Nowa pomoc finansowa dla rolników po PROW 2014–2020
Nowa pomoc finansowa dla rolników oraz firm z sektora rolno-spożywczego będzie dostępna po zakończeniu wdrażania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2014–2020. Wsparcie potrwa co najmniej osiem lat po 2025 roku i obejmie różne formy finansowania inwestycji. Sprawdź, jaką pomoc będą mogli otrzymać rolnicy i przedsiębiorcy.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Dokument obejmuje przepisy dotyczące Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2014–2020 oraz kilku innych ustaw.
Nowelizacja jest elementem działań resortu mających utrzymać ciągłość wsparcia po zakończeniu PROW 2014–2020. Nowe przepisy dostosowują system pomocy do zasad Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) 2023–2027. Uwzględniają także wymagania Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
Spis treści
Pomoc finansowa dla rolników w obecnym prawie
Obecnie obowiązujące przepisy przewidują, że pomoc finansowa dla rolników może być udzielana wyłącznie w formie gwarancji lub poręczeń kredytowych. Takie rozwiązanie wynika z art. 50d ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2014–2020.
Przede wszystkim celem tej regulacji było zapewnienie rolnikom bezpiecznego dostępu do finansowania inwestycji. Ponadto przepisy dostosowano do zasad unijnych dotyczących pomocy publicznej. Dzięki temu państwo, poprzez Fundusz Gwarancji Rolnych (FGR), mogło zabezpieczać część zobowiązań zaciąganych przez rolników i firmy rolno-spożywcze w bankach komercyjnych. W rezultacie rolnicy zyskali łatwiejszy dostęp do finansowania inwestycji w gospodarstwach.
Mechanizm gwarancji ułatwiał rolnikom uzyskanie kredytów inwestycyjnych i obrotowych. Ryzyko finansowe dzielono z instytucją publiczną, co zwiększało dostępność finansowania. Jednak – jak podkreśla MRiRW – system nie obejmował innych form wsparcia, takich jak dopłaty do odsetek czy preferencyjne kredyty. Z tego powodu jego atrakcyjność malała w zmieniających się warunkach rynkowych.
Resort rolnictwa zaproponował więc rozszerzenie katalogu form pomocy finansowej. Dzięki temu nowe rozwiązania lepiej odpowiedzą na potrzeby rolników i firm z sektora rolno-spożywczego po 2025 roku.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) zawartych w Powszechnym Spisie Rolnym 2020, znaczna część gospodarstw rolnych w Polsce korzystała z zewnętrznych źródeł finansowania inwestycji. Wsparcie w formie kredytów, gwarancji i poręczeń stanowiło ważny element modernizacji sektora rolnego w okresie realizacji PROW 2014–2020.
Możliwość ponownego wykorzystania pieniędzy
Przede wszystkim źródłem finansowania nowego wsparcia będą środki zwrócone z instrumentów finansowych po zakończeniu wdrażania PROW na lata 2014–2020. Ponadto omawiany projekt nowelizacji przewiduje obowiązek ponownego wykorzystania pieniędzy zwróconych po okresie co najmniej ośmiu lat, następujących po 2025 r. Dlatego środki te nie pozostaną bezczynne i ponownie zasilą system wsparcia. W rezultacie pomoc trafi do podmiotów z sektora rolnego, leśnego lub działających na obszarach wiejskich. Jednocześnie nowe zasady mają zwiększyć efektywność wydatkowania środków publicznych. Co więcej, rozwiązanie to wpisuje się w politykę zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich.
Resort rolnictwa chce dostosować oferty dla rolników i firm z sektora rolno-spożywczego do aktualnych potrzeb rynkowych. Ponadto będą bardziej atrakcyjne niż oferty komercyjne.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (PSR 2020), w Polsce funkcjonuje ponad 1,3 mln gospodarstw rolnych, z czego znacząca część to gospodarstwa rodzinne. Ich potrzeby inwestycyjne w zakresie modernizacji, technologii rolniczych i efektywności energetycznej wciąż rosną. Nowa pomoc finansowa ma umożliwić im dostęp do taniego kapitału oraz poprawę konkurencyjności na rynku europejskim.
Zmiany w finansowaniu po zakończeniu wdrażania PROW na lata 2014–2020
W ocenie resortu rolnictwa pomoc dla rolników tylko w formie gwarancji i poręczenia nie jest atrakcyjna dla rolników i firm z sektora rolno- spożywczego. Zmiany przewidują pomoc w formie dopłaty do odsetek kredytowych. Ten rodzaj wsparcia, czyli pomoc z Funduszu Gwarancji Rolnych (FGR) cieszył się dużym zainteresowaniem wśród rolników i firm sektora rolno-spożywczego w okresie wdrażania PROW. Projekt nowelizacji ma na celu dalsze wspieranie sektora rolnego w podobny sposób.
