Plony kukurydzy i buraków a wilgotność gleby — prognozy dla rolników
Plony kukurydzy i buraków w dużej mierze zależą od dostępności wody w krytycznych fazach wzrostu i rozwoju. Występujące w tym sezonie opady i wartości klimatycznego bilansu wodnego stawiają pytanie, czy tegoroczne warunki wilgotności gleby pozwolą uzyskać satysfakcjonujące zbiory.
Wilgotność gleby to jeden z podstawowych czynników decydujących o tym, jakie będą plony kukurydzy i buraków pod względem wielkości i jakości.
Spis treści
Plony kukurydzy i buraków a okresy krytyczne dla roślin
Podczas wegetacji kukurydza i buraki mają szczególnie wysokie zapotrzebowanie na wodę. Konkretnie to kukurydza wymaga optymalnych ilości wody przede wszystkim podczas kwitnienia i nalewania ziarna. Natomiast buraki: cukrowe, pastewne, ćwikłowe reagują spadkiem plonów gdy brakuje wody w czasie grubienia korzenia. Przy czym okres tej jest bardzo rozciągnięty w czasie.
Właśnie szczególnie w powyższych okresach deficyty opadów mogą prowadzić do poważnych strat ilościowych i jakościowych w plonie. Dane agrometeorologiczne, takie jak stopień zaspokojenia potrzeb wodnych roślin czy klimatyczny bilans wodny, pozwalają ocenić, jak wygląda sytuacja w poszczególnych regionach i jakie są prognozy dla rolników.
Plony kukurydzy i buraków a zaspokojenie potrzeb wodnych
W lipcu bieżącego roku zarówno w wypadku kukurydzy, jak i buraków stopień zaspokojenia potrzeb wodnych obu rodzajów roślin wyglądał nieźle.
Stopień zaspokojenia potrzeb wodnych kukurydzy — stan na lipiec 2025 r.
Co więcej, jeśli chodzi o kukurydzę, w większości rejonów Polski wilgotność była aż za dobra (patrz mapa powyżej). To znaczy, że wody w glebie było nadto. Nie jest to dziwne, gdyż tegoroczny lipiec był bardzo deszczowy, w porównaniu z analogicznymi okresami kilku lat poprzednich.
>Mimo to tradycyjnie wody brakowało roślinom uprawianym w pasie Wielkopolska, po Koszalin i częściowo Dolny Śląsk, na Wyżynach — Lubelskiej i Sandomierskiej oraz na Mazowszu.
W wypadku buraków sytuacja wyglądała w lipcu nieco gorzej, ale nie dramatycznie.
Stopień zaspokojenia potrzeb wodnych buraka cukrowego — stan na lipiec 2025 r.
Mianowicie obszar niedoborów wody obejmował ten analogiczny dla kukurydzy, jednak pasy były znacznie szersze. O ile kukurydza mogła w lipcu odczuwać niedobór wilgoci na mniej więcej 1/3 terytorium Polski, o tyle burak miał komfortowe warunki wzrostu jedynie na 1/3 terytorium kraju.
Klimatyczny Bilans Wodny dla całej Polski — pomiary rozbieżne
KBW wg IUNG
Klimatyczny Bilans Wodny (KBW) to wskaźnik, który określa różnicę między ilością wody dostarczaną do gleby przez opady atmosferyczne a zapotrzebowaniem roślin na wodę wynikającym z parowania (ewapotranspiracji). Mówiąc prościej — KBW pokazuje, czy w danym okresie w glebie jest nadmiar wody, czy też jej niedobór względem potrzeb roślin.
Wartości KBW (wg IMGW) poniżej 50 mm mogą wskazywać na suszę. Wystąpienie suszy rolniczej zależne jest dodatkowo od rodzaju gleby oraz uprawy
W praktyce rolniczej KBW ma ogromne znaczenie. Mianowicie:
- ujemny bilans (niedobór wody) sygnalizuje, że rośliny mogą cierpieć na suszę. Czyli grozi to spadkiem plonów. Na przykład w kukurydzy widać to w postaci słabszego zaziarnienia czy niższej zawartości skrobi w kiszonce.
