Wypas zwierząt. Jaki wybrać i jak go prawidłowo prowadzić?

fot. Pixabay

Wypas zwierząt to zjawisko kojarzące się zazwyczaj z owcami wypasanymi na górskich halach. Na polskich nizinach rzadko można zobaczyć pastwiska pełne zwierząt. Mimo że wypas nie jest popularny, to może warto rozważyć powrót do tej formy hodowli zwierząt.

Wypas zwierząt na pastwiskach w ostatnich kilkudziesięciu latach stracił na popularności. Wraz ze spadkiem liczby małych gospodarstw i wzrostem przemysłowej hodowli znacznie spadła liczba pastwisk. Wypas na użytkach zielonych stał się nieopłacalny, jednakże z wielu powodów decyzja ta okazała się błędna. Ale może wypas pastwiskowy powróci wraz z realizacją pomysłu na przywrócenie terenów podmokłych kosztem użytków rolnych.

Reklama

Kiedy najlepiej rozpocząć wypas zwierząt?

Najlepszy czas, by rozpocząć wypas zwierząt na użytkach zielonych to przełom maja i czerwca. W tym czasie praktycznie już nie ma ryzyka nocnych przymrozków, a zwierzęta mają do dyspozycji młodą, zieloną trawę. Jednakże by wypas przebiegał bez problemów, warto przestrzegać kilku zasad. Po pierwsze nie można od razu wypuszczać zwierząt na wyznaczony obszar na cały dzień. Zwierzętom należy stopniowo zwiększać przestrzeń, dzięki czemu mogą się one przyzwyczaić do większej swobody. Przedwcześnie wypuszczone na duży areał zwierzęta mogą uszkodzić ogrodzenia. Same ogrodzenia w pierwszej fazie wypasu muszą być mocne i dopiero po kilku dniach można przepędzić zwierzęta na pastwiska otoczone pastuchem elektrycznym. Stopniowe przyzwyczajenie bydła do większej przestrzeni ograniczy stres zwierząt, które będą mniej skore do ucieczek czy niszczenia ogrodzeń.

Korzyści z wypasu — dla zwierząt i środowiska

Prawidłowo prowadzony wypas zwierząt powinien opierać się na rotacyjnych zmianach miejsca, w którym one przebywają. Zwierzęta co rok powinny wracać na to samo miejsce i być zgromadzone blisko siebie na niewielkim obszarze. Korzyści z tego wynikajace to stały dostęp do świeżej paszy, dzięki czemu nie ma ryzyka powstania niedoborów minerałów. Ponadto rośliny na pastwisku mają możliwość prawidłowego wzrostu i odnowienia, co zapobiega ich bezpowrotnemu zniszczeniu i przyczynia się do ochrony gleby.

Zwierzęta na wydzielonych przestrzeniach zjadają wszystkie rośliny, co przyczynia się do zachowania bioróżnorodności roślin na pastwisku. Ponadto równomierne zjadanie roślin uniemożliwia zdominowanie pastwiska przez najmniej chętnie zjadane rośliny. Ma to szczególne znaczenie, jeśli wypas ma miejsce na terenie lasu.

Warto też wiedzieć o innych korzyściach. Wypas zwierząt na pastwisku m.in. pozytywnie wpływa na liczebność gatunków ptaków, które przebywają w tym obszarze. Inne korzyści odnoszą rośliny pastwiskowe, ponieważ zwierzęta przy okazji zgryzają siewki drzew i krzewów. Dlatego prawidłowo prowadzony wypas jest wręcz działaniem sprzyjającym ochronie przyrody.

Jakie rodzaj wypasu wybrać?

Można prowadzić wypas wolny, kwaterowy lub uwięziowy. Warto pamiętać, że jeden hektar powierzchni może dawać zbyt wiele przestrzeni dla zwierząt. W tych warunkach mogą one zjadać wybrane gatunki, co w dłuższej perspektywie czasowej może przyczynić się do degradacji pastwiska. Dlatego wielu hodowców decyduje się na uwięziowy wypas zwierząt. W jego czasie wyznacza się na pastwisku strefy za pomocą pastucha i latem regularnie zmienia miejsce pobytu bydła.

Koczowniczy wypas zwierząt — co to jest?

Wypas koczowniczy to podążanie za stadem zwierząt, które same wybierają teren na żerowisko. Taki rodzaj wypasu obecnie można spotkać przede wszystkim w górach np. w Tatrach. W przeszłości taki koczowniczy wypas umożliwił powstanie i utrzymanie świetlistych dąbrów w Puszczy Białowieskiej.

Jak najlepiej prowadzić wypas zwierząt?

Trawa na pastwisku to naturalna alternatywa dla paszy, jednakże nie wystarczy wyprowadzić zwierząt na pastwisko. Dlatego by osiągać najlepsze wyniki w produkcji, należy dopasować żywienie zwierząt do pory roku. Na wiosnę trzeba dodatkowo karmić bydło standardową karmą. Pozwoli to ograniczyć ryzyko wystąpienia problemów trawiennych. Z kolei Jesienią trzeba stopniowo ograniczać zielonkę na rzecz paszy.
Ponadto warto utrzymywać w dobrej kondycji samo pastwisko, regularnie wykaszać niezjedzone fragmenty i rozgarniać łajniaki. Dzięki temu gleba będzie mogła się równomiernie regenerować. Warto też dbać o różnorodność roślin przez przesiewanie pastwisk. Ponadto trzeba je systematycznie nawozić. Z jednej strony zapewni to wysokiej klasy zielonkę, z drugiej — zapobiegnie degradacji gleby.

Reasumując, efekty wypasu zwierząt zależą także od wyboru jego metody. Dlatego by wybrać najlepszą z nich, warto przetestować każdą.

Czytaj również: Kiedy tanie nawozy będą ponownie dostępne na rynku?

Źródło: Swiatrolnika.info

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Autor artykułu:

Absolwent Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Łódzkiego. Pracownik naukowy Instytutu Ogrodnictwa-PIB, zajmuje się m.in. badaniami systemów korzeniowych roślin sadowniczych. Od lat współpracuje z praktyką nad wykorzystaniem mikroorganizmów w produkcji roślinnej. Autor wielu publikacji naukowych z zakresu sadownictwa. Upowszechnia wiedzę dotyczącą zrównoważonego rolnictwa, metod produkcji sadowniczej z wykorzystaniem środków pochodzenia naturalnego, zastosowań mikroorganizmów w ogrodnictwie.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *