Abamektyna wycofana z użycia w sadach i na plantacjach

Abamektyna — popularny akarycyd i insektycyd — zostanie wkrótce wycofana z użycia w sadach i jagodnikach. Dowiedz się, do kiedy będzie można kupić i stosować ten środek ochrony roślin.
Efektem trwającego w Unii Europejskiej przeglądu substancji czynnych jest sukcesywne wycofywanie z użycia lub ograniczanie zastosowania wielu substancji czynnych środków ochrony roślin. Również abamektyna podlegała badaniom i jej los został przesądzony.
Spis treści
Abamektyna co to?
Abamektyna jest związkiem chemicznym należącym do grupy chemicznej makrocyklicznych laktonów. Wykorzystywano ją jako substancję czynną środków ochrony roślin przeznaczonych do zwalczania:
- owadów (insektycyd),
- roztoczy (akarycyd),
- nicieni (nematocyd).
Właściwie można powiedzieć, że jest to związek pochodzenia naturalnego. Uzyskano go jako produkt fermentacji występujących w glebie bakterii Streptomyces avermitilis.
Abamektyna działa wobec szkodnika kontaktowo i żołądkowo. Po pobraniu zachowuje się jak neurotoksyna wobec organizmów bezkręgowych. Mianowicie powoduje zahamowanie przepływu impulsu nerwowego. Po kilku godzinach od zabiegu następuje paraliż szkodnika, który pozostaje na roślinie, ale już się nie przemieszcza i co najważniejsze — nie żeruje. Jego śmierć następuje najczęściej po kilku dniach od zabiegu. Właściwie głównie w efekcie zagłodzenia.
Na roślinie wymieniona substancja czynna wykazuje działanie translaminarne oraz ma ograniczone właściwości układowe (systemiczne).
Rejestracja substancji w Polsce
W Polsce taj substancji czynnej nigdy nie zarejestrowano jako nematocyd. Natomiast jej rejestracja objęła zwalczanie roztoczy i owadów. W efekcie dopuszcza się ją do stosowania w polu i pod osłonami, w uprawach roślin:
- sadowniczych,
- warzywnych,
- ozdobnych.
Obecnie jest składnikiem 14 produktów o nazwach handlowych: 4Insect Abac 18 EC, Abamax 018 EC, Acaramik 018 EC, Emporia 018 EC, Grot 18 EC, Kosamektyn II 018 EC, Mector 2. Pro 018 EC, Mector 3. Pro 018 EC, Pirtius 018 EC, Safran 018 EC, Straton 018 EC, Straton Pro 018 EC, Vertigo 018 EC, Vertimec 018 EC.
Abamektyna wycofanie
Decyzja dotycząca losów abamektyny miała zapaść w tym roku 30 kwietnia. Podjęto ją przed terminem i była pozytywna dla substancji czynnej (Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/515 z dnia 8 marca 2023 r.). Mianowicie odnowiono zatwierdzenie substancji czynnej abamektyna, przez co znalazła się ona w załączniku I. I na tym koniec pozytywnych wieści. Otóż jak czytamy na stronie MRiRW:
… odnowiono zatwierdzenie substancji czynnej do stosowania w środkach ochrony roślin przeznaczonych wyłącznie do stosowania w szklarniach stałych.
Dlatego MRiRW ustanowiło terminy na zużycie istniejących zapasów środków zawierających tę substancję czynną, niespełniających warunków przeznaczenia do ochrony roślin uprawianych w szklarniach stałych.
- Środki ochrony roślin wprowadzone do obrotu do 1 lipca 2023 r. mogą być sprzedawane i dystrybuowane do 1 listopada 2023 r.;
- Środki ochrony roślin wprowadzone do obrotu do 1 lipca 2023 r. mogą być stosowane, przechowywane, unieszkodliwiane do 1 kwietnia 2024 r.
Po 1.04. 2024 zakaz stosowania abamektyny w sadach i na plantacjach
To nie prima aprilis, rzeczywiście abamektynę można stosować w sadach i jagodnikach wyłącznie do 1 kwietnia 2024 r. Czyli tak praktycznie — do końca obecnego sezonu wegetacji drzew, o ile zalecenie etykietowe wskazuje na tę możliwość.
Podkreślić należy, że tunele foliowe, pod którymi uprawiane są krzewy owocowe, nie spełniają wymogów powyższego rozporządzenia. Tej substancji będzie można użyć wyłącznie w obiektach uprawowych, które trwale odizolowano od gleby. Dlatego, że opiniodawca oceniający substancję, wskazał ryzyko jej działania w odniesieniu do:
- makroorganizmów glebowych,
- ptaków i ssaków,
- organizmów wodnych.
Absolutnie nie może ona więc mieć styczności ze środowiskiem naturalnym poza obiektem uprawowym.
Z puli dostępnych w Polsce akarycydów i insektycydów zawierających abamektynę, w sadach nie można więc będzie używać (gatunek sadowniczy/szkodnik):
- Mector 2. Pro 018 EC, Mector 3. Pro 018 EC, Vertigo 018 EC (jabłoń/pordzewiacz jabłoniowy; grusza/miodówka gruszowa, wzdymacz gruszowy; truskawka/przędziorek chmielowiec, roztocz truskawkowiec);
- 4Insect Abac 18 EC, Abamax 018 EC, Acaramik 018 EC, Emporia 018 EC, Grot 18 EC, Kosamektyn II 018 EC, Pirtius 018 EC, Safran 018 EC, Straton 018 EC, Straton Pro 018 EC (grusza/miodówka gruszowa; truskawka, malina, jeżyna/przędziorek chmielowiec).
Miodówki na gruszy
Niewątpliwie powyższa informacja będzie przykra dla producentów grusz, którzy dzięki abamektynie mieli możliwość racjonalnej ochrony przed bodajże najgroźniejszymi szkodnikami, jakimi są miodówki gruszowe. Od 1.04.2024 r. znacznie trudniejsze, niż dotychczas, będzie więc przestrzeganie przemienności zabiegów w sadach gruszowych.
Miodówki i zwójki na gruszy — czym jednocześnie zwalczyć po kwitnieniu?
Przędziorki oprysk
Także sadownikom walczącym z przędziorkami ubyło jedno z ogniw programu ochrony roślin.
Oprysk na przędziorka. Czyli czym zwalczać przędziorki?
Czy będzie ograniczony dostęp do preparatów abamektynowych?
Po 1 kwietnia 2024 r. abamektyny będzie można używać na dużo mniejszym areale, niż dotychczas. Dlatego też nie zdziwi fakt, że środków tych może być po prostu mniej na półkach sklepowych. Poza tym trzeba będzie wymienić etykiety tych środków, które poza zaleceniami w sadownictwie są używane pod osłonami.
Miejmy też świadomość, że wraz z wycofaniem ww. substancji z użycia w ochronie roślin sadowniczych, zmniejszy się także jej najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości (NDP = MRL) w/na owocach różnych rodzajów. Mimo więc, iż środek będzie dostępny w sprzedaży, każdorazowe jego użycie wbrew przepisom będzie obciążone wykryciem pozostałości i konsekwencjami z tego wynikającymi.
Źródła: sip.lex.pl, MRiRW
Czytaj również: Wniosek o wypłatę rekompensaty. Gdzie złożyć?









