Cena zakupu owoców w skupie czy na rampie musi być znana wcześniej

fot. Anita Łukawska

Cena zakupu owoców oraz surowca przetwórczego musi być znana przez sprzedającego z wyprzedzeniem. O czym jeszcze powinien wiedzieć rolnik zanim dostarczy towar do punktu skupu lub zakładu przetwórczego? Przypominamy, że warunki sprzedaży określa umowa zawarta między producentem rolnym a pierwszym nabywcą.

Czy jednak punkty skupu i zakłady przetwórcze będą miały obowiązek publicznego informowania z odpowiednim wyprzedzeniem jaka jest cena zakupu owoców i surowca? Postulował w tej sprawie Związek Sadowników Rzeczpospolitej Polskiej, ponieważ skupujący praktykują informowanie o cenie dopiero w chwili dostarczenia lub już po dostarczeniu owoców. Sprawdzamy co na to resort rolnictwa.

Reklama

Najważniejsza jest umowa kupna-sprzedaży

Obowiązek zawarcia umowy między producentem produktów rolnych a pierwszym nabywcą wprowadzono ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i niektórych rynków rolnych od dnia 3 października 2015 r. Obowiązek ten dotyczy m.in. sektora owoców i warzyw. Umowę zawiera zbywający, czyli producent, będący rolnikiem z nabywcą, czyli przetwórcą lub dystrybutorem, który nie zbywa tych produktów rolnych bezpośrednio konsumentom finalnym. Warunki umowy określa art. 168 ust. 4 rozporządzenia nr 1308/2013.

Cena zakupu owoców — jej wartość określa umowa

Umowa sporządzana jest przed dostawą, w formie pisemnej, dokumentowej lub elektronicznej. Określona w umowie i niezmienna jest cena zakupu surowca przez przetwórnie lub owoców przez skupy. Można obliczyć ją też na podstawie wskaźników rynku, odzwierciedlających zmiany warunków rynkowych, ilość, jakość i skład dostarczonych produktów rolnych. Co ważne, informacje o takich połączeniach różnych czynników też zawiera umowa.

Co jeszcze zawiera umowa sprzedaży owoców?

Oprócz ceny zakupu owoców, umowa zawiera także informacje dotyczące:

  • ilości i jakości produktów, dostarczanych produktów lub tych wraz z terminem dostaw;
  • okresu obowiązywania (ograniczony lub nieograniczony);
  • klauzuli odnośnie rozwiązania;
  • szczegółowych terminów i procedur płatności;
  • odbioru lub dostawy produktów rolnych;
  • przepisów mających zastosowanie w przypadku zaistnienia „siły wyższej”.

Cena zakupu surowca przez przetwórnie — co w przypadku nieprawidłowości?

Przypadki nieprawidłowości przy zawieraniu umów na dostarczanie owoców do punków skupu należy zgłosić do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR). Kontroli podlega przede wszystkim pierwszy nabywca będący przetwórcą lub dystrybutorem. Za brak umowy lub umowę wadliwą, czyli niezawierającą wszystkich wymaganych elementów, nabywca produktów rolnych może zostać ukarany w wysokości do 10% zapłaty.

W świetle ww. przepisów można wysnuć wniosek, że sytuacja, tj. pobór z punktu skupu poprzedniego dnia opakowania zbiorczego, w którym następnego dnia dostarczane są owoce i dopiero wówczas producent dowiaduje się o cenie, jest niezgodna z obowiązującymi regulacjami — podkreśla ZSRP, powołując się na zdarzenie dotyczące poboru opakowania przez producenta.

Ministerstwo informuje, że wykorzystywanie opakowań nabywcy do dostarczenia owoców powinno nastąpić po podpisaniu umowy na dostawę owoców.

Jak ukrócić nieuczciwe praktyki przy skupie owoców?

Nieprawidłowości można zgłaszać anonimowo ze wskazaniem podmiotów, które nie realizują obowiązku zawarcia pisemnej umowy przed dostawą produktu. Na podstawie zgłoszenia prowadzona jest kontrola.

Natomiast jeżeli punkt skupu/zakład przetwórczy jednostronnie zmienia warunki umowy m.in. w zakresie płatności lub ceny lub bez uzasadnienia obniża należności z tytułu dostarczenia produktów rolnych po ich przyjęciu to na podstawie ustawy z 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi takie działanie można uznać za praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową — informuje Ministerstwo.

Postępowania w tym zakresie prowadzi Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), do którego składane jest zawiadomienie. Można to zrobić także przez formularz na stronie internetowej urzędu.

Cena zakupu owoców — czy może być stabilna?

Ministerstwo twierdzi, że stabilność cenową rolnicy mogą osiągnąć również przez podpisywanie z punktami skupu czy zakładami przetwórczymi umów długookresowych. Zachęca więc rolników do:

  • zawierania umów kontraktacyjnych;
  • zwiększania stopnia zorganizowania rynku i wzrostu koncentracji podaży przez łączenie się plantatorów w organizacje producentów owoców i warzyw.

Niekontrolowany import a cena zakupu surowca przez przetwórnie

Pisząc o cenie zakupu owoców, nie sposób pominąć tematu niekontrolowanego importu mrożonych owoców miękkich z Ukrainy. Zalewanie rynku przez tańsze truskawki i maliny ze Wschodu powoduje silne spadki cen tych rodzimych i nikłe zainteresowanie zakładów przetwórczych krajowym produktem. Dlatego w celu omówienia „środków zapobiegawczych” dotyczących importu owoców jagodowych z Ukrainy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Robert Telus zainicjował wideospotkanie z ministrami rolnictwa Bułgarii, Rumunii, Słowacji i Węgier. Polska zwróci się do unijnego komisarza ds. handlu Valdisa Dombrovskisa z wezwaniem do wprowadzenia zakazu importu mrożonych malin i truskawek z Ukrainy. Stosowny wniosek ma wkrótce trafić do Komisji Europejskiej.

Źródło: ZSRP, EastFruit


Czytaj również: Ceny skupu czarnej porzeczki – katastrofalnie niskie

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *