Indoksakarb wycofany z użycia w UE – czyli Steward 30 WG wylatuje

fot. zimowe łoże zwójki; Anita Łukawska

Indoksakarb to kolejna substancja czynna, która nie przeszła weryfikacji w 2021 r. Wkrótce decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady, dokładniej – rozporządzenia wykonawczego Komisji UE zostanie wyeliminowana z użycia na terenie Unii Europejskiej. Bowiem nie odnowiono zatwierdzenia tego związku. Do kiedy insektycydy zawierające ten komponent będą w sprzedaży i stosowaniu? Sprawdźmy.

Indoksakarb podzielił los wielu poprzedników usuniętych z użycia. Kurczy się dobór insektycydów, wszak do 2030 r. trzeba uszczuplić jeszcze o 50% listę wszystkich substancji czynnych wchodzących w skład środków ochrony roślin.
W Unii Europejskiej, decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady, trwa od lat przegląd substancji czynnych wykorzystywanych w użyciu jako środki ochrony roślin. Część z nich udaje się obronić właścicielom i zyskują zgodę na pozostanie w doborze. Inne, z różnych przyczyn zostają wyeliminowane. Najczęstszym powodem ich wycofywania jest dopatrzenie się przez Komisję UE ujemnego wpływu danego związku na środowisko czy zdrowie ludzi. Niestety wiele zostało skreślonych z powodów czysto ekonomicznych. Po prostu twórców/właścicieli danej substancji nie było stać na jej obronę. Rachunek zysków i strat związanych z wydatkiem pieniędzy na analizy a następnie zyskiem ze sprzedaży danego produktu się po prostu nie kalkulował.

Reklama

Indoksakarb – co to takiego?

Indoksakarb - zwójka liściowa

Indoksakarb służy w sadownictwie do zwalczania zwójek liściowych

Indoksakarb jest związkiem wykorzystywanym jako insektycyd oraz preinsektycyd, który aktywowany w organizmie owada, jest jeszcze silniejszą toksyną. Po dostaniu się do organizmu szkodnika na skutek kontaktu (kontaktowy) lub pobrany wraz z tkanką roślinną (żołądkowy), którą pokrywał po opryskiwaniu, działa w jego organizmie. Polega to na blokowaniu kanałów sodowych komórek nerwowych. W efekcie następuje paraliż organizmu. Nerwowe, nieskoordynowane ruchy uniemożliwiają pobieranie pokarmu. Konsekwencją jest zaprzestanie żerowania. Następstwem działania środka jest śmierć owada po kilku godzinach – do 2 dni od pobrania środka.
Indoksakarbem zwalcza się: owocówkę jabłkóweczkę, zwójkówki liściowe, bielinki – kapustnika i rzepnika, tantnisia krzyżowiaczka, omacnicę prosowiankę, stonkę kukurydzianą, słodyszka rzepakowego, chowacza czterozębnego.

Przyczyna nieodnowienia zatwierdzenia insektycydu indoksakarb?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 regulujące wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin, stanowi o celach zapewniających wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi, zwierząt oraz środowiska. Na jego mocy dochodzi do przeglądu, weryfikowania i zatwierdzania danej substancji czynnej. Następnie na mocy rozporządzenia wykonawczego, uwzględniającego daną/dane substancje czynne, dotyczącego wprowadzania do obrotu tych związków, ogłaszane są stosowne decyzje obowiązujące państwa członkowskie.

I tak, z  rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/2081 wynika, że indoksakarb oceniano pod kątem ryzyka dla ssaków i pszczół. Według oceniających substancja ta budzić miała długoterminowe ryzyko dla dzikich ssaków. W szczególności dla małych ssaków roślinożernych. Ma stwarzać też wysokie ryzyko dla konsumentów sałaty. Ponadto również wobec pszczół po zastosowaniu środka w kukurydzy, w tym w cukrowej oraz na plantacjach sałaty nasiennej. Dodatkowo nie udało się sfinalizować oceny dotyczącej narażenia wód podziemnych na metabolity glebowe. Mimo obrony substancji przez jej twórcę nie udało się wyeliminować obaw związanych z indoksakarbem. W sprawie nieodnawiania zatwierdzenia tej substancji zapadła więc ostateczna decyzja.

