Ceny skupu spadają, a dochód z hektara rośnie. GUS podał nową kwotę

GUS podał nową kwotę, która ma znaczenie przy ustalaniu dochodu rodzin rolniczych. Dochód z 1 ha przeliczeniowego za 2025 r. wyniósł 5479 zł, czyli o 50 zł więcej niż rok wcześniej. Nowy wskaźnik oznacza, że przy 10 ha przeliczeniowych do wyliczeń przyjmuje się 54 790 zł rocznie.

Ceny skupu wielu płodów rolnych pozostają niskie, a wysokie koszty produkcji nadal mocno obciążają gospodarstwa. Tymczasem wskaźnik dochodu z hektara ogłoszony przez GUS ponownie wzrósł, z 5429 zł za 2024 r. do 5479 zł za 2025 r. Nie oznacza to jednak, że każdy rolnik faktycznie zarobił z hektara więcej.

GUS podał dochód z 1 ha przeliczeniowego za 2025 r.

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłosił nową wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Zgodnie z obwieszczeniem z 18 września 2026 r. dochód z 1 ha przeliczeniowego za 2025 r. wyniósł 5479 zł.

Rok wcześniej dochód z 1 ha przeliczeniowego wynosił 5429 zł. Oznacza to wzrost o 50 zł na hektarze przeliczeniowym, czyli o około 0,92%. Kwota nie pokazuje jednak rzeczywistego wyniku finansowego konkretnego gospodarstwa. Jest to przeciętny wskaźnik ogłaszany przez Prezesa GUS na podstawie ustawy o podatku rolnym.

Dochód z hektara wzrósł, ceny skupu są niższe

I właśnie tutaj pojawia się wyraźny kontrast. Oficjalny dochód z hektara poszedł w górę, podczas gdy sytuacja cenowa na rynku wielu produktów rolnych jest znacznie trudniejsza.

Według GUS w lipcu 2026 r. ceny skupu podstawowych produktów rolnych były o 13,8% niższe niż w lipcu poprzedniego roku. Jeszcze szerszy obraz daje pierwsze półrocze, wówczas ceny skupu podstawowych produktów rolnych spadły w tym okresie o 11,5% w porównaniu z drugim półroczem 2025 r.

Niższe ceny skupu nie oznaczają przy tym, że z gospodarstwa znikają koszty. Rolnik nadal płaci za nawozy, paliwo, energię, materiał siewny, środki ochrony roślin, części i usługi. Dlatego wzrost wskaźnika GUS nie oznacza wzrostu faktycznej opłacalności produkcji w konkretnym gospodarstwie.

Co więcej, sam sposób ustalania dochodu z hektara już wcześniej budził zastrzeżenia organizacji rolniczych. Do tego sporu wrócimy dalej, ponieważ wskaźnik nie pozostaje tylko liczbą w statystykach, jest wykorzystywany przy ustalaniu sytuacji dochodowej rodzin rolniczych.

© AgroFakt.pl

fot. Piotr Szafraniec

Ile wynosi dochód z 1 ha przeliczeniowego miesięcznie?

Dochód z 1 ha przeliczeniowego za 2025 r. wynosi 5479 zł rocznie. W przeliczeniu na miesiąc daje to około 456,58 zł z hektara przeliczeniowego. Rok wcześniej było to około 452,42 zł.

Im większa powierzchnia przeliczeniowa gospodarstwa, tym większa kwota przyjmowana do wyliczeń. Dla 10 ha jest to 54 790 zł rocznie, dla 20 ha dochód wynosi 109 580 zł, a dla 30 ha jest to kwota 164 370 zł.

To własne wyliczenie agroFakt na podstawie kwoty ogłoszonej przez GUS. Nie pokazuje ono faktycznego zarobku konkretnego gospodarstwa, lecz rezultat zastosowania wskaźnika 5479 zł do określonej liczby hektarów przeliczeniowych.

Rolnicy kwestionowali sposób liczenia dochodu z hektara

Właśnie różnica między statystycznym wskaźnikiem a sytuacją konkretnego gospodarstwa od dawna budzi emocje. Przy wysokich kosztach nawożenia, paliwa i pozostałych środków produkcji wyższy dochód ogłaszany przez GUS może rozmijać się z tym, co rolnik widzi po podliczeniu przychodów i wydatków.

Już po publikacji wskaźnika za 2024 r. pisaliśmy o zastrzeżeniach rolników do tego, na ile dochód z 1 ha przeliczeniowego odzwierciedla rzeczywistą sytuację ekonomiczną gospodarstw.

Między innymi Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła w 2025 r. o zmianę sposobu ustalania tego wskaźnika. Samorząd rolniczy argumentował wówczas:

„Stosowany obecnie przez GUS wskaźnik określa raczej przychód a nie dochód z gospodarstwa i jest krzywdzący dla rolników w wielu sytuacjach związanych z pomocą socjalną.”

GUS wyjaśnia jednak, że jego metodologia uwzględnia koszty. Od wartości produkcji odejmuje tzw. zużycie pośrednie, obejmujące m.in. zakupione materiały, paliwa, energię oraz usługi. Następnie w rachunku uwzględnia również inne przychody i obciążenia gospodarstw.

Spór dotyczy więc nie tego, czy GUS w ogóle uwzględnia koszty, lecz tego, na ile jeden przeciętny wskaźnik oddaje sytuację konkretnego gospodarstwa.

Wyższy wskaźnik może mieć znaczenie przy świadczeniach

To nie jest wyłącznie statystyka opisująca dochód z 1 ha przeliczeniowego w 2025 r. W określonych procedurach urzędy wykorzystują dochód ogłaszany przez GUS do ustalania sytuacji dochodowej rodziny.

Przykładowo przy świadczeniach rodzinnych miesięczny dochód z gospodarstwa przyjmuje się jako 1/12 rocznego dochodu z hektara przeliczeniowego ogłaszanego przez Prezesa GUS. W poprzednim roku wskaźnik był także wykorzystywany przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne lub kredyt studencki.

Dlatego nawet wzrost z 5429 do 5479 zł ma duże znaczenie. Im więcej hektarów przeliczeniowych ma gospodarstwo, tym większa będzie kwota dochodu wynikająca ze wskaźnika GUS. Jednocześnie wyższy wskaźnik nie oznacza, że faktyczna opłacalność produkcji rolnej wzrosła. Rzeczywisty wynik gospodarstwa zależy bowiem od jego przychodów i kosztów produkcji.

Źródło: GUS; KRIR; DIR

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

mgr inż. Ewelina Marciniak-Czerniatowicz

Ukończyła Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu na kierunku rolnictwo o specjalności agronomia. Doświadczenie rolnicze zdobywała gospodarstwie rolnym położonym w Gminie Milicz i w Lehr- und Versuchsgut Köllitsch. Pracowała w ARiMR oraz Dolnośląskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego. W agrofakt.pl zajmuje się Ekonomiką i Zarządzaniem Gospodarstwem Rolnym oraz Aktualnościami Rolniczymi. Pasjonuje się projektowaniem i tworzeniem ogródków w szkle - www.facebook.com/ogrodkiwszkle/