Ubezpieczenie w KRUS a praca na etat

Praca na etat i ubezpieczenie w ZUS-ie czasami mogą kolidować z naszymi planami założenia gospodarstwa i chęcią ubezpieczenia się w KRUS-ie. Co zrobić, gdy pojawia się wątpliwość „ubezpieczenie w KRUS a praca na etat”?

Wykres przedstawia kwoty przeznaczone na wypłaty emerytur w ZUS w ostatnich latach. Zadając sobie pytanie „ubezpieczenie w KRUS a praca na etat” warto zapoznać się zasadami wypłacania świadczeń zarówno w ZUS jak i w KRUS.

Problem ten dotyczy często młodych ludzi, którzy pracują na umowy o pracę. Rodzice chcąc przejść na emeryturę, niejednokrotnie dążą do przekazania im gospodarstwa. Programy i dopłaty dla młodych rolników jeszcze bardziej zachęcają do podjęcia wyzwania pracy rolniczej. Z drugiej jednak strony – dla niedoświadczonych jest to ryzyko, którego nie mają pracując w państwowych lub prywatnych firmach na stabilnych warunkach. Stąd pytanie: co wybrać – ubezpieczenie w KRUS czy w ZUS. A może da się to połączyć?

Czy podlegasz ubezpieczeniu w KRUS?

Zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników reguluje ustawa z 1990 roku. Według niej ubezpieczeniu w KRUS podlega pełnoletnia osoba fizyczna będąca rolnikiem, prowadząca działalność rolniczą i posiadająca gospodarstwo rolne powyżej 1 hektara przeliczeniowego. Warunkiem jest niepodleganie innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie posiadanie prawa do emerytury, renty czy też innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Osoba zatrudniona na umowę o pracę nie spełnia natomiast warunków do objęcia ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w KRUS.

Biuro Organizacyjno-Prawne Centrali KRUS

Ubezpieczenie w KRUS a praca na etat

– Według zapisów ustawy, podlegając obecnie ubezpieczeniom społecznym w ZUS z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę, nawet w przypadku nabycia gospodarstwa rolnego i podjęcia działalności rolniczej, osoba taka nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie – informuje Biuro Organizacyjno-Prawne Centrali KRUS. – W myśl przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu osoba taka może, po złożeniu stosownego wniosku, zostać objęta ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim na wniosek, wyłącznie w zakresie ograniczonym do świadczeń z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej. Osoba zatrudniona na umowę o pracę nie spełnia natomiast warunków do objęcia ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w KRUS.

Sumowanie okresów ubezpieczenia

Zadając sobie pytanie „ubezpieczenie w KRUS a praca na etat” musimy dokładnie zapoznać się z zasadami ubezpieczeń emerytalnych (Źródło: Agrofoto; użytkownik KamilTeamTV).

Istnieje możliwość przejścia z jednego ubezpieczenia emerytalnego na drugie – na przykład z ZUS na KRUS. Rodzi się jednak obawa, że wówczas przepadną nam dotychczasowe składki emerytalne. Czy tak może być? To zależy. Jeżeli urodziliśmy się przed 1949 rokiem, będziemy mieli możliwość zsumowania składek z KRUS i ZUS. Jest tak dzięki posiadanemu prawu do jednej emerytury – albo z KRUS albo z FUS (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych).

Inaczej przedstawia się sytuacja tych, którzy urodzili się po 1 stycznia 1949 roku – należąc do tej grupy nie mamy możliwości sumowania okresów ubezpieczenia. Jest tak, dlatego że ta grupa ma możliwość równocześnie pobierać emeryturę rolniczą i emeryturę z FUS. Osoba urodzona po 1948 roku posiada prawo do emerytury z racji pracy na etat – w myśl ustawy z grudnia 1998 – po osiągnięciu wieku emerytalnego i udowodnieniu jakiegokolwiek stażu ubezpieczeniowego w ZUS. Okres ubezpieczenia nie ma w tym przypadku znaczenia. Przy obliczaniu świadczenia uwzględnia się wpłaty składek uiszczone do ZUS po 1998 roku, a także kapitał początkowy. Jest on obliczany za staż pracy uzyskany przed 1999 rokiem.