Resort rolnictwa przeznaczy środki na wydatki po upływie co najmniej ośmiu lat od 2025 r. Nowa forma pomocy ma charakter zwrotny – beneficjenci po zakończeniu umów i wykorzystaniu wsparcia zwrócą środki do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ministerstwo ponownie wykorzysta odzyskane fundusze, co pozwoli utrzymać ciągłość finansowania inwestycji w rolnictwie również po zakończeniu perspektywy budżetowej Unii Europejskiej 2014–2020. Z punktu widzenia prawa unijnego jest to przykład tzw. mechanizmu recyklingu finansowego, który umożliwia długofalowe wspieranie sektora rolnego.
Rolnicy i firmy z sektora rolno-spożywczego będą mogli wnioskować o wsparcie w różnych formach. Chodzi konkretnie o to, że będzie można łączyć np. gwarancję do kredytu z dopłatą do odsetek kredytu. Będzie to możliwe przynajmniej w pierwszym okresie ich spłaty.
Takie rozwiązanie szczególnie sprzyja inwestycjom w:
- rozwój produkcji zwierzęcej i roślinnej,
- przetwórstwo produktów rolnych,
- zakup maszyn i urządzeń,
- instalacje odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach.
Nowa pomoc finansowa dla rolników — od kiedy?
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podpisze umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego (BGK). Dokument określi warunki oraz sposób wykorzystania po 2025 r. środków zwróconych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW).
Dzięki tej umowie rząd utrzyma ciągłość wsparcia finansowego dla rolników. Co więcej, współpraca z BGK pozwoli lepiej zarządzać środkami i kierować je do najbardziej potrzebujących podmiotów.
W realizację programu zostaną zaangażowane kluczowe instytucje sektora rolnego:
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) – organ nadzorujący wykorzystanie środków,
- Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) – zarządzający funduszem,
- Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) – odpowiedzialna za przyjmowanie wniosków i monitorowanie realizacji,
- Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) – wspierający inwestycje w sektorze rolno-spożywczym.
Nowa pomoc finansowa dla rolników oraz firm z sektora rolno-spożywczego będzie dostępna po zakończeniu wdrażania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2014–2020. Wsparcie potrwa co najmniej osiem lat po 2025 roku i obejmie różne formy finansowania inwestycji. Sprawdź, jaką pomoc będą mogli otrzymać rolnicy i przedsiębiorcy.
Nowe rozwiązania mają zapewnić ciągłość wsparcia dla sektora rolnego i wzmocnić inwestycje na obszarach wiejskich.
Omawiany projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego oraz niektórych innych ustaw trafi pod obrady rządu w pierwszym kwartale 2026 r. Następnie projektem zajmie się Sejm.
Źródła: Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (PROW 2014-2020) Projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw MRiRW
Sprawdź również: Młody rolnik, co wiemy o naborze 2026?
FAQ: Nowa pomoc finansowa dla rolników
Jakie formy wsparcia będą dostępne dla rolników?
Rolnicy będą mogli korzystać z różnych form wsparcia, w tym z gwarancji do kredytów oraz dopłat do odsetek kredytowych. Możliwe będzie łączenie tych form wsparcia w pierwszym okresie spłaty kredytu.
Kiedy rozpocznie się nowa pomoc finansowa dla rolników?
Nowa pomoc finansowa zostanie wprowadzona po 2025 roku, po podpisaniu umowy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Projekt nowelizacji ustawy trafi pod obrady rządu w pierwszym kwartale 2026 roku.
Co będzie źródłem finansowania nowej pomocy?
Źródłem finansowania nowego wsparcia będą środki zwrócone z instrumentów finansowych po zakończeniu wdrażania PROW na lata 2014-2020.
Dlaczego obecne formy wsparcia są mało atrakcyjne?
Obecne przepisy pozwalają wyłącznie na pomoc w formie gwarancji lub poręczeń, co czyni je mało atrakcyjnymi dla rolników i firm z sektora rolno-spożywczego.
Jakie są plany dotyczące zmian w finansowaniu po 2025 roku?
Zmiany przewidują wprowadzenie pomocą w formie dopłaty do odsetek kredytowych, co ma być bardziej aktualne i atrakcyjne dla sektora rolno-spożywczego.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
