Zmiany w sprzedaży gruntów ornych: grunty Skarbu Państwa

7 maja 2016, Beata Kozłowska

Kto i jakie grunty może teraz kupić od Skarbu Państwa? Oto wyjaśnienia Agencji Nieruchomości Rolnych.

– Od 30 kwietnia 2016 r. obowiązują nowe zasady sprzedaży gruntów rolnych, stanowiących zarówno Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa jak i gruntów rolnych prywatnych – przypomina biuro prasowe ANR. Dlatego agencja przygotowała podstawowe wiadomości w tej sprawie.

Jakich gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nie dotyczy ustawa o wstrzymaniu sprzedaży? – art. 2. Ust. 1 Ustawy o wstrzymaniu sprzedaży

Nieruchomości i ich części przeznaczonych w:

miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, lub
ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
– na cele inne niż rolne, w szczególności na parki technologiczne, parki przemysłowe, centra biznesowo-logistyczne, składy magazynowe, inwestycje transportowe, budownictwo mieszkaniowe, obiekty sportowo-rekreacyjne, lub

Sprzedaż innych gruntów Zasobu może nastąpić za zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, na wniosek Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych.

Nieruchomości położonych w granicach specjalnych stref ekonomicznych, lub
domów, lokali mieszkalnych, budynków gospodarczych i garaży wraz z niezbędnymi gruntami oraz ogródków przydomowych, lub
nieruchomości rolnych o powierzchni do 2 ha.

Sprzedaż innych gruntów Zasobu może nastąpić za zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, na wniosek Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych.

Kto może być dopuszczony do przetargu na zakup gruntów rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa? – art. 29 ust. 3b Ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

rolnicy indywidualni, w rozumieniu przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego, zamierzający powiększyć gospodarstwo rodzinne, jeżeli mają oni miejsce zamieszkania w gminie, w której położona jest nieruchomość wystawiana do przetargu lub w gminie graniczącej z tą gminą lub
osoby posiadające kwalifikacje rolnicze określone w przepisach o kształtowaniu ustroju rolnego, zamierzające utworzyć gospodarstwo rodzinne w rozumieniu tych przepisów, lub
pracownicy zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej zamierzający utworzyć gospodarstwo rodzinne, lub
rolnicy, którzy po dniu 31 grudnia 1991 r. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomości niezbędne na cele publiczne, lub
członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych postawionych w stan likwidacji lub upadłości, zamierzający utworzyć gospodarstwo rodzinne, lub
repatrianci w rozumieniu przepisów o repatriacji, przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej nie wcześniej niż 6 lat przed dniem przetargu, lub
spółki prawa handlowego, w których 100% akcji albo udziałów należy do pracowników zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej.

Każdy nabywca nieruchomości Zasobu przed zawarciem umowy sprzedaży składa oświadczenie o pochodzeniu środków finansowych na ten cel oraz, że nie zawarł umowy przedwstępnej na zbycie tej nieruchomości.

Kto to jest rolnik indywidualny? – art. 29 ust. 3b pkt. 1–2 Ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

osoba fizyczna, osobiście prowadząca działalność,
właściciel/użytkownik wieczysty/samoistny posiadacz/dzierżawca nieruchomości rolnej
łączna powierzchnia użytków rolnych nie może przekraczać 300 ha
osoba posiadająca kwalifikacje rolnicze
od co najmniej 5 lat zamieszkuje w gminie, na obszarze której jest położona nieruchomość rolna wchodząca w skład gospodarstwa rolnego
prowadząca przez okres co najmniej 5 lat osobiście to gospodarstwo (jeżeli osoba fizyczna ma nie więcej niż 40 lat w dniu ogłoszenia wykazu brak jest obowiązku 5 letniego okresu osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego)

Od 30 kwietnia 2016 r. obowiązują nowe zasady sprzedaży gruntów rolnych.

W przetargach będą mogły też wziąć osoby, którym pod względem kwalifikacji zawodowych, przyznano pomoc finansową w ramach PROW na lata 2007–2013 oraz PROW 2014–2020 (tzw. Młody Rolnik), a termin uzupełnienia tych kwalifikacji jeszcze nie minął.