Zwiększenie zamiast połączenia?

Upraszczając – oznacza to, że pracując na etat, po osiągnięciu wymaganego wieku i stażu – możemy starać się o emeryturę w ZUS. Równocześnie, poprzez oddzielny wniosek, mamy prawo do drugiej emerytury – z KRUS. Warunkiem jest jednak podleganie przez odpowiedni okres ubezpieczeniu rolniczemu. Nie uwzględnia się w tym czasu, kiedy było się ubezpieczonym w ZUS z prostego powodu – ten okres nie może być brany pod uwagę dwa razy.

Przy obliczaniu świadczenia uwzględnia się wpłaty składek uiszczone do ZUS po 1998 roku, a także kapitał początkowy.

A co z tymi z nas, którzy nie podlegają wystarczająco długo ubezpieczeniu rolniczemu, a mogą pobierać emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych? Wtedy można otrzymać tzw. zwiększenie za okresy kiedy opłacane były składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne. Taką kwotę oblicza się na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Co budzi nasze niezadowolenie?

Czy brak możliwości zsumowania okresów ubezpieczenia to duży problem? Okazuje się, że tak i nic dziwnego, że zainteresowane osoby czują się poszkodowane. Mowa o tych, którzy osiągnęli już stosowny wiek oraz mają po kilkanaście lat składek zarówno w KRUS jak i ZUS. Skarżą się niejednokrotnie na zbyt krótki staż w KRUS i naliczanie bardzo niskiej stawki emerytury w ZUS. A przecież, jak mówią rolnicy, te lata, w których nie byli ubezpieczeni w ZUS, przepracowali i powinno to być brane pod uwagę. Zainteresowani nie są usatysfakcjonowaniu nawet wspomnianym wcześniej zwiększeniem – kwoty takiego dodatku plasują się na poziomie do 200zł.

Aktualizacja 2025: KRUS a praca na etacie

W 2025 roku rolnicy nadal często pytają o możliwość pracy na etacie i KRUS jednocześnie. Co ważne, zatrudnienie na etacie skutkuje obowiązkowym przejściem do ZUS. Dlatego rolnik nie może pozostać w KRUS z tytułu emerytalno-rentowego. Mimo to, nadal może złożyć wniosek o objęcie ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim. Ponieważ przepisy nie uległy zmianie, obowiązuje dotychczasowy stan prawny.

Składki KRUS w 2025 roku – nowe stawki

Od stycznia 2025 roku KRUS wprowadził nowe wysokości składek dla rolników. Podstawowa składka emerytalno-rentowa wynosi obecnie 160 zł miesięcznie. Dodatkowe składki obowiązują gospodarstwa powyżej 50 ha przeliczeniowych. Dlatego im większe gospodarstwo, tym wyższa składka miesięczna. Ponieważ wysokość składek zależy od emerytury podstawowej, rośnie wraz z jej podniesieniem.

Tabela jasno pokazuje, jak KRUS różnicuje składki w zależności od areału. Co ważne, ten system ma charakter progresywny. Dlatego większe gospodarstwa wspierają solidarnościowy charakter systemu. Rolnicy powinni znać te stawki, zanim zgłoszą zmiany. Ostatecznie wpływa to na ich sytuację ubezpieczeniową.

Praca na etacie a konsekwencje dla ubezpieczenia KRUS w roku 2025

KRUS przypomina, że ukrywanie zatrudnienia skutkuje poważnymi konsekwencjami dla rolnika. Na przykład, rolnik może stracić prawo do świadczeń z KRUS. Ponadto instytucja nakaże zwrot pobranych kwot wraz z odsetkami. Co więcej, kontrole w tym zakresie odbywają się coraz częściej. Dlatego rolnicy powinni na bieżąco informować KRUS o zmianach swojej sytuacji zawodowej.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się