Chemiczne zwalczanie szkodników – jak osiągnąć sukces?

Osiągnięcie wysokiej skuteczności, jeśli chodzi o chemiczne zwalczanie szkodników, to dążenie każdego plantatora. Jest to zadanie bardzo trudne, wymagające dużej wiedzy, sprawnego opryskiwacza oraz zastosowania odpowiedniej techniki wykonywania zabiegu. Jednocześnie muszą wystąpić sprzyjające warunki pogodowe.

Podjęcie decyzji o wykonaniu zabiegu ochrony to skomplikowana procedura oparta na analizie wielu danych, zwieńczona wyborem dokonanym w krótkim czasie.

Skuteczne chemiczne zwalczanie szkodników a właściwe ich rozpoznanie

W ochronie roślin, jak w ochronie zdrowia, przed podjęciem jakichkolwiek decyzji konieczna jest trafna diagnoza zagrożenia. Rozpoznawanie szkodników to bardzo trudne zadanie. Wymaga dobrej wiedzy z zakresu morfologii różnych grup zwierząt. Szkodniki roślin sadowniczych wywodzą się głównie spośród owadów i roztoczy. Rzadziej zwalczania lub odstraszania wymagają nicienie, ślimaki, gryzonie, ptaki czy też zwierzyna leśna. W obrębie każdej z tych grup systematycznych sklasyfikowanych jest wiele gatunków, nieraz bardzo podobnych do siebie. Można śmiało postawić tezę, że w praktyce rozpoznanie gatunku odbywa się częściej na zasadzie przypuszczenia, a nie rzeczywistej identyfikacji.

Jeśli chodzi o chemiczne zwalczanie szkodników to należy uwzględnić iż większość owadów, a tym bardziej roztoczy ma niewielkie rozmiary ciała. Formy larwalne szpecieli są niemal niewidoczne gołym okiem. W rozpoznawaniu szkodników niezbędne są zatem narzędzia powiększające, jak binokular lub co najmniej dobra lupa. Dopiero wówczas można dostrzec cechy morfologiczne świadczące o przynależności do danego gatunku. Dobrze jest mieć pod ręką klucz lub atlas do rozpoznawania z opisem szkodnika. Obecnie dostępne są również różne narzędzia internetowe wspomagające prawidłowe rozpoznanie. Warto też wspierać się pomocą specjalistów. Jeśli takich kroków nie podejmujemy, to być może niektóre decyzje o wykonywaniu zabiegów są błędne. Na drzewach i krzewach obok gatunków szkodliwych zawsze obecne są liczne organizmy obojętne, albo wręcz pożyteczne. W praktyce zdarzają się więc przypadki zwalczania larw biedronek, gdyż nie każdy wie jak one wyglądają.

Chemiczne zwalczanie szkodników. Określenie terminu wystąpienia i nasilenia szkodnika

Występujące na roślinach organizmy fitofagiczne stają się szkodnikami tylko wówczas, gdy przekraczają próg zagrożenia. Określenie progu zagrożenia to niełatwe zadanie dla plantatorów. Wydaje się, że raczej rzadko ocena liczebności fitofagów przeprowadzana jest zgodnie z zalecaną metodyką. Konsekwencją nieprawidłowego monitoringu może być nieuzasadnione użycie środków ochrony roślin. W ramach integrowanej ochrony roślin, obowiązkowej dla profesjonalnych użytkowników, ustalanie progu zagrożenia jest koniecznością i tylko po jego przekroczeniu można zaaplikować środek.

Odrębną sprawę stanowi opłacalność wykonania zabiegu jeśli chodzi o chemiczne zwalczanie szkodników. Progi zagrożenia są opracowywane w oparciu o analizę ekonomiczną oraz ekologiczną. Każdy praktyk powinien wiedzieć, że opryskiwanie roślin, gdy żerują na nich pojedyncze fitofagi nie tylko jest nieopłacalne, ale przynosi też negatywne konsekwencje dla środowiska. W zależności od gatunku szkodnika w sygnalizacji i prognozowaniu ich wystąpienia trzeba użyć odpowiedniej metody. Najczęstszą, a na pewno pierwszą jest wizualna, polegająca na bezpośredniej obserwacji całych roślin bądź ich fragmentów. Naloty wielu gatunków są możliwe do wykrycia jedynie za pomocą odpowiednich pułapek. W sadach duże zastosowanie mają pułapki feromonowe (głównie do odłowów motyli), a ponadto można wykorzystywać pułapki świetlne, wodne, pokarmowe, lepowe.

Pewne zastosowanie mają też czerpak i parasol entomologiczny. W ocenie występowania szkodników glebowych trzeba pobierać próby gleby lub wykonać odkrywkę. W podejmowaniu decyzji o zwalczaniu pomocne są różne internetowe narzędzia analizujące warunki sprzyjające występowaniu szkodników, na których podstawie sporządzane są komunikaty o zagrożeniach. Coraz częściej producenci zatrudniają niezależnych doradców, którzy zapewniają im pomoc w ochronie roślin.

