Sztuczny podział gospodarstwa — co z dopłatami? NSA wystąpi do TSUE

Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) wyda wyrok, czy rolnikowi należy odebrać całość czy tylko część dopłat w razie sztucznego podziału gospodarstwa. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o wystąpienie do TSUE w tej sprawie.

Gdy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) stwierdzi, że rolnik dokonał sztucznego podziału gospodarstwa, wyklucza go to ze wszystkich płatności w danym roku. Jednak w innych krajach UE sądy administracyjne nie są tak restrykcyjne jak ARiMR. Uznają bowiem, że w takim wypadku rolnikowi nie należą się dopłaty tylko za część, objętą naruszeniem.

Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: RPO) zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wystąpienie do TSUE w tej sprawie. Ma to ujednolicić interpretację przepisów w krajach UE. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się wystąpić do TSUE w tej sprawie.

Co mówi prawo UE o sztucznym podziale gospodarstwa?

Art. 4 ust. 3 rozporządzenia UE 2988/95 wskazuje, że konsekwencją utworzenia sztucznych warunków jest „nieprzyznanie lub wycofanie korzyści”. Natomiast według art. 60 rozporządzenia UE 1306/2013 „nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści” podmiotom, które stworzyły sztuczne warunki.

Kwestią sporną jest jednak wykładnia „korzyści”. Zdaniem RPO obecna praktyka stosowana prawa przez ARiMR, często potwierdzana przez sądy administracyjne, prowadzi do naruszenia zasady proporcjonalności. Zasada ta wynika zarówno z traktatów unijnych, jak i innych przepisów UE. W opinii RPO, urzędy powinny dostosować postępowanie do skali naruszenia. Ponadto w ocenie RPO nie można automatycznie pozbawiać rolnika całości należnych mu płatności.

Rozbieżności w orzecznictwie w krajach UE w sprawie sztucznego podziału gospodarstwa

RPO wskazał również w wystąpieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozbieżność w orzecznictwie w krajach UE w sprawie skutków sztucznego podziału gospodarstwa.
ARiMR uznaje, że w razie sztucznego podziału gospodarstwa należy pozbawić rolnika całości dopłat. Jednak według orzecznictwa niemieckich sądów administracyjnych należy pozbawić rolnika wyłącznie tej części płatności, która wynika ze sztucznie utworzonych warunków.
Zdaniem RPO różnica w wykładni dokonywanej przez sądy polskie i niemieckie niesie za sobą szkodliwe konsekwencje dla polskich rolników. Znacznie pogarsza ich sytuację na rynku UE.
W opinii RPO nieuzasadnione jest zróżnicowanie skutków tworzenia sztucznych warunków w zależności od rodzaju pomocy, o którą ubiega się rolnik. Takie podejście jest niezgodne z celami udzielonego wsparcia.

RPO nie neguje, że w razie sztucznego podziału gospodarstwa rolnik powinien otrzymać sankcję pieniężną. Dopuszcza to prawo UE. Jednak skoro przepisy nie precyzują, czy rolnik powinien utracić całość, czy część dopłat, ARiMR i sądy administracyjne nie mogą wyręczać ustawodawcy w uregulowaniu tej kwestii — podkreślił Rzecznik Praw Obywatelskich.

Naczelny Sąd Administracyjny wystąpi do TSUE o rozstrzygnięcie wątpliwości, czy rolnik powinien utracić całość, czy tylko część dopłat, objętą naruszeniem.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się