Azot w rzepaku od 1 marca. Czy plantacje są gotowe?
Azot w rzepaku od 1 marca wraca w tym sezonie wyłącznie w ustawowym terminie. Rolnicy nie mogli skorzystać z wcześniejszego nawożenia od 1 lutego, ponieważ warunki pogodowe nie spełniały kryteriów. To wyjątkowy sezon, gdy zima była mroźna i śnieżna niemal do końca lutego. Dlatego decyzja o pierwszej dawce wymaga dziś szczególnej rozwagi.
Wyjątkowa zima 2025/2026, roztopy i wysoki stan rzek. Czy azot w rzepaku od 1 marca zastosować od razu? Sprawdź dawki i ryzyka.
Spis treści
Azot w rzepaku od 1 marca a wyjątkowa zima 2025/2026
Wykaz powiatów w których nastąpiło przekroczenie średniej dobowej temperatury powietrza przez próg 3°C lub 5°C
Azot w rzepaku od 1 marca przypada po zimie, jakiej nie było od kilku lat. Mieliśmy długotrwałe mrozy, a ponadto dość grubą, oczywiście lokalnie, pokrywę śnieżną. Następnie pojawiły się roztopy, potem znów opady śniegu i kolejne spadki temperatury. Takie warunki sprawiły, że rolnicy nie myśleli nawet o wcześniejszym (dopuszczonym od 1 lutego), warunkowym nawożeniu upraw ozimych. Generalnie nie było takiej możliwości.
Dopiero dzisiaj, tj. 27 lutego, czyli na dwa dni przed podstawową datą (od 1 marca), pojawiła się możliwość, określona przez IMGW, nawożenia azotowego. Przy czym dotyczy ona części, bo nawet nie wszystkich powiatów w województwach:
- dolośląskim,
- lubuskim,
- opolskim.
Także rośliny rzepaku ozimego weszły tej zimy w klasyczny stan spoczynku, ponieważ warunki utrzymywały się stabilnie zimowe. Dlatego też jesienny depozyt glebowy azotu nie był w tym czasie wykorzystywany przez rzepak.
Niestety zmienne warunki atmosferyczne mogły sprzyjać przemieszczaniu azotu w głąb profilu glebowego. Szczególnie na Kujawach IMGW alarmuje obecnie przed roztopami i falą wiślaną. Wisła o tej porze roku nie była tak wysoka od lat. Podobnie San oraz dopływy z rejonów podkarpackich i tatrzańskich, ale nie tylko. W efekcie rośnie ryzyko lokalnych podtopień i obserowanych wylewów w delcie. To z kolei może prowadzić do zalania pól i wypłukania składników pokarmowych z gleby.
Wilgotne gleby i ryzyko strukturalne
Prognozowany opad atmosferyczny (w mm) w pierwszych dniach marca 2026
W pozostałych regionach kraju sytuacja również wymaga ostrożności. Gleby są silnie uwilgotnione, ponieważ roztopy nasyciły profil wodą. Dlatego wjazd ciężkiego sprzętu może doprowadzić do zniszczenia struktury gruzełkowatej gleby.
Jeśli rolnik wjedzie zbyt wcześnie, powstaną koleiny i zagęszczenia. Wtedy system korzeniowy rzepaku nie będzie się prawidłowo rozwijał. To może ograniczyć wykorzystanie azotu nawet przy prawidłowej dawce.
Dlatego decyzja o wysiewie musi uwzględniać nie tylko kalendarz, lecz także nośność gleby. Lepiej poczekać kilka dni, niż zniszczyć strukturę na cały sezon.
Szczególnie, że gdy weźmiemy pod uwagę prognozy pogody rolniczej, obsychanie gleby będzie możliwe, gdyż przewidywana jest dość wysoka temperatura powietrza w najbliższych 10 dniach. Nic nie wskazuje na to, aby było deszczowo. Natomiast słońce będzie ogrzewało glebę do dość wysokich wartości.
Prognozowana temperatura gruntu na terenie kraju
Jakie dawki azotu po zimie?
Po dawkach jesiennych należy ocenić stan plantacji oraz zasobność gleby. W praktyce doradczej przy plonie rzepaku docelowym 4–5 t/ha całkowite zapotrzebowanie wynosi 160–200 kg N/ha. Jeśli jesienią zastosowano 30–40 kg N/ha, pozostała część przypada na wiosnę.
