Ocena kondycji krów mlecznych

Download PDF

Ocena kondycji krów mlecznych polega na oględzinach stopnia otłuszczenia partii zadu oraz lędźwi. W jakim celu się to robi i co dzięki temu możemy zyskać?

Na czym polega ocena kondycji krów mlecznych?

Sprawdzanie i ocena kondycji krów mlecznych polega na:

  • Regularnym monitorowaniu rezerw energetycznych organizmu,
  • Monitorowaniu konkretnych partii ciała, w których odkładany jest tłuszcz podskórny
kondycji

Bardzo dobrą metodą oceny kondycji może być obserwacja krów z góry (jeśli jest taka możliwość). Można porównywać zwierzęta między sobą.

Ocenę przeprowadza się metodą Wildmana i in. (1982 r.) – 5-punktowy system oceny (BCS–5), gdzie ocenę dokonuję się z dokładnością do 0,25 pkt.

  • Ocenę „1” otrzymuje krowa skrajnie wychudzona, a „5” krowa zapasiona.

A po co właściwie przeprowadza się taką ocenę?

Hodowcy bardzo rzadko dokonują samodzielnie takiej oceny, a jest to duży błąd, ponieważ Pięciopunktowa Ocena Kondycji może stać się świetnym narzędziem, które umożliwi:

  • Właściwe zarządzanie stadem krów wysokoprodukcyjnych
  • Regulację systemu żywienia, przede wszystkim poprzez zmniejszanie dawki krowom otłuszczonym
  • Ograniczenie nadmiernego otłuszczenia w końcowym okresie laktacji oraz w zasuszeniu
  • Poprawę stanu zdrowia i kondycji w pierwszej fazie laktacji
  • Eliminację problemów z rozrodem (trudnym zacielaniem i wycieleniami, zatrzymaniem łóżyska)
  • Zmniejszenie częstotliwości zapadalności na choroby metaboliczne – ketozę, przemieszczenie trawieńca czy syndrom stłuszczonej wątroby
kondycji

Czasami konieczne będzie dostawienie dodatkowych przegród, aby krowy w zasuszeniu, nie wyjadały paszy dla krów będących w laktacji.

Robimy to głównie po to żeby nam się krówki nie pozapasały. Żywienie do wydajności przede wszystkim. Jeżeli jest zbyt mała wydajność, a zbyt obfite żywienie, zaczynają nam się krowy zapasać i zaczynają się problemy. Najgorszy okres jest przed zasuszeniem i samo zasuszenie. Może pojawić się problem z ocieleniem, a po ocieleniu choroby metaboliczne – tłumaczy pan Topczewski, hodowca bydła mlecznego z Rytel Suchych (woj. mazowieckie).

Kondycja, a stan fizjologiczny 

Należy zdawać sobie sprawę z tego, że kondycja zwierzęcia wynika przede wszystkim z prawidłowo dostosowanego żywienia, dlatego tak ważny jest podział na grupy technologiczne. Inaczej powinny być żywione krowy w szczytowym okresie laktacji, zasuszeniu czy przed porodem. Wszystkie te zależności mają wpływ na późniejszą wydajność, łatwość ocielenia i zacielenia oraz zdrowie krów.

W tabeli poniżej znajduje się właściwa kondycja krów w zależności od stanu fizjologicznego:

Metody chowu i hodowli bydła, Grodzki, Warszawa 2011
Stan fizjologicznyWłaściwa liczba punktów BCS-5Dopuszczany zakres
Krowy
początek zasuszenia3,53,25–3,75
przed ocieleniem3,53,25–3,75
początek laktacji (30–60 dzień)32,5–3,25
środek laktacji (120–180 dzień)32,75–3,25
koniec laktacji (powyżej 200 dnia)3,53–3,5
Jałówki
podczas wzrostu32,75–3,25
przed ocieleniem3,253–3,5

BCS 1 Krowa bardzo wychudzona

kondycji

BCS – 1 punkt: krowa bardzo wychudzona.

  • Bardzo widoczne poprzeczne wyrostki kręgów lędźwiowych
  • Ostro zarysowane krawędzie kręgosłupa
  • Widoczne guzy biodrowe i kulszowe (obleczone skórą)
  • Widoczne wyrostki kręgów grzbietowych
  • Wokół ogona całkowity brak poduszki tłuszczowej
  • Ogon znacznie oddalony od linii ciała
  • Najczęściej widoczny zarys żeber
  • Głaszcząc krowę od głowy w kierunku nasady ogona można wyczuć praktycznie wszystkie kości i ich zagłębienia
  • Duże zagrożenie wystąpienia schorzeń okresu okołoporodowego, zbyt mała rezerwa energetyczna na prawidłowe wejście w laktację po porodzie

 

BCS 2 Krowa wychudzona

kondycji

BCS – 2 punkty: krowa wychudzona.

  • Ostra krawędź wyrostków poprzecznych lędźwiowych, ale pojedyncze wyrostki nie są widoczne (ale wyczuwalne pod dłonią)
  • Krawędzie kręgosłupa są lekko zaokrąglone
  • Guzy biodrowe i kulszowe również delikatnie zaokrąglone
  • Brak poduszek tłuszczowych wokół ogona, ale przestrzeń pomiędzy nasadą ogona, a ciałem jest mniejsza
  • Widać maksymalnie 4–5 par żeber pod skórą
  • Krowy wchodzące w laktację i w okres zasuszenia bardzo często wyglądają w ten sposób
  • Niewielkie ryzyko wystąpienia schorzeń okresu okołoporodowego

 

BCS 3 Krowa w prawidłowej kondycji

kondycji

BCS – 3 punkty: krowa o prawidłowej budowie.

  • Zaokrąglone krawędzie wyrostków poprzecznych kręgosłupa
  • Guzy kulszowe i biodrowe lekko zarysowane, ale dobrze widoczne
  • Wyrostki poprzeczne w dotyku słabo wyczuwalne
  • Poszczególne kości lekko wyczuwalne
  • Żebra bardzo słabo widoczne, wyczuwalne
  • Obecna delikatna poduszka wokół nasady ogona
  • Przestrzeń między ogonem a ciałem niewielka
  • Krowa powinna być w takiej kondycji podczas pierwszych 3 miesięcy laktacji i w okresie zasuszenia

 

BCS 4 Krowa otłuszczona

kondycji

BCS – 4 punkty: krowa otłuszczona.

  • Krawędzie wyrostków poprzecznych kręgów lędźwiowych niewidoczne, wyczuwalne po mocnym ucisku dłonią
  • Guzy biodrowe i kulszowe znacznie zaokrąglone, ledwo widoczny zarys
  • Kręgi kręgosłupa i żebra niewidoczne
  • Duża poduszka tłuszczowa wokół nasady ogona
  • Ogon praktycznie przylega do ciała
  • Bardzo często krowy wchodzą w takiej kondycji w okres zasuszenia, ale systematyczne obniżanie dawki paszowej pomoże zejść do poziomu BCS 3
  • Dopuszczalna kondycja dla krów wchodzących w laktację (dużo rezerw do wykorzystania)
  • W trakcie laktacji stopień otłuszczenia powinien ulec obniżeniu

 

BCS 5 Krowa mocno otłuszczona

kondycji

BCS – 5 punktów: krowa mocno otłuszczona.

  • Niewidoczna lub prawie niewidoczna linia guzów kulszowych i biodrowych, kręgosłupa
  • Brak zarysu żeber
  • Trudno wyczuwalne zarysy kości pod naciskiem dłoni
  • Nasada ogona posiada obfitą poduszkę tłuszczową
  • Brak odległości pomiędzy ogonem, a ciałem
  • Niedopuszczalna kondycja w żadnym okresie laktacji i zasuszenia
  • Możemy mieć pewność, że przy tak dużym otłuszczeniu krowa może mieć problemy przy porodzie i podczas zacielenia
  • Występuje ogromne ryzyko pojawienia się schorzeń typowych dla okresu okołoporodowego
  • Krowy mogą mieć znaczne problemy z prawidłowym wejściem w laktację
  • Stopniowe obniżenie dawki pokarmowej dla takiej krowy jest konieczne, ze względów zdrowotnych
  • Można podejrzewać, że krowy zasuszone podjadają pasze dla krów wysokowydajnych (przy żywieniu TMR)

Jak wystawiać punkty BCS?

Na 5-punktową ocenę BCS ma wpływ średnia z 8 ocen przyznanych za wygląd określonych partii ciała. Hodowca może dokonać samodzielnej oceny, ponieważ znakomicie zna swoje zwierzęta. Wiadomo, że krowy podobnie jak ludzie, różnią się między sobą. Niektóre są po prostu chude z natury, bo mają szybszą przemianę materii, niektóre szybciej się otłuszczają. Każda sztuka jest inna, inaczej przyswaja składniki pokarmowe i ma inną wydajność. Dlatego hodowca dokona skuteczniejszej oceny niż np. zootechnik czy doradca żywieniowy, bo zna swoje zwierzęta, niezależnie od tego ile ich obecnie utrzymuje.

– My nie wystawiamy ocen, po prostu oceniamy wygląd guzów kulszowych, biodrowych, zarys kręgosłupa, poduszki tłuszczowej wokół ogona. Dzięki temu mogę ocenić czy kondycja jest odpowiednia do stanu fizjologicznego krowy – mówi pan Topczewski.

 

kondycji

Klikając w powyższą tabelkę, sami będziecie mogli ocenić kondycję swoich zwierząt.

Kontrola kondycji krów jest jednocześnie rodzajem profilaktyki zdrowotnej, może poprawić wskaźniki rozrodu, obniżyć straty związane z leczeniem chorób metabolicznych, kosztami dodatkowymi np. bolusów (zabezpieczające przed ketozą). Hodowca zmniejszając dawkę przy znacznym otłuszczeniu, może zaoszczędzić na żywieniu. Zmieńmy opinię o hodowcach bydła mlecznego, że nie przeprowadzają profilaktycznej oceny Body Condition Score wg Wildmana, zaskoczmy zootechników i weterynarzy!

Klikając w powyższą grafikę, sami będziecie mogli ocenić kondycję swoich zwierząt!

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.3 / 5. Liczba głosów 12

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Z forum

Powiązany temat:

Problem z bydlem (krowy mleczne)
patrykb2736
Paulina1985 napisał: 7 godzin temu, patrykb2736 napisał: Witam mam problem z dwoma jalowkami po wycieleniu,a mianowicie maja słaby apetyt już przed wycieleniem miały...
zobacz więcej »
leszek1000
Pytanie ile dziennie mogą zjeść. Bo trzeba też wspomnieć o wątrobie. Po wycieleniu w reguły mają gorszy apetyt ale z każdym dniem apetyt powinniem wrócić. 
zobacz więcej »
Paulina1985
7 godzin temu, patrykb2736 napisał: Witam mam problem z dwoma jalowkami po wycieleniu,a mianowicie maja słaby apetyt już przed wycieleniem miały ale nie tak słaby.O...
zobacz więcej »
...
Zobacz pozostałe wpisy

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o