Norma wysiewu rzepaku. Tyle nasion na ha potrzeba, aby uzyskać właściwą obsadę
Norma wysiewu rzepaku nie powinna wynikać wyłącznie z przyjętej liczby nasion na metr kwadratowy. Trzeba uwzględnić między innymi typ odmiany, planowaną obsadę, jakość materiału siewnego oraz warunki wschodów. Różnica może być duża, szczególnie gdy gleba jest przesuszona albo termin siewu się opóźnia.
Ile rzepaku rzeczywiście trzeba wysiać? Jaka powinna być norma wysiewu rzepaku? Pokazujemy, od czego zależy liczba nasion na metr kwadratowy i jak przeliczyć ją na kilogramy na hektar.
Spis treści
Co to jest norma wysiewu?
Norma wysiewu rzepaku wpływa na to, ile roślin znajdzie się na polu po wschodach. Nie chodzi jednak o to, aby uzyskać ich jak najwięcej. Celem jest odpowiednia obsada, która pozwoli roślinom wykorzystać przestrzeń, światło, wodę i składniki pokarmowe.
Dlatego samo ustawienie siewnika na określoną liczbę kilogramów nasion na hektar nie wystarczy. Dwie partie materiału siewnego mogą mieć różną masę tysiąca nasion (MTN), a więc w jednym kilogramie znajdzie się inna liczba nasion. Ponadto nie każde wysiane nasiono da roślinę, która pozostanie na plantacji.
Norma wysiewu rzepaku wymaga właściwego ustawienia siewnika, aby uzyskać zaplanowaną liczbę nasion na metr kwadratowy
Norma wysiewu rzepaku zaczyna się od planowanej obsady
Najpierw trzeba ustalić, jaką liczbę roślin chcemy uzyskać po wschodach. Dopiero potem można określić liczbę wysiewanych nasion.
„Metodyka integrowanej produkcji rzepaku ozimego” wskazuje orientacyjne zagęszczenie roślin zależne między innymi od typu odmiany oraz intensywności technologii.
W dobrych warunkach wartości przedstawiają się następująco:
| Typ odmiany | Technologia intensywna | Technologia średnio intensywna |
| mieszańcowa | 45–50 roślin/m² | 50–55 roślin/m² |
| populacyjna | 60–65 roślin/m² | 70–75 roślin/m² |
Nie oznacza to jednak, że rolnik powinien wysiać dokładnie tyle samo nasion. Docelowa obsada roślin po wschodach nie jest równoznaczna z liczbą nasion umieszczonych w glebie.
Trzeba bowiem uwzględnić straty między siewem a wschodami. Wpływają na nie zarówno parametry materiału siewnego, jak i stan pola.
Ile nasion rzepaku wysiać na metr kwadratowy?
Załóżmy, że chcemy uzyskać 45 roślin rzepaku na 1 m². Jeżeli przyjmiemy 90-procentową skuteczność uzyskania roślin z wysianych nasion, nie możemy wysiać tylko 45 nasion.
Obliczenie wygląda następująco:
- 45 ÷ 0,90 = 50 nasion/m²
A więc do uzyskania 45 roślin/m² przy takim założeniu potrzeba około 50 nasion/m².
Jeżeli jednak przewidywana skuteczność spadnie do 80 proc., wynik się zmieni:
- 45 ÷ 0,80 = 56,25 nasiona/m²
W praktyce daje to około 56 nasion/m².
To pokazuje, dlaczego jedna stała liczba nasion nie pasuje do każdego pola. Im gorsze są przewidywane warunki wschodów, tym większa może być różnica między liczbą wysianych nasion a docelową obsadą.
Nie należy jednak automatycznie zwiększać normy „na zapas”. Nadmierne zagęszczenie także może pogorszyć rozwój plantacji.
MTN zmienia liczbę kilogramów wysiewanych na hektar
Rolnik kupuje materiał siewny w jednostkach handlowych, natomiast siewnik trzeba odpowiednio ustawić. Dlatego przy przeliczaniu nasion na masę potrzebna jest MTN, czyli masa tysiąca nasion.
Spójrzmy na prosty przykład.
Chcemy wysiać:
50 nasion/m²,
MTN wynosi 5 g.
Na jednym hektarze znajduje się 10 000 m². Potrzebujemy więc:
- 50 × 10 000 = 500 000 nasion/ha
Jeżeli 1000 nasion waży 5 g, wówczas:
- 500 × 5 g = 2500 g
Otrzymujemy zatem 2,5 kg materiału siewnego na hektar.
Zmiana MTN od razu zmieni jednak wynik. Przy tej samej liczbie 50 nasion/m², ale MTN wynoszącej 6 g, potrzeba już:
- 500 × 6 g = 3000 g, czyli 3 kg/ha.
W obu przypadkach wysiewamy taką samą liczbę nasion na metr kwadratowy. Różni się tylko ich masa.
Dlatego norma podana wyłącznie w kg/ha bez informacji o MTN mówi niewiele o rzeczywistej liczbie wysianych nasion.
Zdolność kiełkowania rzepaku i czystość materiału także mają znaczenie
Przy dokładniejszym obliczeniu trzeba uwzględnić jakość materiału siewnego. Metodyka wskazuje tutaj między innymi zdolność kiełkowania oraz czystość nasion.
Informacji nie trzeba zgadywać. Parametry partii materiału siewnego powinny stanowić podstawę obliczenia.
Przykładowo materiał o wysokiej zdolności kiełkowania pozwala lepiej przewidzieć liczbę uzyskanych roślin. Nadal nie daje jednak gwarancji, że każde zdolne do kiełkowania nasiono wytworzy roślinę w warunkach polowych.
Laboratorium zapewnia bowiem kontrolowane warunki. Pole już nie.
Dlatego przy ustalaniu ilości wysiewu trzeba oddzielić laboratoryjną zdolność kiełkowania od spodziewanych wschodów polowych.
Sucha gleba może mocno zmienić wynik
Ten element nabiera szczególnego znaczenia podczas siewu rzepaku w sierpniu. Wiadomo bowiem, że warunki posuszne mogą ograniczyć polową zdolność wschodów nawet o 25–30 proc. Dlatego norma, która sprawdziłaby się na dobrze przygotowanym i odpowiednio wilgotnym stanowisku, może dać inną obsadę na przesuszonym polu.
Nie oznacza to jednak, że rozwiązaniem zawsze jest dosypanie większej ilości nasion.
Najpierw trzeba ocenić stan gleby, wilgotność warstwy siewnej, jakość przygotowania stanowiska oraz możliwość uzyskania szybkich i równomiernych wschodów. Następnie można określić realne ryzyko strat.
Właśnie dlatego obliczona matematycznie norma jest punktem wyjścia, a nie automatycznym ustawieniem siewnika dla każdego pola.
Późniejszy siew również zmienia sposób myślenia o obsadzie
Termin siewu rzepaku ozimego wpływa na czas, który pozostaje roślinom na rozwój jesienią. Przy wcześniejszym i terminowym siewie pojedyncze rośliny mają więcej czasu na wzrost. Natomiast przy opóźnieniu tego czasu pozostaje mniej.
Nie należy jednak mechanicznie zwiększać liczby nasion wraz z każdym dniem opóźnienia. Trzeba jednocześnie uwzględnić wigor odmiany, stan gleby oraz przewidywane warunki wschodów.
Znaczenie ma także typ odmiany. Odmiany mieszańcowe mogą osiągnąć właściwą obsadę przy mniejszej liczbie roślin niż odmiany populacyjne.
Dlatego przed siewem warto sprawdzić zalecenia dotyczące konkretnej odmiany. Ogólne przedziały pomagają zaplanować siew, ale nie zastępują informacji dotyczących wybranego materiału siewnego.
Trzy liczby, które łatwo ze sobą pomylić
Przed ustawieniem siewnika warto rozdzielić trzy wartości.
- Pierwsza to docelowa obsada, czyli liczba roślin, którą chcemy uzyskać na metrze kwadratowym po wschodach.
- Druga to liczba wysiewanych nasion na m². Musi uwzględniać fakt, że nie każde nasiono ostatecznie da roślinę.
- Trzecia to norma wyrażona w kg/ha. Na tę wartość bardzo mocno wpływa MTN.
Dlatego dwóch rolników może wysiewać po 50 nasion/m², a jednocześnie ustawić różną liczbę kilogramów na hektar. Jeżeli ich materiał siewny ma inną MTN, jest to całkowicie prawidłowe.
Norma wysiewu rzepaku – co policzyć przed wyjazdem w pole?
Norma wysiewu rzepaku powinna wynikać z parametrów materiału siewnego oraz warunków, w których rośliny będą wschodziły. Najpierw określ więc oczekiwaną obsadę. Następnie sprawdź MTN i zdolność kiełkowania materiału oraz oceń spodziewane warunki wschodów.
Dopiero na tej podstawie oblicz liczbę nasion na metr kwadratowy, a następnie przelicz ją na masę materiału potrzebną na hektar.
Szczególnej uwagi wymagają pola przesuszone oraz siewy opóźnione. W takich warunkach proste skopiowanie normy z poprzedniego sezonu może nie dać oczekiwanej obsady.
Przed rozpoczęciem siewu warto więc odpowiedzieć sobie na pięć pytań:
- jakiej obsady potrzebuję,
- jaki typ odmiany sieję,
- jaką MTN ma konkretna partia nasion,
- jaka jest zdolność kiełkowania nasion,
- jakich warunków wschodów mogę spodziewać się na tym polu.
Na podstawie tych danych można ustawić siewnik znacznie precyzyjniej niż na podstawie jednej uniwersalnej liczby kg/ha.
FAQ: Norma wysiewu rzepaku. Tyle nasion na ha potrzeba, aby uzyskać właściwą obsadę
Jak obliczyć normę wysiewu rzepaku na metr kwadratowy?
Obliczenie normy wysiewu zależy od docelowej obsady roślin i przewidywanej skuteczności wschodów. Dzielisz liczbę roślin, które chcesz uzyskać, przez procent przewidywanej skuteczności, np. 45 ÷ 0,90 = 50 nasion/m².
Dlaczego masa tysiąca nasion (MTN) jest ważna przy wysiewie rzepaku?
MTN wpływa na masę nasion potrzebną na hektar. Przy tej samej liczbie nasion na m², różna MTN zmienia potrzebną ilość kg/ha.
Czy trzeba zwiększać ilość nasion rzepaku przy opóźnionym siewie?
Nie zawsze. Zwiększenie ilości nasion jest zależne od wigor odmiany, stanu gleby i warunków wschodów, a nie tylko od opóźnienia terminu siewu.
Dlaczego warunki wschodów wpływają na normę wysiewu rzepaku?
Sucha gleba lub nieodpowiednie przygotowanie stanowiska mogą znacznie zmniejszyć efektywność wschodów, wymagając dostosowania normy wysiewu.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
