Bezpłatna tomografia płuc dla rolników bez skierowania. Nowy program KRUS

Bezpłatna tomografia płuc dla rolników będzie dostępna w ramach nowego programu profilaktyki raka płuca. Pierwsze badania zaplanowano na drugą połowę października 2026 r. KRUS zwraca uwagę na zagrożenia związane z pracą w gospodarstwie. Jednak nie każdy rolnik będzie mógł skorzystać z programu.
Rolnicy pracujący przy maszynach, w zapylonym środowisku lub mający kontakt z azbestem mogą należeć do grupy podwyższonego ryzyka raka płuca. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, by wykonać darmowe badanie na NFZ.
Spis treści
Bezpłatna tomografia płuc dla rolników. Kto może skorzystać?
Bezpłatna tomografia płuc dla rolników to szansa na wcześniejsze wykrycie zmian nowotworowych. Nowy program finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), a KRUS informuje o nim osoby pracujące w rolnictwie. Co ważne, pacjent nie potrzebuje skierowania od lekarza. Musi jednak spełnić warunki dotyczące wieku, historii palenia oraz, w części przypadków, dodatkowych czynników ryzyka.
NFZ podpisał już pierwsze umowy z placówkami medycznymi. Dlatego pierwsi pacjenci mają rozpocząć badania w drugiej połowie października br.
Program obejmuje osoby, które palą papierosy lub paliły je w przeszłości. Sam wiek nie wystarczy jednak do zakwalifikowania się na badanie.
NFZ określił dwie grupy uprawnionych:
- Osoby w wieku 55–74 lata – muszą mieć za sobą co najmniej 20 paczkolat. Jeśli rzuciły palenie, od tego momentu nie może minąć więcej niż 15 lat.
- Osoby w wieku 50–74 lata – oprócz odpowiedniej historii palenia muszą mieć co najmniej jeden dodatkowy czynnik ryzyka. Może nim być między innymi narażenie zawodowe na określone substancje szkodliwe.
Czym jest 20 paczkolat?
Paczkolat — to na przykład palenie jednej paczki papierosów dziennie przez 20 lat. Taki sam wynik daje palenie dwóch paczek dziennie przez 10 lat.
Warto więc sprawdzić swoją historię palenia. Następnie lekarz podczas wizyty kwalifikacyjnej oceni, czy pacjent spełnia warunki programu.
Spaliny ciągników, pył i azbest. Na co narażeni są rolnicy?
Praca w gospodarstwie wiąże się nie tylko z wysiłkiem fizycznym. Rolnicy mogą również przez lata wdychać pyły, spaliny i inne szkodliwe substancje. Dlatego KRUS zwraca uwagę na zagrożenia zawodowe, które uwzględnia nowy program.
- Spaliny silników Diesla. Rolnicy mają z nimi kontakt podczas pracy ciągnikami, kombajnami i innymi maszynami. Szczególne znaczenie ma długotrwałe wdychanie spalin, zwłaszcza w słabo wentylowanych pomieszczeniach.
- Krzemionka. Może występować w pyle pochodzącym z gleby. Rolnicy wdychają taki pył między innymi podczas prac polowych, uprawy suchej ziemi oraz zbiorów (żniw). Nie każdy pył ma jednak taki sam skład i stężenie krzemionki.
- Azbest. Nadal znajduje się na dachach części starszych budynków gospodarczych. Największe zagrożenie pojawia się wtedy, gdy uszkodzone materiały uwalniają włókna azbestu. Dlatego szczególnie niebezpieczne może być ich łamanie, cięcie lub niewłaściwy demontaż.
- Kadm, chrom i związki arsenu. To kolejne substancje uwzględnione w kryteriach programu. Narażenie zależy jednak od rodzaju wykonywanej pracy i rzeczywistego kontaktu z tymi substancjami. Sam fakt prowadzenia gospodarstwa nie oznacza takiego narażenia.
NFZ uwzględnia między innymi co najmniej dwuletnie narażenie zawodowe na wskazane czynniki. Nie daje ono jednak automatycznego prawa do badania. W grupie 50–74 lata konieczne jest także spełnienie warunków dotyczących palenia.

