Bezpieczeństwo w rolnictwie – o czym pamiętać podczas żniw

25 czerwca 2017, Anna Banaszkiewicz

| aktualizacja: 28 sierpnia 2025 (agroFakt.pl )

Nadchodzą żniwa, które oznaczają intensywne prace w polu. Warto zadbać o to, by zbieranie plonów podczas żniw przebiegało nie tylko szybko i sprawnie, ale przede wszystkim bezpiecznie. Bezpieczeństwo w rolnictwie to temat, który odżywa przy okazji każdego wypadku przy pracy. Sporo zagrożeń niosą za sobą nie tylko prace na polu, ale też transport czy składowanie plonów.

Spis treści

Reklama

Bezpieczeństwo w rolnictwie – zwiększone zagrożenie podczas żniw

Przed przystąpieniem do pracy należy koniecznie sprawdzić maszyny rolnicze, przede wszystkim stan osłon na ruchomych częściach maszyn, w tym na wałach przegubowo-teleskopowych
Stanisława Ziółkowska, Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu

Wypadki w rolnictwie bardzo często maja miejsce właśnie podczas żniw. Co prawda, z danych KRUS wynika, że do wypadków w gospodarstwach rolnych najczęściej dochodzi podczas codziennej obsługi zwierząt, zdarzenia podczas żniw mają zdecydowanie groźniejszy charakter, gdyż związane są z obsługą pojazdów, maszyn i urządzeń. Najczęstsze przyczyny wypadków to:

pośpiech,
zły stan maszyn rolniczych,
lekceważenie zasad bezpieczeństwa,
dopuszczenie dzieci i młodzieży do prac, których małoletni nie powinni wykonywać.

Dlatego, jeśli chodzi o bezpieczeństwo w rolnictwie, komunikaty uświadamiające o konsekwencjach nieuwagi pojawiają się niemal przez cały rok.

– Przed przystąpieniem do pracy należy koniecznie sprawdzić maszyny rolnicze, przede wszystkim stan osłon na ruchomych częściach maszyn, w tym na wałach przegubowo-teleskopowych – radzi Stanisława Ziółkowska, Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu. – Bardzo ważna jest codzienna obsługa maszyn, usuwanie plew i kurzu, szczególnie z obudowy łożysk wałów, co ogranicza ryzyko wystąpienia pożaru.

Niedopuszczalne jest przewożenie osób na przyczepach, zarówno pustych, jak i załadowanych np. słomą. (fot. AgroFoto.pl, użytkownik: Skoczek1994 )

Ostrożność na wagę złota

Bezpieczeństwo w rolnictwie podczas żniw to nie tylko zwracanie uwagi na stan maszyn czy urządzeń, ale też dbanie o własne samopoczucie.

Podczas prac przy żniwach należy również pamiętać, że wszystkie naprawy usterek czy uszkodzeń powinny odbywać się przy wyłączonym napędzie maszyn. Zasady ostrożności należy też zachować podczas transportu, zarówno ludzi, jak i ładunków. Pojazdy podczas żniw powinny mieć sprawny układ sygnalizacyjno-oświetleniowy, pasażerowie powinni być przewożeni wyłącznie w kabinach pojazdów. Niedopuszczalne jest przewożenie osób na przyczepach, zarówno pustych, jak i załadowanych np. słomą.

Bezpieczeństwo w rolnictwie podczas żniw to nie tylko zwracanie uwagi na stan maszyn czy urządzeń, ale też dbanie o własne samopoczucie. Pośpiech i zmęczenie utrudniają koncentrację i mogą przyczyniać się do popełniania błędów. Podczas pracy należy robić sobie przerwy na regenerację sił, zawsze trzeba też mieć pod ręką zapas wody (szczególnie podczas upałów).

Wypadki w rolnictwie w 2025 roku

KRUS poinformował, że rolnicy zgłosili 4 416 wypadków w pierwszym półroczu 2025 roku. W porównaniu z rokiem 2024 liczba ta spadła o 13 procent. Jednakże aż 26 osób zginęło podczas prac polowych związanych głównie ze żniwami. Dlatego inspektorzy pracy przypominają o konieczności przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Ponadto organizacje rolnicze podkreślają wagę regularnych szkoleń dla operatorów maszyn.

Pożary podczas żniw

Straż pożarna odnotowała liczne interwencje związane z pożarami w okresie letnim. Najczęściej płonęły uprawy zbożowe i rośliny pastewne podczas prac polowych. Dodatkowo regularnie dochodziło do pożarów maszyn rolniczych wykorzystywanych w czasie żniw. Wiele zdarzeń dotyczyło także stert i stogów słomy w gospodarstwach. Dlatego eksperci zalecają systematyczne czyszczenie sprzętu i usuwanie łatwopalnych resztek.

Profilaktyka i wsparcie KRUS

KRUS poinformował, że w pierwszym półroczu 2025 roku wypłacił rolnikom ponad 42 mln zł jednorazowych odszkodowań. Rolnicy otrzymali także 293 mln zł zasiłków chorobowych związanych z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi. Instytucja prowadzi kampanię edukacyjną „Dobrostan rolnika”, której celem jest promocja bezpieczeństwa pracy. W komunikatach KRUS podano również, że wdrażana jest strategia zdrowotna na lata 2026–2030. Wszystkie działania mają na celu ograniczenie liczby wypadków w rolnictwie.