Cukier drożeje o 40%, a koncerny tną ceny za buraki cukrowe. „Strata 3500 zł na hektarze”

Cukrownie proponują rolnikom ceny za buraki cukrowe na 2027 rok znacznie niższe niż dotychczas. Jednak w ostatnim czasie ceny cukru na światowych rynkach znacznie wzrosły – nawet o 40 proc. Czy to oznacza, że wzrośnie także kontrakty na buraki? – Kalkulacje wskazują na stratę nawet 3500 zł na jednym hektarze – wskazują plantatorzy.

Analitycy: rośnie presja na podwyżki ceny cukru

W Polsce rozkręca się kampania cukrownicza i zbiory buraków cukrowych. Jednak zarówno rolnicy, jak i cukrownie już myślą o przyszłym sezonie. A ten jak dotąd nie zapowiadał się różowo. Czy nagły wzrost cen cukru na światowych rynkach zmieni nastroje w branży, a rolnicy dostaną lepsze kontrakty na kolejny sezon?

Jak wskazują analitycy PKO Banku Polskiego, ceny kontraktów terminowych na cukier na głównych giełdach towarowych znacznie wzrosły. Pod koniec września 2026 r. były już o ponad 20 proc. wyższe od tegorocznych minimów. Na tym jednak nie koniec – w ostatnich dniach kontrakty na cukier na londyńskiej giełdzie ICE Futures wzrosły o niemal 40 proc. w porównaniu do indeksów z lutego. Jednocześnie w Polsce ceny cukru konfekcjonowanego w sierpniu były niższe o 2,8 proc. rok do roku.

Eksperci z Departamentu Analiz Ekonomicznych wskazują również, że w najbliższym czasie będzie rosła presja na podwyżki cen cukru. Wynika to z pogarszającego się bilansu na światowym rynku cukru. Z jednej strony globalna produkcja – według prognoz USDA – ma spaść o 0,6 proc., a z drugiej wzrośnie światowe spożycie cukru o 0,4 proc.

Mniejsze zbiory buraków cukrowych w Polsce i Europie

Słabnący bilans to efekt kilku czynników. Po pierwsze, znacznie spadnie produkcja cukru w Unii Europejskiej. Wskazują na to prognozy KE z sierpnia 2026, które mówią, że w sezonie 2026/27 unijne cukrownie wytworzą ok. 13,4 mln t, czyli o 19 proc. mniej niż przed rokiem. Takie ograniczenie to efekt zarówno mniejszej powierzchni upraw buraka cukrowego (spadek o 8 proc.), jak również niższego plonowania. Szacunki Komisji Europejskiej wskazują, że w skali całej UE plon buraków może spaść o 12 proc.

Co ważne, produkcja znacznie spadnie u największych wytwórców surowca:

• w Niemczech o 22 proc.,
• we Francji o 12 proc.,
• w Polsce o 14 proc.

Dodatkowo na bilans produkcji cukru wpływ ma również sytuacja geopolityczna, zwłaszcza konflikt na Bliskim Wschodzie. Ze względu na rosnące ceny surowców energetycznych, zwłaszcza ropy naftowej, wzrasta popyt na biopaliwa, w tym na bioetanol z trzciny cukrowej. Jednocześnie znacznie, bo aż o 16 proc., spadła produkcja trzciny cukrowej w Tajlandii.

Czy globalna cena cukru przełoży się na krajowy rynek?

– Na sytuację sektora cukru w kraju wpływ ma sytuacja globalna. Jesteśmy dużym eksporterem cukru, a handel odbywa się po cenach akceptowalnych przez importerów – podkreśla Małgorzata Gromadzka, wiceminister rolnictwa.

Jednocześnie zauważa, że od końca 2023 r. sektor cukru znajduje się w fazie dekoniunktury. Ministerstwo Rolnictwa podaje, że w 2025 r. średnia światowa cena cukru białego spadła do 478,3 USD/t, czyli o 16,6 proc. Natomiast cena cukru surowego spadła o 18,3 proc. do 374,1 USD/t. Dodatkowo w 2026 r. te kwoty utrzymują się na dość niskim poziomie.

Również na krajowym rynku stawki są dość niskie. W lipcu 2026 r. średnia cena zbytu cukru workowanego wyniosła 2,46 PLN/kg i była o 15,5 proc. niższa niż w lipcu 2025 roku. Na takie ceny wpływ ma nie tylko sytuacja na globalnym rynku, ale także w Polsce. Resort podaje, że w poprzednich dwóch sezonach wyprodukowano rekordowe ilości cukru:

• w sezonie 2024/25 było to 2,58 mln ton cukru,
• w sezonie 2025/26 2,57 mln ton cukru.

