastosowanie w ochronie warzyw kapustnych, a wśród nich znajdziemy takie substancje czynne jak imidachlopryd (Cloprid 200 SL, Kogan 200 SL, Kohinor 200 SL), tiametoksam (zaprawa nasienna Cruiser 70 WS), acetamipryd (Mospilan 20 SP, Miros 20 SP), tiachlopryd + deltametryna (Proteus 110 OD). Mszyce są głównym przeznaczeniem działania neonikotynoidów w ochronie kapustnych, choć preparaty Mospilan 20 SP, Miros 20 SP mają dodatkowo zastosowanie w walce z pchełkami, chowaczami, gnatarzem rzepakowcem, śmietkami czy wciornastkami. W rejestrze środków do ochrony kapustnych można również wyodrębnić insektycydy: Rumo 30 WG, Sakarb 30 WG, Steward 30 WG – zawierające indoksakarb, substancję z grupy chemicznej oksadiazyny (przeznaczenie: gąsienice motyli), Coragen 200 SC z substancją chlorantraniliprol z grupy diamidy, (przeznaczenie: gąsienice motyli), Movento 100 SC z substancją spirotetramat z grupy kwasów tatramowych (przeznaczenie: mszyce, mączliki), SpinTor 240 SC zawierający spinosad z grupy makrocyklicznych laktonów (przeznaczenie: gąsienice motyli, wciornastek tytoniowiec), Pirimor 500 WG z substancją pirymikarb z grupy karbaminiany (przeznaczenie: mszyca kapuściana).

Cennym uzupełnieniem listy środków do ochrony kapusty przed gąsienicami motyli jest biologiczny preparat Dipel WG zawierający bakterię Bacillus thuringiensis var. Kurstaki, mile widziany z punktu widzenia obowiązującej od 1 stycznia 2014 integrowanej ochrony roślin.

Dostępność środków zawierających substancje z różnych grup chemicznych daje możliwość ich przemiennego stosowania, co jest bardzo ważne z punktu widzenia zapobiegania odporności szkodników na insektycydy.

W roku 2015 zarejestrowanych zostało 7 środków przeznaczonych do ochrony przed ślimakami, które mogą być stosowane w niektórych warzywach kapustnych. Są nimi następujące moluskocydy oparte na substancji metaldehyd: Allowin 04 RB, Clartex Neo 04 RB, Metarex Inov 04 RB, Metarex M 2,5 RB, Desimo Duo GB, Ślimak 03 Plus GB, Substral Ślimakol. Oprócz nowo zarejestrowanych moluskocydów w rejestrze znajdują się jeszcze 2 preparaty zawierające fosforan III żelaza: Aromol 1,62 RB, Ferramol GR.

ochrona kapustnych

Do ochrony niektórych kapustnych ŚOR-ów jest mniej.

Przedstawione wyżej środki można stosować w ochronie kapusty głowiastej. Co można w takim razie stosować do ochrony pozostałych gatunków warzyw kapustnych? Lista jest następująca:

BROKUŁ, KALAFIOR: Bulldock 025 EC, Tekapo 025 EC, Axiendo Gold, Axiendo Spray, Dursban 480 EC, Jetban 480 EC, Kloń 48 EC, Klon 480 EC, Owadofos Extra 480 EC, Raven 480 EC, Pyrinex 480 EC, Cruiser 70 WS, Decis Al., Dursban Delta 200 CS, Karate Gold, Movento 100 SC, Patriot 100 EC, Proteus 110 OD, SpinTor 240 SC, Allowin 04 RB, Clartex Neo 04 RB, Metarex Inov 04 RB, Metarex M 2,5 RB, Substral Ślimakol, Ferramol GR (ostatni z wymienionych środków ma zastosowanie w ochronie kapusty i kalafiora).

BRUKSELKA: Bulldock 025 EC, Tekapo 025 EC, Axiendo Gold, Axiendo Spray, Pyrinex 480 EC, Cruiser 70 WS, Decis Al, Karate Gold, Mospilan 20 SP, Miros 20 SP, Movento 100 SC, Proteus 110 OD, Allowin 04 RB, Clartex Neo 04 RB, Metarex Inov 04 RB, Metarex M 2,5 RB, Substral Ślimakol.

KAPUSTA PEKIŃSKA: Cruiser 70 WS, Decis Al, Mospilan 20 SP, Miros 20 SP, Movento 100 SC, Patriot 100 EC, Proteus 110 OD.

KAPUSTA WŁOSKA: Bulldock 025 EC, Tekapo 025 EC, Cruiser 70 WS, Decis Al.

JARMUŻ: Cruiser 70 WS, Decis Al, Movento 100 SC, Substral Ślimakol.

KALAREPA: Movento 100 SC, Substral Ślimakol.

KAPUSTA CHIŃSKA PAK-CZOI: Movento 100 SC.

BRUKIEW: Allowin 04 RB, Clartex Neo 04 RB, Metarex Inov 04 RB, Metarex M 2,5 RB.

Szczegółowe informacje na temat opisanych wyżej środków dotyczące chronionych upraw, zakresu zwalczanych szkodników, użytkowników, dla których są przeznaczone, zawarte są na etykietach środków dostępnych na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jakie są wyzwania dla rynku ziemniaka?

Jakie są najważniejsze wyzwania dla rynku ziemniaka w Polsce? O tym w wywiadzie dla agroFaktu mówi analityk Banku Zachodniego WBK.

8 grudnia 2016

BASF: ewolucja czy rewolucja? Podsumowanie roku

Jakie innowacyjne środki pokazał podczas grudniowej konferencji chemiczny gigant - firma BASF?

5 grudnia 2016

Rośliny po siewie: co im zagraża?

Rośliny po siewie potrzebują odpowiednich warunków atmosferycznych. Co w jakich fazach im zagraża?

1 grudnia 2016