Bezpłatna tomografia płuc dla rolników to element profilaktyki raka płuca. Podczas uprawy suchej gleby i żniw rolnicy mogą wdychać pył zawierający krzemionkę, która stanowi zagrożenie dla układu oddechowego, ostatecznie dla zdrowia rolnika
Jak wygląda bezpłatne badanie płuc?
Program wykorzystuje niskodawkową tomografię komputerową klatki piersiowej, czyli NDTK. Badanie pozwala lekarzom dostrzec niewielkie zmiany w płucach, także na wczesnym etapie choroby.
Pacjent najpierw przechodzi wizytę kwalifikacyjną. Lekarz zbiera wywiad i sprawdza, czy dana osoba może uczestniczyć w programie. Następnie pacjent wykonuje tomografię. Na kolejnej wizycie lekarz omawia wynik i ustala dalsze postępowanie.
Badanie nie wymaga pobrania krwi ani pozostawania na czczo. Ponadto NDTK wykorzystuje mniejszą dawkę promieniowania niż standardowa tomografia klatki piersiowej. Nie oznacza to jednak całkowitego braku ekspozycji na promieniowanie.
Bezpłatna tomografia płuc dla rolników — gdzie się zapisać?
Pierwsze zapisy i badania zaplanowano na drugą połowę października 2026 r. Pacjenci będą mogli zgłaszać się bezpośrednio do placówek, które podpisały umowę z NFZ. Nie muszą wcześniej uzyskiwać skierowania.
Fundusz zawarł już pierwsze umowy w województwach małopolskim, świętokrzyskim i wielkopolskim. Natomiast w części regionów, między innymi dolnośląskim, opolskim i podlaskim, uruchomienie programu może nastąpić dopiero w listopadzie.
Listę placówek będzie można sprawdzić w wyszukiwarce NFZ Gdzie się leczyć. Warto kontrolować ją w kolejnych dniach, ponieważ Fundusz stopniowo rozszerza sieć realizatorów.
Bezpłatna tomografia płuc dla rolników. Co warto zapamiętać?
Bezpłatna tomografia płuc dla rolników nie jest badaniem dostępnym dla każdego właściciela gospodarstwa. Program kieruje pomoc do osób z określoną historią palenia. U części pacjentów uwzględnia również narażenie zawodowe, na przykład na spaliny Diesla, krzemionkę czy azbest.
Dlatego rolnicy w wieku 50–74 lat, którzy palą lub palili papierosy, powinni sprawdzić kryteria programu. Warto też przygotować informacje o latach palenia oraz rodzaju wykonywanej pracy. Dzięki temu łatwiej przejść rozmowę kwalifikacyjną.
Najważniejsze, że badanie finansuje NFZ, a do udziału w programie nie potrzeba skierowania. Pierwsze placówki mają przyjmować pacjentów jeszcze w październiku 2026 r.
Źródło: KRUS
FAQ: Bezpłatna tomografia płuc dla rolników bez skierowania. Nowy program KRUS
Kiedy rozpocznie się bezpłatna tomografia płuc dla rolników?
Pierwsze badania zaplanowano na drugą połowę października 2026 roku.
Kto może skorzystać z programu profilaktyki raka płuca dla rolników?
Osoby w wieku 55–74 lat z co najmniej 20 paczkolatami palenia oraz osoby w wieku 50–74 lat z dodatkowym czynnikiem ryzyka.
Czy do bezpłatnej tomografii płuc dla rolników potrzebne jest skierowanie?
Nie, pacjent nie potrzebuje skierowania od lekarza.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby wykonać darmowe badanie płuc?
Należy spełnić kryteria dotyczące wieku, historii palenia oraz niekiedy dodatkowych czynników ryzyka.
Które regiony Polski obejmą pierwsze umowy z NFZ na badania płuc dla rolników?
Pierwsze umowy zawarto w województwach małopolskim, świętokrzyskim i wielkopolskim.