Indoksakarb w produktach handlowych, czyli które środki wypadną

Idoksakarb w gotowych produktach handlowych dostępny jest jako samodzielna substancja czynna.

Pierwszym zarejestrowanym, najbardziej znanym, oryginalnym środkiem jest Steward 30 WG. Wyżej wymieniona substancja wchodzi w skład środków:

  • Steward 30 WG (jabłoń, porzeczki – czarna i czerwona, winorośl, kapusta głowiasta biała, kukurydza, kukurydza cukrowa);
  • Rumo 30 WG (jabłoń, porzeczki – czarna i czerwona, winorośl, kapusta głowiasta biała, kukurydza, kukurydza cukrowa);
  • Indoxa 30 WG (jabłoń, kapusta głowiasta biała);
  • Intensa (jabłoń, kapusta głowiasta biała);
  • Avaunt 150 EC (rzepak ozimy, kukurydza);
  • Explicit 150 EC (rzepak ozimy, kukurydza);
  • Sindoxa (rzepak ozimy).

Znajduje się także w środkach zarejestrowanych na zasadach zastrzeżonych dla handlu równoległego: Indoxanin 300, Indoxanin 300-I, Sakarb 30 WG.

Ważne daty dotyczące indoksakarbu

Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/2081, wiążącym i bezpośrednio stosowanym we wszystkich państwa członkowskich

  • 19 marca 2022 r. – najpóźniej tego dnia państwa członkowskie cofają zezwolenia na środki ochrony roślin zawierające indoksakarb jako substancję czynną;
  •  19 września 2022 r. – upływa dodatkowy okres na zużycie zapasów przyznany przez państwa członkowskie. W tym dniu indoksakarb znika z rynku Unii Europejskiej produktów stosowanych w ochronie roślin.

O ile 19 marca 2022 r. jest datą wiążącą dla decyzji administracyjnych we wszystkich krajach członkowskich, poszczególne kraje wyznaczają autonomicznie dodatkowe terminy. I tak w Polsce

  • 19 czerwca 2022 r. upływa termin sprzedawania i dystrybuowania środków (zawierających indoksakarb) wprowadzonych do obrotu do 19 marca 2022 r.;
  • 19 września 2022 r. jest datą, do której środki zawierające ww. substancję mogą być stosowane, przechowywane, unieszkodliwiane.

Konkluzja po wycofaniu indoksakarbu z sadownictwa

Indoksakarb jest jedną z głównych substancji czynnych wykorzystywanych w sadach i na plantacjach do zwalczania gąsienic motyli z rodziny zwójkowatych – owocówki jabłkóweczki i szerokiej gamy tzw. zwójkówek liściowych. Przed nami ostatni sezon – 2022 – kiedy będzie można użyć tego związku. Na mocy rozporządzenia wykonawczego komisji – zniknie z rynku. W efekcie kurczy się lista środków dopuszczonych do zwalczania tych groźnych szkodników i zmniejsza się możliwość racjonalnej rotacji w ochronie roślin sadowniczych. Miejmy świadomość i pamiętajmy – wraz z wycofaniem substancji czynnej z użycia nastąpi zmniejszenie jej NDP. Zgodnie z rozporządzeniem będzie to widoczne w ustawieniach przeglądarki internetowej aktów prawnych UE dotyczących norm.

O indoksakarb pomniejszył się wykaz zatwierdzonych substancji czynnych, prezentowany na mocy Rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 540/2011.

 

 

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Katarzyna Kupczak
Autor artykułu:

Katarzyna Kupczak – redaktor naczelna portalu Agrofakt.pl. Absolwentka Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w Krakowie. Od 30 lat zawodowo związana z dziennikarstwem rolniczym i branżą wydawniczą. Pracowała w wydawnictwach Plantpress Sp. z o.o. oraz Agrosan Sp. z o.o., współtworząc redakcje wiodących czasopism rolniczych. Prowadziła liczne projekty edukacyjne i redakcyjne, współpracując z doradcami rolnymi, uczelniami i instytucjami branżowymi.Jej rekomendacje uprawowe są cenionym źródłem wiedzy dla doradców, kadry akademickiej i rolników. W swojej pracy kieruje się zasadą rzetelności, praktycznego podejścia i sprawdzonej wiedzy. Specjalizuje się w upowszechnianiu wiedzy o ochronie roślin, agrotechnice i zrównoważonym rolnictwie.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *