Analiza rośliny i jej rola w odżywieniu roślin

Analiza rośliny (materiału roślinnego) daje wyniki, które są podstawą dla oceny stanu odżywienia roślin. Stąd ogromne znaczenie i potrzeba przeprowadzania takich badań. Wyjaśniamy, jak przeprowadzić analizę i interpretować wyniki.

Interpretacja wyników analizy gleby czy podłoża pozwala na wstępne określenie zasobności składników pokarmowych w nich zawartych. Ponadto ułatwia ułożenie optymalnego planu nawożenia. Za to analiza rośliny umożliwia ocenę jego efektywności.

Analiza roślin – korzyści

Jest swoistym sprawdzianem słuszności zastosowanych dawek nawozowych. Analiza roślin pomaga w ustaleniu takiego planu nawożenia, aby jakość plonu była optymalna dla celów przetwórczych, przechowalniczych, smakowych i zdrowotnych. Służy również określeniu i porównaniu zawartości makro- i mikroskładników w próbkach roślin tego samego gatunku, w określonej fazie ich wzrostu i rozwoju. Krótko mówiąc, wyniki analizy materiału roślinnego stanowią aktualną ocenę stanu odżywiania roślin — kondycji uprawy. Na podstawie uzyskanych wyników można ustalić i wyeliminować choroby fizjologiczne roślin. W efekcie możemy zminimalizować ryzyko nadmiaru lub deficytu bądź też złego pobierania określonego składnika pokarmowego.

Pobieranie próbek. Kiedy, co i ile pobrać?

Analiza materiału roślinnego wymaga pobrania tzw. części wskaźnikowych. Faktem jest, że wykazują one największe różnice w zawartości składnika pod wpływem wzrastających dawek nawożenia. Najczęściej próbkami są w pełni rozwinięte i zdrowe liście, chyba że analizę wykonuje się pod kątem objawów chorobowych widocznych na roślinach. Próbkę zbiorczą pobiera się z 20–30 reprezentatywnych roślin z całego pola czy obiektu. Odpowiednio opisaną oddaje do laboratorium analiz chemicznych, np. Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolnej.

Dostarczona próbka jest suszona, mielona i poddawana analizom chemicznym. Bowiem analiza roślin ma określić zawartość form ogólnych lub/i rozpuszczalnych składników pokarmowych. Rozpuszczalne formy makroskładników oznacza się w wyciągu z 2% kwasem octowym. Ponadto oznaczana jest zawartość całkowita mikroskładników.

Do oznaczenia składników łatwo przemieszczających się w roślinie, tj.: azotu, fosforu, potasu i magnezu, najlepszymi częściami wskaźnikowymi są dolne liście. Natomiast dla pozostałych pierwiastków, czyli wapnia, siarki, żelaza, cynku, molibdenu, boru — młodsze liście.

Wskaźnik choroby fizjologicznej roślin

Pokrótce, analiza roślin może wskazywać na niedobór lub nadmiar składników pokarmowych w roślinach. Często związane jest to z objawami zaburzeń fizjologicznych (chorób nieinfekcyjnych). Te z kolei mogą także występować na skutek problemów w pobieraniu i transporcie w/w składników.

Sucha zgnilizna wierzchołków owoców spowodowana zaburzeniami transportu wapnia w roślinie

Ponadto do chorób fizjologicznych roślin mogą prowadzić:

• brak lub nadmiar wody;
• niska lub wysoka temperatura powietrza;
• nadmierne nasłonecznienie;
• zmienne warunki pogodowe;
• złe warunki powietrzno-wodne w podłożu.

W ten sposób dochodzi do:

• opóźnionych wschodów;
• zahamowania wzrostu;
• więdnięcia;
• deformacji;
• braku kwitnienia i/lub opadania zawiązków;
• przebarwień na blaszkach liściowych czy wierzchołkach roślin;
• plam w wierzchołkowych częściach owoców (sucha zgnilizna wierzchołkowa).

Dlatego analiza roślin powinna zostać przeprowadzona w momencie zauważenia niepokojących zmian w wyglądzie roślin. Jednakże wcześniej należy wykluczyć czynniki pogodowe. Podsumowując, analiza materiału roślinnego da wyniki, które pozwolą na odpowiednio szybkie zareagowanie. Dzięki temu nie dopuścimy do dalszego postępowania objawów chorobowych na uprawianych roślinach.