Koniec obecnego modelu dopłat? Trwa dyskusja o nowej WPR
Nowa WPR po 2027 roku była jednym z głównych tematów posiedzenia sejmowej podkomisji ds. monitoringu WPR. Resort rolnictwa przedstawił propozycje zmian dotyczących dopłat i przyszłego systemu wsparcia dla gospodarstw. Coraz więcej wskazuje na możliwe odejście od obecnego podziału WPR na dwa filary, co budzi obawy części organizacji rolniczych i państw członkowskich, w tym Polski.
Komisja Europejska proponuje zmiany w nowej WPR na lata 2028–2034. Chodzi m.in. o odejście od obecnego podziału na dwa filary oraz nowy model wsparcia dochodów dla rolników.
Spis treści
Najważniejsze informacje
- Sejmowa podkomisja dyskutowała o nowej WPR po 2027 r.
- Komisja Europejska proponuje odejście od dwóch filarów WPR.
- W projektach znika pojęcie płatności bezpośrednich.
- Polska sprzeciwia się zmianom obecnego modelu.
- Nowe wsparcie miałoby wynosić od 130 do 240 euro/ha.
- Rolnicy obawiają się konkurencji o środki z innymi sektorami.
Nowa WPR po 2027 roku i zmiany w dopłatach
Podczas posiedzenia podkomisji ds. monitoringu Wspólnej Polityki Rolnej omawiano propozycje zmian w WPR na lata 2028–2034.
Informację przedstawił sekretarz stanu w MRiRW Jacek Czerniak. Dyskusja dotyczyła przede wszystkim przyszłości dopłat, budżetu WPR i nowego sposobu finansowania rolnictwa w Unii Europejskiej.
Komisja Europejska chce zmian w WPR
Jedna z najważniejszych propozycji zakłada odejście od obecnego podziału WPR na dwa filary. Komisja Europejska chce połączyć finansowanie rolnictwa i części innych polityk w jeden mechanizm finansowy.
To mogłoby oznaczać duże zmiany w sposobie podziału środków dla rolników.
W projektach Komisji nie pojawia się już także pojęcie płatności bezpośrednich. Zamiast tego ma funkcjonować szerszy system „wsparcia dochodów”.
W praktyce oznaczałoby to większą elastyczność, ale jednocześnie mniej przejrzysty system wsparcia.
Polska sprzeciwia się zmianom
Resort rolnictwa podchodzi do propozycji Komisji Europejskiej sceptycznie. Polska opowiada się za utrzymaniem obecnej struktury WPR.
„Jesteśmy za dwufilarową polityką rolną i odpowiednim budżetem dla rolników” — podkreślił wiceminister rolnictwa Jacek Czerniak.
Jak zaznaczył, podobne stanowisko prezentuje około 20 państw członkowskich UE. To może zwiększyć szanse na złagodzenie części propozycji Komisji Europejskiej.
Dopłaty mogą wyglądać inaczej
Według przedstawionych założeń nowe wsparcie dochodów miałoby być degresywne i kierowane przede wszystkim do najbardziej potrzebujących gospodarstw oraz młodych rolników.
Średnia kwota wsparcia miałaby wynosić od 130 do 240 euro/ha.
Nie obejmowałoby to jednak:
- płatności dla małych gospodarstw,
- płatności związanych z produkcją,
- działań rolno-środowiskowych,
- płatności klimatycznych.
Obecnie średnia wysokość wszystkich dopłat bezpośrednich w Polsce wynosi około 263 euro/ha.
Trwają negocjacje dotyczące nowej WPR po 2027 r. Rolnicy obawiają się zmian w systemie dopłat i przyszłego budżetu dla gospodarstw.
Rolnicy obawiają się konkurencji o środki
Podczas dyskusji przedstawiciele organizacji rolniczych zwracali uwagę, że rolnictwo może stracić na znaczeniu w nowym układzie finansowym UE.
Pojawiły się także obawy, że rolnicy mogliby w przyszłości konkurować o środki z innymi sektorami i samorządami.
„Rolnik nie ma takich możliwości występowania o środki jak samorządy” — podnoszono podczas posiedzenia.
Wiceminister przyznał, że taki scenariusz byłby problemem, jednak zaznaczył, że ryzyko można ograniczyć poprzez wyraźne wydzielenie środków na WPR.
Ekoschematy nie znikają
W trakcie posiedzenia pojawiły się także pytania o przyszłość ekoschematów.
Jak wyjaśnił resort rolnictwa, obecnie zostały one wpisane do szerszej kategorii płatności środowiskowych, jednak nie oznacza to ich likwidacji.
„To nie znaczy, że one znikają” — podkreślił Jacek Czerniak.
Co dalej z nową WPR?
Na razie ostateczne decyzje jeszcze nie zapadły. Kluczowe będą dalsze negocjacje między państwami członkowskimi, Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim.
Według wstępnych wyliczeń Polska mogłaby otrzymać:
- 24,6 mld euro,
- około 8,9 mld euro na obszary wiejskie,
- oraz około 8,8 mld euro z funduszu elastyczności.
Łącznie dawałoby to około 42,3 mld euro na WPR i obszary wiejskie.
Rząd podkreśla jednak, że walczy o utrzymanie co najmniej obecnego poziomu wsparcia dla rolników.
Co to oznacza dla rolników?
Nowa WPR może oznaczać:
- zmianę zasad dopłat,
- większe znaczenie wsparcia środowiskowego,
- nowe kryteria podziału pieniędzy,
- oraz większą niepewność dotyczącą przyszłego budżetu.
W ostatnich tygodniach emocje wzbudziły także propozycje dotyczące dopłat dla rolników-emerytów. To jeden z elementów szerszej dyskusji o przyszłości WPR po 2027 r.
Zobacz również: UE chce ograniczyć dopłaty dla rolników emerytów. Ten zapis budzi sprzeciw
Źródło: KRiR, Sejm
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
