Toksyczne środki na gryzonie bardzo łatwe do nabycia przez każdego

Właśnie przed chwilą zawierające fosforek glinu środki na gryzonie bez żadnych problemów mogłam kupić przez internet. Dla smaczku — z dostawą na jutro. Jakoś fakt, że tej jesieni kilka osób padło ofiarą fumigantów, w tym są ofiary śmiertelne, na decydentów nie działa. Cóż z tego, że prokuratura czy MRiRW zapowiadają obostrzenia przepisów i konsekwencje wobec sprzedających, skoro te toksyczne produkty są powszechnie dostępne bez kontroli.

Środki na gryzonie, zawierające fosforek glinu, ale nie tylko tę substancję czynną, można kupić zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i przez internet bez problemu. Mówię o tym świadoma z autopsji.

Środki na gryzonie i inne bez kontroli

Przed kilkunastoma laty fachowcy z zakresu ochrony roślin wskazywali na niebezpieczeństwo, jakie niósł handel środkami ochrony roślin przez internet.

• Na pierwszy rzut obawiano się, że jest to łatwy kanał dystrybucji dla fałszywych ś.o.r.
• Po drugie podkreślano, że producenci i dystrybutorzy muszą mieć środki transportu dostosowane do przewozu niebezpiecznych chemicznych substancji, do jakich zaliczono ś.o.r. Tymczasem transport środków przez internet odbywa się bez żadnych obostrzeń. Tak sprzedawane środki na gryzonie czy inne zoocydy w tym insektycydy leżą obok produktów spożywczych w zwykłych samochodach dostawczych o różnych gabarytach. Im większa ładowność, tym łatwiejsze rozszczelnienie opakowania z toksyczną substancją pod wpływem nacisku.
• Kolejny podnoszony aspekt, to świadomość, że profesjonalne środki można nabyć bez sprawdzenia, czy mamy aktualny dokument potwierdzający odbycie szkolenia upoważniającego do zakupu takich produktów.

Minęły lata i nic się pod tym względem nie zmieniło. Jedni wskazują na rzeczywisty problem. Natomiast druga strona, mająca wpływ na tworzenie prawa i jego egzekwowanie nie robi nic. Powiem więcej — jest nawet gorzej. Kilkanaście lat temu obowiązywał bowiem przepis, że środki ochrony roślin 1. i 2. klasy toksyczności mogły kupić wyłącznie osoby posiadające świadectwa upoważniające do nabycia takiego towaru. Jednak ten przepis już zniesiono, nie obowiązuje.

Będę cyniczna — gdyby nie doszło do tragedii, nikt by się nad zagadnieniem nie pochylił. Potrzeba było śmierci niewinnych dzieci, aby wrócić do tematu.

Toksyczne środki na gryzonie będą dostępne w mniejszym stopniu?

Wiceminister rolnictwa Michał Kołodziejczak, nawiązując do informacji o kolejnej osobie zatrutej preparatem przeciwko gryzoniom, zapowiedział zintensyfikowanie prac nad przepisami zaostrzającymi łatwy dostęp do tych produktów.

W takim razie proszę o odpowiedź: Kto będzie sprawował nadzór nad przestrzeganiem tego zaostrzonego nowego prawa?

Przed chwilą próba zakupu przez internet profesjonalnego środka zawierające fosforek glinu zakończyłaby się sukcesem. Ale przerwałam transakcję, bowiem nie trafiłam na etap, w którym zainteresowałby się ktoś, czy mam uprawnienia do zakupu.

Profesjonalne środki na gryzonie, których substancją jest fosforek glinu, są dostępne dla każdego przez internet. I nikt nie kontroluje, czy kupujący wie, jak ich użyć

fot. Canva/portal zakupowy

Powiem więcej, kupowałam w tym roku profesjonalne środki na gryzonie oraz inne ochrony roślin w sklepach stacjonarnych i internetowych i nigdy nikt mnie nie zapytał o odpowiednie papiery. Ja takowe mam, ale wielu użytkowników środków ochrony roślin po zakupie pyta dopiero, jak to stosować? I są strasznie zdziwieni, gdy ja się dziwię, że kupili je bez kontroli papierów upoważniających. Generalnie — to ja komplikuję i dramatyzuję, i piętrzę problemy.

Apel PIORiN — tylko kto wie, które to są środki profesjonalne?

Stosowanie fumigantów pozostawmy podmiotom profesjonalnym, a w użytku domowym korzystajmy z innych preparatów, skutecznych w zwalczaniu gryzoni — czytamy w apelu Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

A skąd zwykli ludzie mają wiedzieć, które to są preparaty dla profesjonalistów, a które dla amatorów, skoro mogą kupić każdy. Dlatego przypuszczam, a moje przypuszczenie graniczy z pewnością, że nawet najbardziej rygorystyczne przepisy, nie zmienią tego, że środki na gryzonie i inne bardzo toksyczne będzie można kupić, mimo obostrzeń.