Natomiast dla buraków oznacza większą zawartość zanieczyszczeń w korzeniach, azotanów, potasu i sodu w tkankach, a mniejszą zawartość cukru. - dodatni bilans (nadmiar wody) informuje, że rośliny mają zapewnione odpowiednie warunki wilgotnościowe. Jednakże przy dużym nasyceniu gleby pojawia się ryzyko chorób (w tym zgnilizny twardzikowej) i utrudnień w pracach polowych.
Według obu grafik obecna sytuacja wilgotnościowa w Polsce nie jest zła. Jednakże przyciąga fakt sporych dysproporcji w danych, mimo raportowania do 10 sierpnia br. Przy czym IMGW podaje informacje bardziej precyzyjnie, bo wyłącznie na 1. dekadę sierpnia.
Plony kukurydzy i buraków — czy prognozy pogody są optymistyczne?
Według 5-tygodniowej prognozy pogody panowały będą raczej sprzyjające wzrostowi kukurydzy i buraków warunki wilgotnościowe. Meteorolodzy przewidują opady w normie a lokalnie nawet ponadnormatywne. Jedynie 39. tydzień bieżącego roku może być suchym właśnie w rejonie Wyżyny Sandomierskiej. Niestety 35 tydzień roku zapowiada się fatalnie dla kukurydzy, która właśnie kwitnie. Otóż ma być ponadnormatywnie deszczowo i dużo chłodniej niż przewidują normy wieloletnie na ten okres roku.
Natomiast prognozy pogody dalekosiężne — na październik i listopad niekoniecznie są optymistyczne. Konkretnie to w woj. zachodniopomorskim w październiku ma być ponadnormatywnie deszczowo, co zminimalizuje deficyt wody w glebie. Na pozostałym obszarze opady mają być w normie wieloletniej.
Niestety listopad w całej Polsce może okazać się ponadnormatywnie wilgotny, co będzie utrudniało zbiór buraków. Niestety także dosychanie ziarna kukurydzy, pogłębiając dodatkowo zagrożenie ze strony grzybów z rodzaju Fusarium.
Często zadawane pytania (FAQ): Plony kukurydzy i buraków a wilgotność gleby — prognozy dla rolników
Jak wilgotność gleby wpływa na plony kukurydzy i buraków?
Wilgotność gleby jest kluczowa dla plonów, ponieważ rośliny potrzebują wody w krytycznych fazach wzrostu. Jej brak może prowadzić do spadku zarówno wielkości jak i jakości zbiorów.
Jakie są krytyczne okresy dla kukurydzy i buraków?
Dla kukurydzy najważniejsze są okresy kwitnienia i nalewania ziarna, a dla buraków to czas grubienia korzenia. Niedobory wody w tych momentach mogą być szczególnie szkodliwe.
Co oznacza dodatni Klimatyczny Bilans Wodny (KBW)?
Dodatni bilans oznacza, że w glebie jest więcej wody niż potrzeba roślinom. Oznacza to korzystne warunki wzrostu, ale może też zwiększać ryzyko chorób roślin.
Jakie są prognozy opadów na najbliższe tygodnie?
Prognozy wskazują na sprzyjające warunki z normą opadów, jednak 39. tydzień może być suchy w rejonie Wyżyny Sandomierskiej. Nadchodzące tygodnie mogą przynieść więcej deszczu w niektórych regionach.
Jakie skutki ma niedobór wody dla kukurydzy i buraków?
Niedobór wody prowadzi do słabszego zaziarnienia kukurydzy oraz wzrostu zawartości zanieczyszczeń w burakach, co przekłada się na jakości plonów oraz ich wartość rynkową.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
