Odmiany RAGT – jak wykorzystać potencjał uprawy takiej jak kukurydza?
Produkcja rolnicza powinna zapewnić wyżywienie ciągle rosnącej populacji ludzi. Tymczasem w najbliższych 30 latach przewiduje się spadek areału gruntów rolniczych nawet o 20%. Dodatkowo zagrożenie dla produkcji stwarzają zmiany klimatyczne i ograniczenia w stosowaniu wielu środków produkcji. Ratunkiem są wydajne i energooszczędne technologie uprawy, ze szczególnym uwzględnieniem postępu w tworzeniu nowych odmian roślin uprawnych. Szczególnie wyraźnie jest to widoczne na przykładzie rośliny takiej jak kukurydza – na jakie odmiany warto postawić, aby otrzymać wysokie plony?
Kukurydza odgrywa coraz większą rolę nie tylko w światowej, ale i polskiej gospodarce. Po boomie kukurydzianym w czasach gierkowskich (600-700 tys. ha kukurydzy kiszonkowej), jej powierzchnia na początku lat 90-tych spadła do ok. 300 tys. ha. Wraz z odradzaniem się gospodarki, areał uprawy kukurydzy systematycznie wzrastał i w roku 2012 przekroczył powierzchnię 1 miliona hektarów. W ostatnich dziesięciu latach obserwujemy kolejny boom kukurydziany: powierzchnia uprawy na kiszonkę wzrosła do ok. 600 tys. ha (o 50%), a powierzchnia zbiorów kukurydzy ziarnowej zwiększyła się prawie trzykrotnie przekraczając 1,1 mln ha. Sumarycznie, zasiewy kukurydzy według ARMiR w roku 2020 wyniosły 1,422 mln ha. Natomiast w roku 2022 osiągnęły 1 milion 720 tys. ha.
Z reguły w warunkach chłodniejszego klimatu umiarkowanego uprawa kukurydzy prowadzona jest w dwóch równorzędnych kierunkach: na zbiór całych roślin na kiszonkę oraz na ziarno młócone. W Polsce zawsze ważna była uprawa na kiszonkę – będącą najważniejszym źródłem paszy objętościowej dla bydła. Jest to kierunek w miarę stabilny i nie podlega większym wahaniom. W ostatnich kilkunastu latach obserwuje się znaczący wzrost uprawy na ziarno. Przypomnieć warto, że uprawa w kierunku ziarnowym jest w dużym stopniu koniunkturalna i uzależniona od zapotrzebowania na krajowym i światowym rynku oraz – co stało się ostatnio niezwykle ważne – od cen energii niezbędnej w procesie suszenia.
Spis treści
Sukces rozwoju uprawy kukurydzy
Kukurydza – źródłem sukcesu tej uprawy jest postęp w hodowli i nowe odmiany
Jednym z ważniejszych czynników sprzyjających rozwojowi uprawy kukurydzy jest wszechstronność jej użytkowania. Kukurydza jest optymalnym produktem roślinnym w produkcji pasz. Jest to możliwe dzięki dużej wydajności polowej, nowoczesnym metodom konserwacji oraz dedykowanym pod kątem wymagań poszczególnych grup zwierząt metodom zbioru. Dostarcza dużych ilości wysokojakościowej całorocznej paszy o wysokiej wartości użytkowej. Z tego względu stała się niezbędna w żywieniu m.in. wysokowydajnego bydła mlecznego oraz drobiu, w tym zwłaszcza brojlerów. Ziarno kukurydzy jest ważnym surowcem w przemyśle rolno-spożywczym produkującym wyroby konsumpcyjne. Jest też jednym z głównych źródeł skrobi. A to jak wiadomo produkt niezbędny w produkcji żywności przetworzonej i wielu innych działach przemysłu, jak np. chemicznym i ciężkim. Kukurydza może mieć też różnorakie zastosowanie w przemyśle bioenergetycznym: do produkcji biogazu, bioetanolu oraz produkcji ciepła i prądu (metoda współspalania).
