Nowe dopłaty po 360 zł do krowy. Rolnicy pełni obaw: „dodatkowe koszty”

Resort rolnictwa planuje wprowadzić nowy rodzaj płatności – ekoschemat niskoemisyjna produkcja bydła. Wstępne założenia mówią o dopłacie w wysokości 82 euro/DJP, czyli w praktyce ok. 360 zł do krowy. Jednak propozycja budzi sprzeciw izb rolniczych. Dlaczego nowe dopłaty wywołują tyle kontrowersji?
Spis treści
Nowy ekoschemat niskoemisyjna produkcja bydła – dlaczego ministerstwo chce go wprowadzić?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazało do konsultacji publicznych projekt ustawy wprowadzający ekoschemat Niskoemisyjna produkcja bydła. Płatności do niskoemisyjnej produkcji bydła będą przyznawane do zwierząt, wobec których są realizowane praktyki żywieniowe mające na celu redukcję emisji metanu. Nowy ekoschemat obejmie bydło w wieku powyżej 6 miesięcy – bez względu na rasę, płeć i obejmie zarówno bydło mleczne, jak i mięsne.
Urzędnicy wskazują, że dopłaty mają umożliwić rolnikom podjęcie dobrowolnych zobowiązań do zmiany sposobu żywienia bydła. Schemat żywieniowy powinien uwzględniać stosowanie materiałów paszowych i dodatków paszowych, które mogą ograniczać emisję metanu. Resort podkreśla, że nowy ekoschemat ma również wspierać działania na rzecz klimatu, w tym ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.
Płatności do niskoemisyjnej produkcji bydła – jakie będą stawki?
Ministerstwo Rolnictwa podaje, że szacowana stawka płatności do niskoemisyjnej produkcji bydła będzie wynosić 82 EUR/DJP. Po przeliczeniu po aktualnym kursie euro (4,4559 zł) będzie to oznaczać ok. 365 zł do jednej krowy mlecznej czy 511 zł do buhaja.
– Jej ostateczna wartość będzie zależała od liczby gospodarstw, które przystąpią do programu – zastrzega Małgorzata Duda ze Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego.
Dodatkowo wysokość płatności będzie zróżnicowana i na wyższe stawki będą mogli liczyć rolnicy uczestniczący w systemach jakości.
Tabela: Szacowane stawki płatności do niskoemisyjnej produkcji bydła
| Kategoria bydła objęte płatością | Współczynnik DJP | Dopłata |
| Jałówki (od 6 miesięcy do 1 roku) | 0,30 | 109,62 zł |
| Jałówki (powyżej 1 roku do 18 miesięcy) | 0,80 | 292,31 zł |
| Bydło opasowe (od 6 miesięcy do 1 roku) | 0,36 | 131,54 zł |
| Bydło opasowe (powyżej 1 roku do 18 miesięcy) | 0,90 | 328,85 zł |
| Krowy (mleczne i mamki) | 1,00 | 365,38 zł |
| Buhaje (powyżej 18 miesięcy) | 1,40 | 511,54 zł |
Resort rolnictwa szacuje roczny budżet na realizację nowego ekoschematu Niskoemisyjna produkcja bydła na kwotę ok. 126 mln euro. Ministerstwo podaje także, że środki finansowe na realizację nowego ekoschematu zostały zapewnione w ramach budżetu Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Jednak środki na ten cel będą pochodzić z obniżenia planowanych stawek podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności dla małych gospodarstw.
Na jakich warunkach rolnik będzie mógł otrzymać płatności do niskoemisyjnej produkcji bydła
Eksperci ze Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego podają, że hodowca, aby otrzymać płatności do niskoemisyjnej produkcji bydła będzie musiał prowadzić żywienie zwierząt zgodnie ze specjalnie przygotowanym schematem żywieniowym.
Taki schemat żywieniowy może przygotować sam rolnik, jego doradca rolniczy lub doradca żywieniowy. Jednak zgodność z wymogami programu musi potwierdzić doradca rolniczy lub jednostka certyfikująca wskazana przez uznany system jakości.
Rolnik, który będzie chciał skorzystać z ekoschematu Niskoemisyjna produkcja bydła powinien pamiętać też o dodatkowych obowiązkach. Do takich należy dokumentowanie zakupu pasz dopuszczonych do stosowania w ramach zatwierdzonego schematu żywieniowego. Jeśli rolnik nie produkuje ich we własnym gospodarstwie, będzie zobowiązany do posiadania dokumentów potwierdzających ich zakup.
Rolnicy przeciwko nowym ekoschematom
Do wcześniejszych propozycji resortu w sprawie płatności do niskoemisyjnej produkcji bydła pod koniec lipca odniósł się samorząd rolniczy. Krajowa Rada Izb Rolniczych wyraża sprzeciw wobec nowego ekoschematu, ponieważ obawia się ograniczenia budżetu dotychczasowych ekoschematów.
Izba wskazuje również, że wprowadzenie dodatkowych wymagań związanych ze stosowaniem specjalistycznych dodatków paszowych oraz obowiązkowym potwierdzaniem schematów żywieniowych przez doradców będzie wiązało się z dodatkowymi kosztami i obciążeniami administracyjnymi. Dodatkowo samorząd rolniczy uważa, że nowy ekoschemat jest sprzeczny z celem utrzymania konkurencyjności polskich gospodarstw.
– Nie zgadzamy się na zachęcanie rolników do stosowania dodatków paszowych, które nie sprawdziły się w innych krajach, np. w Danii, ponieważ powodowały zmniejszenie produkcyjności i pogorszenie stanu zdrowia a nawet upadki bydła. Ponadto nie ma dotychczas wiarygodnych metod wyliczania zarówno emisji jak i korzyści dla środowiska z zaproponowanych działań ograniczających produkcję metanu przez bydło – podkreśla Wiktor Szmulewicz, prezes KRIR.
Kiedy nowy ekoschemat wejdzie w życie?
Natomiast Ministerstwo zapewnia, że płatności dla niskoemisyjnej produkcji bydła będą stanowić rekompensatę utraconych korzyści i dodatkowych kosztów poniesionych przez rolników.
Zgodnie z projektem ustawy, nowy ekoschemat może wejść w życie od 15 marca 2027 r. Oznacza to, że rolnicy będą mogli ubiegać się o płatności już w naborze wniosków o dopłaty bezpośrednie za 2027 r.
Według szacunków resortu rolnictwa z nowego ekoschematu mogłoby skorzystać 39 tys. gospodarstw utrzymujących bydło.
Przeczytaj także ten artykuł: Nawet 20 tys. zł dla gospodarstwa. Rolnicy apelują o dodatkowy nabór.
Źródło: RCL, KRIR, ŚODR
FAQ: Nowe dopłaty po 360 zł do krowy. Rolnicy pełni obaw: „dodatkowe koszty”
Jakie są stawki dopłat do niskoemisyjnej produkcji bydła?
Szacowana stawka wynosi 82 EUR/DJP, czyli około 365 zł do krowy mlecznej i 511 zł do buhaja.
Kiedy wejdzie w życie ekoschemat niskoemisyjnej produkcji bydła?
Nowy ekoschemat może wejść w życie 15 marca 2027 r.
Dlaczego proponowane ekoschematy budzą sprzeciw rolników?
Rolnicy obawiają się zmniejszenia budżetu dotychczasowych ekoschematów oraz dodatkowych kosztów i wymogów administracyjnych.