Kto nie może być nabywcą nieruchomości rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa? – art. 29 ust. 3ba, 3 bb, 3 bc Ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Nabywcą nie może być osoba, która naruszyła jedną z niżej wymienionych przesłanek:
Podmiot przeniósł własność nieruchomości rolnej nabytej z Zasobu w okresie 15 lat od dnia nabycia nieruchomości i nie prowadził na niej w tym okresie działalności (osoby fizyczne muszą prowadzić tą działalność osobiście).
Podmiot ustanowił w okresie wskazanym w pkt. a) hipotekę na nieruchomości nabytej z Zasobu na rzecz innych podmiotów niż ANR.
Podmiot nie zapłacił kwoty równej 40% ceny sprzedaży w przypadku: określonym w pkt. a ) i b) albo w sytuacji niezłożenia prawdziwego oświadczenia o pochodzeniu środków finansowych na nabycie nieruchomości i o nie zawarciu umowy przedwstępnej na zbycie tej nieruchomości.
Kim jest rolnik indywidualny?
W dniu opublikowania wykazu posiadał udziały lub akcje w spółkach prawa handlowego, będących właścicielami nieruchomości rolnych lub w spółce zależnej od takiej spółki, z wyjątkiem akcji dopuszczonych do obrotu na rynku giełdowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
W przetargu nie może brać udziału podmiot, który ma zaległości z tytułu zobowiązań finansowych wobec ANR, SP, jst, ZUS, KRUS, z wyjątkiem przypadków gdy podmiot ten uzyskał zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu.
W przetargu nie może brać udziału podmiot, który władał lub włada nieruchomościami Zasobu bez tytułu prawnego i mimo wezwania ANR nieruchomości tych nie opuścił.

Jakie warunki musi spełnić nabywca nieruchomości rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa? – art. 29 a-29 c Ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Obowiązek nieprzenoszenia własności nieruchomości nabytej z Zasobu przez okres 15 lat od dnia nabycia.
Obowiązek prowadzenia działalności rolniczej na nieruchomości w okresie 15 lat od nabycia (os. fiz. – obowiązek osobistego prowadzenia działalności).
Zakaz ustanawiania przez 15 lat od dnia nabycia nieruchomości hipoteki na rzecz innych podmiotów niż ANR.
Sankcja: obowiązek zapłaty kwoty w wysokości 40% ceny sprzedaży.
Wyjątki od zastosowania w/ sankcji jest przeniesienia własności nieruchomości nabytej z Zasobu na rzecz zstępnego lub przysposobionego, a w przypadku ich braku – na krewnego w linii bocznej albo pisemna zgoda ANR na zbycie.

Od 30 kwietnia 2016 r. obowiązują nowe zasady sprzedaży gruntów rolnych, stanowiących zarówno Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa jak i gruntów rolnych prywatnych.
Biuro Prasowe ANR

ANR może wyrazić zgodę na:

– przeniesienie własności nieruchomości nabytej z Zasobu gdy nabywcą jest osobą fizyczna

Zamierzającą powiększyć gosp. rodzinne albo
osiadająca kwalifikacje rolnicze w rozumieniu przepisów o UKUR i zamierzającą utworzyć gosp. rodzinne albo
której przyznano pomoc dla młodych rolników

– ustanowienie hipoteki na nieruchomości nabytej z Zasobu w przypadku gdy hipoteka ma stanowić zabezpieczenie spłaty zaciągniętego kredytu na:

Zakup nieruchomości rolnej na powiększenie gospodarstwa rodzinnego
Zakup inwentarza żywego lub maszyn i urządzeń służących do prowadzenia gosp. rodzinnego
Budowę, rozbudowę, lub modernizację budynków służących prowadzenia produkcyjno-rolniczej
Odbudowę budynków zniszczonych w wyniku zdarzeń losowych
Realizację przedsięwzięcia na które jest udzielana pomoc ze środków publicznych w związku z zaistniałymi zdarzeniami losowymi

Każdy nabywca nieruchomości Zasobu przed zawarciem umowy sprzedaży składa oświadczenie o pochodzeniu środków finansowych na ten cel oraz, że nie zawarł umowy przedwstępnej na zbycie tej nieruchomości.

Osoba, która złożyła nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa powyżej, podlega odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.