Drugim źródłem sukcesu kukurydzy jest ogromny postęp odmianowy i technologiczny. Dzięki nowym technikom hodowlanym oraz wykorzystaniu efektu heterozji w odmianach mieszańcowych, plonowanie kukurydzy ziarnowej jest dziś kilkakrotnie większe niż 50-60 lat temu. Dla przykładu, jeszcze w latach 1960-65 w Europie (bez byłego ZSRR) średnie plony kukurydzy wynosiły nieco ponad 2 tony na ha. W ostatnich latach przekraczają natomiast 8 ton. Oznacza to, że dawniej dla wyprodukowania 1 tony ziarna kukurydzy w Europie potrzebna była powierzchnia ok. 0,5 ha, a w ostatnich latach wielkość tego areału spadła do 0,12 ha (dla pszenicy to 0,2 ha).
Kukurydza – postęp w hodowli i nowe odmiany
Postęp w hodowli kukurydzy obok wzrostu plonowania, zminimalizował także ryzyko jej uprawy w warunkach chłodniejszego klimatu. Dzięki pracy hodowców kukurydza lepiej dostosowuje się do lokalnych warunków siedliskowych, poprawiła się odporność na suszę, stres i choroby.
Trwają też prace nad poprawą składu chemicznego i wartości odżywczych, pod kątem wymagań różnych grup odbiorców. Postęp odmianowy w kukurydzy sprawił, że nie tylko w krajach południowych, ale także w Polsce stworzone zostały warunki do uzyskania wysokich i stabilnych plonów, o małym ryzyku uprawy i dużej wartości użytkowej.
Jakie odmiany kukurydzy są dopuszczone do uprawy?
W Unii Europejskiej istnieje oficjalny katalog dopuszczonych do uprawy odmian roślin rolniczych (tzw. lista CCA). Zawiera blisko sześć tysięcy odmian kukurydzy – w tym również odmiany zarejestrowane w Polsce. W Polskim Krajowym Rejestrze na koniec 2021 r. wpisanych były 232 odmiany kukurydzy. Z czego 33 odmiany to nowości, dopuszczone do uprawy wiosną roku 2021. Badania rejestrowe w Polsce uzupełnia system badań porejestrowych (PDO), który działa już od ponad 20 lat. Badania takie prowadzone są w różnych rejonach kraju. Dają podstawę do lepszego rozeznania odnośnie regionalnych reakcji nowych odmian i ich wrażliwości na warunki przyrodnicze.
Przy uprawie rośliny takiej jak kukurydza odpowiedni dobór odmiany jest kluczowy
Na rynku, obok odmian z krajowego rejestru, oferowane mogą być także nasiona niektórych odmian ze wspólnotowego katalogu CCA. Pamiętajmy jednak, że ich wartość gospodarcza została sprawdzona pod kątem warunków kraju UE w którym dokonano rejestracji. Dlatego też dla pełniejszej ich oceny, PZPK wspólnie z COBORU stworzyło system Badań Rozpoznawczych. Można do niego zgłosić nowo sprowadzoną odmianę do dwuletnich doświadczeń polowych. Przejście takich nieobowiązkowych badań daje dobre świadectwo jakości odmiany i powinno być przedstawione rolnikowi. Wysokie miejsce w takich badaniach stanowi gwarancję, że odmiana taka sprawdzi się w produkcji w Polsce.
Jak wynika z powyższych danych, corocznie na polskim rynku do siewu oferowane być może nawet 300 odmian. Taka bogata oferta odmianowa pozwala na właściwy dobór mieszańca kukurydzy w zależności od kierunku użytkowania, a także warunków klimatyczno-glebowych. Wiedzę na ten temat daje Lista Opisowa Odmian opracowywana przez COBORU na podstawie wyników badań rejestrowych i PDO. Od kilku lat dla ułatwienia rolnikom wyboru powstają listy odmian rekomendowanych (aktualnie dla kilku województw).
Gdzie kupić nasiona do siewu wybranej odmiany kukurydzy?
Wyhodowanie odpornych na chłody, plennych, a jednocześnie wczesnych mieszańców sprawiło, że kukurydza w ostatnich latach doskonale sprawdza w różnych rejonach Polski. W tym również w pasie województw północnych. Jednak pomimo dobrych wyników nie powinniśmy zapominać, że wybór dobrej i sprawdzonej odmiany jest jednym z ważniejszych czynników wpływających na końcowy sukces. Jest to szczególnie ważne w przypadku mniej sprzyjających okresów pogody, uproszczonej agrotechnice czy na glebach słabszych. Dzięki posiadaniu odpowiednio wczesnych i dość odpornych na chłody mieszańców, przy odpowiednim ich doborze jesteśmy w dużej mierze zabezpieczeni przed negatywnym wpływem niższych od norm temperatur, mogących wystąpić w poszczególnych okresach rozwoju.
Kukurydza po nadejściu sprzyjającej ciepłej pogody, dzięki swym zdolnościom adaptacyjnym może w dużym stopniu zniwelować straty z tego tytułu. Zagrożenie z tytułu niedoboru ciepła w okresie wegetacyjnym minimalizowane jest też przez postępujące ocieplenie klimatu. Największym dziś zagrożeniem dla kukurydzy uprawianej w Polsce są okresy długotrwałej suszy. W takich warunkach odpowiednia, chroniąca zapasy wody agrotechnika i właściwy wybór bardziej odpornej na stres suszy odmiany będą miały decydujący wpływ na końcowy efekt.
Nasiona do siewu wybranej odmiany kukurydzy warto kupić w sprawdzonej sieci dystrybucyjnej. Odmiana powinna pochodzić z listy oferowanej przez sprawdzone firmy hodowlano-nasienne.
Czytaj również: Czas wybrać odmianę rzepaku ozimego. Odmiany kiłoodporne od RAGT
Sprawdzone odmiany kukurydzy RAGT
Kukurydza – wybierając odmiany powinniśmy szczególnie zwracać uwagę na ich stabilność w latach, a więc niezawodność
Jedną z polecanych firm jest francuska hodowla RAGT, obecna na terenie Polski już od kilkudziesięciu lat. Posiada ona w ofercie odmiany, które mogą zainteresować rolników, w zależności od jakości pola, terminu siewu, terminu zbioru, przeznaczenia produktu czy też zasobności portfela. Charakterystyczną cechą nazw nowszych generacji odmian pochodzących z tej firmy jest obecność w nazwie liter ”xx”. Dzięki temu są bardzo rozpoznawalne.
Według opinii przedstawicieli handlowych, do sprawdzonych i stabilnych odmian z firmy RAGT zalicza się: RGT Babexx, RGT Geoxx, RGT Sensaxx i RGT Xxilo na kiszonke oraz RGT Attraxxion, RGT Conexxion, RGT Chromixx, RGT Lipexx i RGT Metropolixx na ziarno.
– Odmianą uniwersalną ziarnowo-kiszonkową jest RGT Rancador. Wśród nowości, które osiągają bardzo dobre wyniki w doświadczeniach oraz już potwierdzają swój potencjał na polach produkcyjnych są odmiany kiszonkowe: RGT Exxsposition, RGT Muxxeal, RGT Lacteaxx oraz odmiany RGT Alyxx, RGT Bernaxx, RGT Exxact i RGT Maxxatac przeznaczone do uprawy na ziarno – wymienia Stanisław Wójtowicz z firmy RAGT.
Kukurydza – wybór odmiany jest kluczowy. Podsumowanie
Wysoka wydajność i duża wartość użytkowa kukurydzy stanowią dobry fundament do dalszego rozwoju tej uprawy w Polsce. Przemawiają za tym również: dobre wyposażenie rolnictwa w niezbędne maszyny (siewniki, opryskiwacze, kombajny) oraz niezbyt wysokie koszty uprawy. A także – niska pracochłonność oraz dobra koniunktura (duży popyt i wysokie ceny) jaka panowała w ostatnim roku. Warto zwrócić też uwagę, że uprawa kukurydzy wychodzi naprzeciw nowym trendom preferowanym przez Komisję Europejską i Zielony Ład. Jako szóste zboże zwiększa bioróżnorodność upraw. Natomiast pełniąc rolę rośliny pastewno-okopowo-zbożowej jednocześnie z racji odmienności biologicznej stanowi bufor w stosunku do pozostałych zbóż, zwiększając pulę korzystnych zmianowań potrzebnych dla zbóż podstawowych.
Reasumując, gdyby nie rosnące gwałtownie ceny energii i paliw, a w efekcie koszty nawozów, suszenia ziarna etc., można by zakładać że powierzchnia uprawy kukurydzy w Polsce w roku 2022 osiągnie 2 mln hektarów. Wobec dynamicznych i w dużej części niekorzystnych dla intensywnej produkcji kukurydzy zmian w gospodarce ucieszy nas zapewne zachowanie trendu wzrostowego. Jednak przewidujemy, że jego dynamika będzie mniejsza (zasiewy na poziomie 1,8 mln ha).
Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