Jednak obecnie trwająca kampania może przynieść już znacznie niższą produkcję. Ministerstwo szacuje, że w sezonie 2026/27 produkcja wyniesie 2,0-2,1 mln ton, czyli o ok. 20 proc. mniej niż przed rokiem. Urzędnicy wskazują, że jest to efekt spadku o 10 proc. areału upraw buraka cukrowego oraz niższych plonów wywołanych m.in. przez suszę.

Jakie ceny za buraki cukrowe proponują koncerny na sezon 2027/2028?

Chociaż ceny cukru na giełdach rosną, to jak na razie nie ma pewności, czy przełoży się to na wzrost ceny za buraki cukrowe. W październiku odbyło się kilka spotkań plantatorów z przedstawicielami koncernów na ten temat, jednak jak na razie nie osiągnięto porozumienia.

Krajowa Grupa Spożywcza proponuje tylko 26 euro za tonę buraków kontraktowanych i 40 zł za tonę buraków nadwyżkowych. Oznacza to obniżkę o 4 euro na tonie buraków kontraktowanych w porównaniu z obecnym sezonem. Natomiast w kampanii 2024/2025 KGS oferowała stawkę przekraczająca nawet 40 euro za tonę.

Również pozostałe koncerny cukrownicze działające w Polsce na razie nie kwapią się z podnoszeniem ceny za buraki cukrowe.

Cukrownia Glinojeck, należąca do Pfeifer & Langen, proponuje rolnikom stawkę na poziomie 26,29 euro za tonę buraków. Jednak plantatorzy nie zgodzili się na warunki przedstawione w tabeli przeliczeniowej, która służy do ostatecznego obliczenia ceny za buraki cukrowe w zależności od średniej ceny sprzedaży cukru. Przedstawiciele Związku Plantatorów Buraka Cukrowego przy Cukrowni Glinojeck uważają, że propozycje koncernu są mniej korzystne dla rolników niż w poprzednich sezonach.

Z kolei Nordzucker ma proponować rolnikom cenę za buraki cukrowe w sezonie 2027/2028 na poziomie 25 euro/t.

Czy rolnicy będą dokładać z własnej kieszeni do uprawy buraków?

Plantatorzy nie chcą akceptować tak niskich ceny za buraki cukrowe, ponieważ w ostatnim czasie lawinowo rosną koszty produkcji. Znacznie wzrosły wydatki na paliwo, środki ochrony roślin, nawozy czy zbiór korzeni. Wielkopolska Izba Rolnicza wylicza, że już obecnie rolnicy tracą niemal 566 zł na każdym hektarze uprawy buraka. A obecnie stawki są wyższe niż te proponowane na sezon 2027/2028.

Natomiast Rada Związków Plantatorów Buraka Cukrowego przy KGS S.A. w Toruniu przedstawiła zestawienie aktualnych kosztów uprawy buraka cukrowego z zaproponowaną stawką 26 euro.

– Kalkulacje jednoznacznie wskazują na stratę w wysokości nawet 3500 zł na jednym hektarze. Rada zaproponowała 35 €/t buraków kontraktowanych, zaznaczając, że chociaż cena ta nie rekompensuje w pełni kosztów związanych z uprawą buraka, to może być zaakceptowana przez plantatorów, którym przecież również zależy na dalszym istnieniu i rozwoju branży cukrowniczej w Polsce – podkreślają przedstawiciele Związku.

Z analiz opracowywanych przez ekspertów z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowego Instytutu Badawczego wynika, że w latach 2023-2025 uprawa buraków cukrowych w Polsce z uwzględnieniem dopłat była uprawą dochodową.

Czy koncerny zmienią stawki za buraki po ostatnich podwyżkach ceny cukru? Przekonamy się już wkrótce, gdyż kolejna tura negocjacji rusza już w listopadzie.

Źródło: Wielkopolska Izba Rolnicza, Sejm, Okręgowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego w Bydgoszczy

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Paweł Mikos

Paweł Mikos to doświadczony dziennikarz i redaktor, który od lat specjalizuje się w tematyce polityki rolnej, ekonomii rolnictwa oraz prawa związanego z wsią. Przez lata swojej kariery pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego portalu tygodnik-rolniczy.pl oraz portalu Halo Wieś. Jego dziennikarska pasja rolnicza skupia się na dostarczaniu rzetelnych informacji i analiz dotyczących dopłat bezpośrednich, dotacji rolniczych, zmian w prawie oraz sytuacji na rynkach rolnych.