Środki na gryzonie przyczyną śmierci dzieci — sprzedawca odpowie za współudział?

Bo obecnie za współudział w morderstwie fumigantami dzieci odpowiedzialni są zarówno ci, którzy środki na gryzonie kupili i zastosowali, jak i ci, którzy je sprzedali.

Zaraz usłyszę, że co można zrobić, jeśli się sprzeda, a użytkownik nie wie, jak to stosować?

No właśnie pamiętam, że gdy brałam udział w szkoleniu, wraz ze sprzedawcami ś.o.r., wykładowcy podkreślali, że trzeba nie tylko skontrolować papiery upoważniające do zakupu, ale podczas krótkiej rozmowy sprawdzić i przypomnieć o pewnych zasadach. Poza tym osoba po szkoleniu jest dużo bardziej ostrożna, bo wie, że rutyna może zabić.

Środki na gryzonie — można oddać do utylizacji

Kolejne, po zapowiedzi zaostrzenia przepisów, pozorne działanie zostało wdrożone. Mianowicie można oddać do utylizacji środki zawierające fosforek glinu. O adresy podmiotów uprawnionych do zbiórki i utylizacji można się dopytywać w placówkach wojewódzkich PIORiN.

A przepraszam, co z pozostałościami innych toksycznych środków, co z przeterminowanymi innymi substancjami czynnymi, co z mogielnikami — tykającymi „bombami”? Dlatego nazwałam to pozornymi działaniami, gdyż potrzebne są rozwiązania systemowe, a nie dotyczące jednej grupy środków.

Wolność to odpowiedzialność!

Podkreślmy, chcieliśmy być wolni, to jesteśmy. Ale wolność to odpowiedzialność, nie tylko za siebie, ale przede wszystkim… za innych. Szczególnie tych niewinnych. Nie tylko ludzi, w tym dzieci, ale także zwierzęta, niepoddawane zabiegowi. Będę okrutna, bo jeśli nieodpowiedzialny użytkownik zrobi sobie i tylko sobie krzywdę, to ponosi konsekwencje swojej głupoty. Oczywiście szkoda człowieka, ale ma to na własną odpowiedzialność. Ale jeżeli głupota, pociąga ofiary niewinne śmiertelne, to…

Dlatego nic nie dadzą wzmożone kontrole, bo po pierwsze — nie ma tylu urzędników. Po drugie, jak mówią sami urzędnicy — oni są znani. Więc pojawienie się w sklepie wzbudzi poprawne działanie sprzedawców.

Poza tym, mandaty za ten proceder są niewielkie, jak na konsekwencje.

Tak, że co dało w tym roku:

• przeprowadzenie akcji informacyjnych,
• przeprowadzenie ok. 4 000 kontroli obrotu i ok. 21 000 kontroli stosowania środków ochrony roślin przez PIORiN,
• wystawienie 418 mandatów,
• wdrożenie 4 decyzji administracyjnych w sprawie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin

skoro nie żyją ludzie na skutek tego, że ktoś zastosował nieumiejętnie gazowe środki na gryzonie.

Pozostaje po tragedii powtórzyć apel do sprzedawców, aby przestrzegali przepisów prawa. W tym obowiązków sprawdzania, czy kupujący posiada świadectwo ukończenia szkolenia z zakresu środków ochrony roślin oraz stosowania środków ściśle z etykietą. Nierespektowanie powyższych zasad może zagrażać zdrowiu i życiu użytkowników środków oraz osób trzecich.
Natomiast do użytkowników apelujemy, aby czytali ze zrozumieniem etykiety środka ochrony roślin — CAŁEJ! I jeśli mają wątpliwości odnośnie pojmowania albo braku odpowiednich narzędzi do stosowania i przedmiotów zabezpieczających przed niekorzystnym działaniem, niech zaniechają użycia produktu.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Katarzyna Kupczak

Katarzyna Kupczak – redaktor naczelna portalu Agrofakt.pl. Absolwentka Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w Krakowie. Od 30 lat zawodowo związana z dziennikarstwem rolniczym i branżą wydawniczą. Pracowała w wydawnictwach Plantpress Sp. z o.o. oraz Agrosan Sp. z o.o., współtworząc redakcje wiodących czasopism rolniczych. Prowadziła liczne projekty edukacyjne i redakcyjne, współpracując z doradcami rolnymi, uczelniami i instytucjami branżowymi.Jej rekomendacje uprawowe są cenionym źródłem wiedzy dla doradców, kadry akademickiej i rolników. W swojej pracy kieruje się zasadą rzetelności, praktycznego podejścia i sprawdzonej wiedzy. Specjalizuje się w upowszechnianiu wiedzy o ochronie roślin, agrotechnice i zrównoważonym rolnictwie.