Kontrole ARiMR w kampanii dopłat 2026. Kto może spodziewać się kontroli i jak ona wygląda?

Kontrole ARiMR dotyczące dopłat za 2026 r. już trwają. Agencja sprawdza, czy informacje podane przez rolnika we wniosku zgadzają się z tym, co faktycznie znajduje się w gospodarstwie i na zadeklarowanych gruntach. Kontrola nie musi jednak oznaczać, że we wniosku wykryto błąd. Część gospodarstw i obszarów jest wybierana losowo, a część na podstawie analizy ryzyka.

W kampanii 2026 złożono ponad 1,162 mln wniosków o płatności bezpośrednie i obszarowe. Po zakończeniu naboru rozpoczęła się ich weryfikacja, obejmująca m.in. kontrole administracyjne, monitoring satelitarny oraz kontrole na miejscu.

Kto może spodziewać się kontroli ARiMR?

Kontrole ARiMR nie dotyczą wyłącznie rolników, u których wcześniej wykryto nieprawidłowości. W przypadku metody FOTO obszary mogą być wybierane losowo albo na podstawie analizy ryzyka. Sama informacja o kontroli nie oznacza więc, że we wniosku wykryto błąd. Liczba kontroli w poszczególnych województwach zależy przede wszystkim od liczby składanych tam wniosków. Dodatkowo deklaracje są sprawdzane za pomocą monitoringu satelitarnego. Jeśli system nie rozpozna zgłoszonej uprawy lub wykryje inną roślinę, rolnik może zostać poproszony o wyjaśnienia.

Kontrole ARiMR mogą wyglądać na dwa sposoby

W przypadku płatności bezpośrednich do gruntów ARiMR stosuje dwie podstawowe metody kontroli: inspekcję terenową oraz metodę FOTO. Inspekcja terenowa oznacza kontrolę bezpośrednio w terenie. Kontrolerzy mogą sprawdzać zadeklarowane grunty i wykonywać ich pomiary, najczęściej przy użyciu GPS. W praktyce chodzi przede wszystkim o porównanie danych wpisanych do wniosku z rzeczywistym stanem działek. Metoda FOTO w większym stopniu wykorzystuje ortofotomapy, czyli cyfrowe obrazy terenu przygotowane na podstawie zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Może być ona uzupełniona wizytą kontrolera w terenie, jeśli do rozstrzygnięcia sprawy potrzebne są dodatkowe informacje.

Co sprawdza ARiMR podczas kontroli?

Najważniejsze jest to, czy dane podane we wniosku o dopłaty zgadzają się ze stanem faktycznym. Kontrole ARiMR obejmują m.in. powierzchnię i sposób użytkowania zgłoszonych gruntów oraz realizację zobowiązań związanych z poszczególnymi płatnościami. W kampanii 2026 Agencja może również sprawdzać dokumenty potwierdzające wykonanie praktyk zadeklarowanych w ramach ekoschematów. Zakres kontroli zależy od rodzaju płatności i zobowiązań konkretnego gospodarstwa, dlatego nie każdy rolnik musi przygotować ten sam zestaw dokumentów.

Telefon lub e-mail od firmy kontrolującej? To może być kontrola na zlecenie ARiMR

Kontrole ARiMR wykonują nie tylko pracownicy Agencji. Część z nich ARiMR zleca również firmom zewnętrznym. W kampanii 2026 ich pracownicy mogą kontaktować się z rolnikami osobiście, telefonicznie albo mailowo, np. gdy potrzebują dokumentów dotyczących realizacji zadeklarowanych zobowiązań. Rolnik nie powinien jednak przekazywać dokumentów każdej osobie, która powołuje się na ARiMR. Pracownicy firm działających na zlecenie Agencji mają imienne upoważnienia wydane przez ARiMR i na prośbę rolnika muszą je okazać. Przy kontakcie mailowym mogą przesłać skan upoważnienia. ARiMR publikuje też na swojej stronie listę firm, które wykonują kontrole w poszczególnych województwach.

Monitoring satelitarny może wykryć różnicę we wniosku

ARiMR sprawdza deklaracje także za pomocą monitoringu satelitarnego. Wynik można zobaczyć po zalogowaniu do eWniosekPlus. Czerwone lub żółte oznaczenie działki może wskazywać, że system nie rozpoznał uprawy albo wykrył inną niż zgłoszona. Rolnik może wyjaśnić rozbieżność, przesyłając od 2 do 5 geotagowanych zdjęć pola, roślin lub rżyska. Termin na potwierdzenie stanu faktycznego albo zmianę deklaracji upływa 15 września 2026 r. Brak wymaganych dokumentów może wpłynąć na przyznanie płatności lub ekoschematu.

Jak przygotować się do kontroli ARiMR?

Najważniejsze jest sprawdzenie, co dokładnie zostało zadeklarowane we wniosku i jakie zobowiązania wiążą się z wybranymi płatnościami.

Warto przede wszystkim:

• sprawdzić swój wniosek w eWniosekPlus i wyniki monitoringu satelitarnego;
• przygotować dokumenty dotyczące płatności i ekoschematów, o które gospodarstwo się ubiega;
• zachować zdjęcia, oświadczenia i inne dowody wymagane przy realizacji konkretnych praktyk;
• przy kontakcie z firmą zewnętrzną poprosić kontrolera o okazanie imiennego upoważnienia ARiMR;
• nie ignorować wiadomości i wezwań Agencji, zwłaszcza gdy dotyczą wyjaśnienia rozbieżności.

Nie ma natomiast sensu kompletować przypadkowych dokumentów „na wszelki wypadek”. Zakres potrzebnych materiałów zależy od tego, jakie płatności i praktyki rolnik zadeklarował we wniosku.

Co dzieje się po kontroli?

Po zakończeniu kontroli ARiMR sporządza raport. W przypadku działań obszarowych przygotowuje go w wersji elektronicznej. Co do zasady Agencja przekazuje raport rolnikowi w ciągu 14 dni od zakończenia kontroli, choć w określonych przypadkach może wydłużyć ten termin. Rolnik nie musi również bezwarunkowo zgadzać się z ustaleniami kontrolerów. Jeżeli uważa, że raport zawiera błędne ustalenia, może przedstawić uzasadnione zastrzeżenia. W przypadku kontroli dotyczących płatności bezpośrednich ARiMR wskazuje termin 14 dni od doręczenia raportu na ich zgłoszenie. Dlatego raportu po kontroli nie należy odkładać bez czytania. Warto sprawdzić przede wszystkim powierzchnie działek, wskazane niezgodności i informacje dotyczące realizowanych zobowiązań.

Czy kontrola ARiMR oznacza utratę dopłat?

Sama kontrola nie oznacza automatycznej utraty dopłat. Konsekwencje mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy ARiMR stwierdzi niezgodności we wniosku lub niewywiązanie się z określonych zobowiązań. W zależności od rodzaju i skali nieprawidłowości ARiMR może zmniejszyć płatność albo jej nie przyznać. Dlatego warto regularnie sprawdzać eWniosekPlus i reagować na komunikaty Agencji. W kampanii 2026 rolnicy, u których monitoring satelitarny wykazał rozbieżności, mogą odnieść się do nich do 15 września 2026 r.

Przeczytaj też: Monitoring satelitarny ARiMR. Sprawdź eWniosekPlus, zanim minie termin

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się