Pierwsza dawka powinna wynosić 80–120 kg N/ha, ponieważ rzepak intensywnie buduje rozety i pędy boczne. Jednak na stanowiskach zagrożonych wypłukaniem lepiej podzielić ją na dwie części. Wtedy pierwsza dawka może wynieść 60–80 kg N/ha, a druga 50–70 kg N/ha po 10–14 dniach.
Na glebach lżejszych oraz zalewowych frakcjonowanie jest szczególnie zasadne. Natomiast na glebach cięższych i stabilnych można zastosować wyższą pierwszą dawkę, jeśli warunki pozwalają.
Czytaj też: Nawozy azotowe luty 2026: mocznik drożeje o 5%, saletra stoi. Który kupić?
Warto również uwzględnić w nawożeniu siarkę, ponieważ poprawia wykorzystanie azotu. Standardowo stosuje się 20–40 kg S/ha wraz z pierwszą dawką.
Azot w rzepaku od 1 marca – decyzja z rozwagą
Azot w rzepaku od 1 marca w tym sezonie wymaga więcej analizy niż zwykle. Z jednej strony rośliny długo pozostawały w spoczynku, dlatego zapotrzebowanie startowe może być wysokie. Z drugiej strony zimą spoczywały, więc nie pobierały składników z gleby. Jednakże topniejąca pokrywa śnieżna, roztopy oraz wysoki stan rzek zwiększają ryzyko wypłukania składników.
Ponadto gleby są bardzo wilgotne, a więc łatwo je uszkodzić. Dlatego decyzję należy oprzeć na ocenie pola, a nie wyłącznie na dacie w kalendarzu.
Podsumowując, ten sezon jest wyjątkowy (biorąc pod uwagę 3 ostatnie lata), ponieważ rolnicy nie korzystali z przyspieszonego terminu nawożenia już od pierwszych dni lutego. Przypominam, że w ubiegłym roku, część rolników domagała się większej liberalizacji terminów nawożenia azotowego — nawet już pod koniec stycznia 2025.
Zima 2025/2026 była mroźna i śnieżna aż do końca lutego, a roztopy mogły przemieścić azot w głąb profilu. Azot w rzepaku od 1 marca powinien więc zostać zastosowany rozważnie, w dawkach dostosowanych do stanowiska oraz warunków wodnych. Tylko wtedy pierwsza wiosenna aplikacja przyniesie oczekiwany efekt plonotwórczy. Oczywiście warto także sprawdzić stan przezimowania. Czyli wykonujemy przekrój podłużny rośliny i sprawdzamy, czy nie przemarzła śmiertelnie. W przeciwnym razie stracimy masę pieniędzy zupełnie niepotrzebnie.
FAQ: Azot w rzepaku od 1 marca. Czy plantacje są gotowe?
Kiedy można stosować azot w rzepaku w 2026 roku?
Azot w rzepaku w 2026 roku można stosować od 1 marca, zgodnie z ustawowym terminem, jednak decyzja o nawożeniu powinna być oparta na ocenie warunków polowych.
Jakie są ryzyka związane z nawożeniem azotowym po zimie?
Ryzyka związane z nawożeniem azotowym po zimie to możliwość wypłukania składników pokarmowych z gleby z powodu roztopów oraz zniszczenia struktury gleby przez wjazd ciężkiego sprzętu na bardzo wilgotny grunt.
Jakie dawki azotu powinny być stosowane w rzepaku wiosną?
Wiosną dawki azotu w rzepaku powinny wynosić 80–120 kg N/ha. W przypadku gleb lżejszych zaleca się frakcjonowanie, z podziałem na dwie części.
Jakie czynniki powinien uwzględnić rolnik przed nawożeniem azotowym?
Rolnik powinien uwzględnić stan gleby, prognozy pogodowe oraz nośność gleby, zamiast opierać decyzję wyłącznie na kalendarzu.
Czy powinno się stosować siarkę przy nawożeniu azotowym?
Tak, przy nawożeniu azotowym warto uwzględnić siarkę w dawce 20–40 kg S/ha, ponieważ poprawia to wykorzystanie azotu przez rośliny.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