Dobór środka ochrony roślin

Prawidłowa identyfikacja zagrożenia i ustalenie nasilenia agrofaga decyduje o wyborze środka do zaaplikowania. W myśl polskiego prawa chemiczne zwalczanie szkodników może się odbywać tylko przy użyciu środków zarejestrowanych w konkretnej uprawie. Oczywiście – środek musi być zarejestrowany w naszym kraju. W przypadku licznie występujących szkodników jak zwójki, mszyce, przędziorki, zarejestrowanych jest zwykle wiele środków. Decyzja o wyborze należy wówczas do plantatora. Preparat musi być dobrany do konkretnej formy szkodnika i zastosowany w odpowiednim terminie rozwoju populacji. Na etykietach środków, a także w programach ochrony widnieją informacje, w jakich terminach i warunkach należy stosować zoocydy.

Przy wyborze środka dobrze też kierować się jego selektywnością dla organizmów pożytecznych i bezpieczeństwem dla środowiska oraz konsumenta. W strategii ochrony przed różnymi szkodnikami w całym sezonie, należy uwzględnić środki o różnym mechanizmie działania. Wielokrotne stosowanie środków zawierających tę samą substancję czynną może prowadzić do uodpornienia się szkodników. Aby tego uniknąć niezbędna jest właściwa rotacja zoocydów.

Skuteczność działania środka zależy w dużej mierze od temperatury powietrza w czasie stosowania. Poszczególne grupy środków różnią się istotnie między sobą temperaturą, w której powinny być stosowane. Na etykiecie środków znajdują się stosowne zapisy odnośnie tej kwestii.

Wykonanie zabiegu – warunki, dawki, technika

Mając do dyspozycji sprawny, atestowany i dobrze skalibrowany sprzęt po spełnieniu wcześniej opisanych warunków można wykonać zabieg. Na tym etapie popełnia się jednak wiele błędów, które obniżają skuteczność działania środka ochrony roślin. Obecnie w sadach wykonuje się przede wszystkim zabiegi w formie opryskiwania. Na początku należy zatem sporządzić ciecz roboczą zawierającą dozwoloną dawkę substancji czynnej na jednostkę powierzchni. Należy pamiętać również o właściwej dawce wody używanej do zabiegu. Także jakość wody jest ważna. Najmniejszy błąd w ustaleniu właściwej dawki będzie decydował o skuteczności zabiegu.

Chemiczne zwalczanie szkodników i jego skuteczność zależą od prawidłowego rozpoznania zagrożenia

W przypadku sadów należy zauważyć jednak, że dawki podawane są najczęściej w litrach/kg na hektar. Tak ustalone porcje nie uwzględniają charakteru upraw sadowniczych. Poszczególne odmiany mogą przecież różnić się stopniem ulistnienia, różne są też systemy prowadzenia drzew. Opryskuje się także drzewa o różnej wielkości, będące w różnym wieku. Bardzo ważną sprawą jest korzystanie z właściwej dyszy, pozwalającej na prawidłowe naniesienie odpowiedniej wielkości kropel zoocydu na powierzchnię rośliny. W praktyce zdarza się stosować te same dysze do różnych zabiegów.

W czasie wykonywania zabiegu powinno się zadbać o stałą prędkość przejazdu opryskiwacza oraz prawidłowe ciśnienie cieczy opuszczającej dyszę. Nie powinno się wykonywać zabiegu przy zbyt silnym wietrze (dopuszczalny prawnie – do 4 m/s), co z jednej strony grozi zniesieniem środka na tereny sąsiadujące, a z drugiej także obniżeniem skuteczności zabiegu. W prawidłowym naniesieniu kropli cieczy roboczej na rośliny pomocne są zwilżacze. Substancje te są wręcz niezbędne w przypadku roślin sadowniczych, których powierzchnia często jest pokryta silnym nalotem woskowym, włoskami. Technika wykonywania zabiegów to bardzo szeroka dziedzina, a poszczególne zalecenia często ulegają zmianie. Konieczne jest zatem stałe dokształcanie się z tych zagadnień.

Chemiczne zwalczanie szkodników. Ocena skuteczności

Celem stosowania środków owadobójczych jest zabijanie szkodników. Nawet prawidłowe wykonanie zabiegu, w sprzyjających warunkach, dobrze dobranym środkiem, nie gwarantuje zawsze sukcesu. Ciągle przecież istnieje ryzyko wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych po wykonaniu zabiegu albo uodpornienia się agrofaga. Konieczne jest zatem sprawdzenie skuteczności zaaplikowanego środka, najlepiej dwu- lub trzykrotne. Należy przy tym przestrzegać prewencji i innych zasad bezpieczeństwa. Chemiczne zwalczanie szkodników to proces wymagający precyzyjności.

Na czym polega skuteczność zabiegu – podsumowanie

Opisane kroki jakie należy podjąć w ochronie roślin gwarantują większy, pozytywny efekt w zwalczaniu szkodników. O powodzeniu zabiegu decyduje znacznie więcej czynników. Konieczna jest dobra znajomość biologii szkodnika oraz jego wrogów naturalnych, a ponadto znajomość chronionej rośliny i jej znaczenie w środowisku.

Podstawową sprawą w dobie rolnictwa zrównoważonego jest też sygnalizowanie pojawów szkodników i terminów ich zwalczania. Wszelkie zabiegi należy stosować z uwzględnieniem progów szkodliwości. Równie istotną sprawę stanowią sprzęt i technika wykonania zabiegów. Dobrze jest też przewidywać skutki zwalczania chemicznego dla środowiska i zdrowia ludzi. Warto zapoznać się również z zapisami zawartymi w ustawie o środkach ochrony oraz w odpowiednich rozporządzeniach ministerialnych.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się