Jak przebiega kupno lasu

Nie tylko w obrocie gruntami rolnymi istnieją ograniczenia. Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia podczas sprzedaży lasu. Kupno lasu odbywa się dwuetapowo, dlatego że prawo pierwokupu mają Lasy Państwowe.

Zgodnie z art. 37a  ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ograniczenia dotyczą następujących gruntów:

• oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako las,
• przeznaczonych do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
• będących lasem w rozumieniu art. 3 cytowanej wyżej ustawy, objętych planem urządzania lasu albo decyzją starosty, która określa zadania gospodarki leśnej dla lasów rozdrobnionych.

Gdy rolnik chce nabyć las – przykład

Rolnik, który chce zakupić grunt, na którym znajduje się las, musi przygotować się na dwuetapowy proces zakupu.

Do gruntów rolnika przylega działka, oznaczona w ewidencji gruntów jako las. Jest ona własnością gminy. Rolnik chce ją nabyć. Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na jej zbycie w trybie bezprzetargowym na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej.

Prawo pierwokupu przysługuje Lasom Państwowym, które reprezentują w tym przypadku Skarb Państwa. Dlatego też kupno lasu przebiega dwuetapowo.

Kupno lasu – jak wygląda ten proces?

Notariusz sporządza najpierw  między stronami, czyli sprzedającym a kupującym, warunkową umowę sprzedaży, o której zawiadamia  właściwego ze względu na położenie gruntu, nadleśniczego nadleśnictwa. Na tym wizyta w kancelarii notarialnej się kończy, bo na sfinalizowanie transakcji trzeba poczekać miesiąc.

Jeśli w tym okresie, czyli w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia od notariusza, nadleśniczy stwierdzi zasadność nabycia gruntu, kieruje do Dyrektora Generalnego pisemny wniosek o wyrażenie zgody. Robi to za pośrednictwem właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. Po jej otrzymaniu przystępuje do transakcji i nabywa grunt na własność Skarbu Państwa po cenie, na jaką umówiły się strony.

Ograniczenia nie obowiązują m.in. w przypadku dziedziczenia czy zbycia gospodarstwa rolnego

Co z wartością gruntu?

Gdy jednak w jego ocenie rażąco odbiega ona od wartości rynkowej gruntu, a w szczególności przekracza jej wartość określoną przez rzeczoznawcę majątkowego, może wystąpić do sądu o ustalenie ceny tego gruntu. Następnie, po upływie miesiąca od dnia otrzymania przez nadleśniczego odpowiedniego zawiadomienia o treści umowy, strony mogą zawrzeć umowę przenoszącą własność nieruchomości.

Dopiero w przypadku, gdy Lasy Państwowe nie okażą zainteresowane nabyciem tego konkretnego lasu , strony mogą zawrzeć umowę przenoszącą własność nieruchomości. Kupno lasu następuje podczas kolejnej wizyty w kancelarii notarialnej. I wówczas kupujący staje się nowym właścicielem lasu.

Istnieją wyjątki

Wyłączenia z prawa pierwokupu zostały wymienione w art. 37a ust. 4 ustawy o lasach. Ograniczenia nie obowiązują m.in. w przypadku dziedziczenia czy zbycia gospodarstwa rolnego, a także w sytuacji, gdy nabywcami są: małżonek zbywcy, krewni lub powinowaci w linii prostej bez ograniczenia stopnia, jednostka samorządu terytorialnego.

Kupno lasu a cyfrowa obsługa

W 2025 roku nadleśnictwa coraz częściej obsługują transakcje zdalnie, za pośrednictwem platformy ePUAP. Ponieważ dokumenty podpisane kwalifikowanym podpisem są wiążące,
Lasy Państwowe je honorują. Co więcej, zgodnie z oficjalnymi informacjami Ministerstwo Klimatu wspiera cyfryzację leśnictwa. Dlatego notariusze mogą przekazywać zawiadomienia bezpośrednio w formie elektronicznej. W rezultacie procedura zakupu przebiega szybciej i bez udziału poczty.

Zmiany w wycenie gruntów leśnych – aktualne podejście

Zgodnie z oficjalnymi informacjami, wzrosła liczba przypadków weryfikacji ceny rynkowej. Choć ustawa się nie zmieniła, dyrektywy wewnętrzne LP zalecają ścisłą kontrolę wycen. Co istotne, rzeczoznawcy stosują aktualne standardy z 2023 roku, zgodne z Rozporządzeniem MF. Dlatego zawyżenie lub zaniżenie ceny może skutkować sprawą w sądzie. W efekcie kupujący powinni wcześniej konsultować wycenę z prawnikiem.

Orzecznictwo sądowe a prawo pierwokupu Lasów Państwowych

Centralna Baza Orzeczeń publikuje najnowsze wyroki związane z zakupem lasu. Chociaż przepisy pozostają niezmienne, sądy coraz częściej orzekają na korzyść kupujących. Co więcej, wyroki precyzują, kiedy Lasy Państwowe mogą odmówić transakcji. Ponadto sądy potwierdzają, że obejście prawa pierwokupu może skutkować unieważnieniem umowy. Dlatego analiza orzeczeń stała się ważnym elementem przygotowań do zakupu.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się