Dopłaty do nawozów i paliwa. KRIR: „Kolejność wniosków staje się loterią”
Do 500 zł/ha na nawozy i 0,52 zł do litra oleju napędowego, takie wsparcie przewiduje projekt nowych przepisów. Rolnicy wciąż jednak czekają na ostateczne zasady, a proponowane dopłaty do nawozów i paliwa już spotkały się z zastrzeżeniami KRIR. Samorząd rolniczy chce m.in. dłuższego naboru, wyższej pomocy do paliwa oraz szerszego okresu, z którego faktury będą uprawniały do wsparcia.
Największy spór dotyczy jednak kolejności przyznawania pieniędzy. Projekt przewiduje nabór od 1 do 16 października, a pomoc ma trafiać do rolników według kolejności złożenia kompletnych wniosków. KRIR chce zmiany tej zasady, zanim ruszy nabór.
Dopłaty do nawozów i paliwa. Kto będzie mógł dostać pieniądze?
Rolnik, który wiosną i latem kupował nawozy lub olej napędowy, ma dostać dodatkowe wsparcie. Dopłaty do nawozów i paliwa ma wypłacać ARiMR, a na całą pomoc przewidziano około 858,67 mln zł. Na razie jednak nie można jeszcze składać wniosków, bo zasady są na etapie projektu. O tym, jakie stawki i terminy przewidziano w projekcie, pisaliśmy wcześniej w materiale o dopłatach do nawozów i paliwa 2026.
W przypadku nawozów mają liczyć się zakupy od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r. Przy paliwie okres jest nieco dłuższy, a mianowicie od 1 marca do 31 sierpnia. Co ważne, rolnik będzie musiał złożyć do ARiMR oddzielny wniosek o pomoc do nawozów i oddzielny o wsparcie do oleju napędowego.
I właśnie zakres faktur jest jednym z punktów, które chce zmienić KRIR. Izby uważają, że obecne daty mogą wykluczyć część zakupów dokonanych przez gospodarstwa. Dlatego chcą, aby przy nawozach liczyły się faktury od 1 września 2025 r. do 30 września 2026 r.
Takie rozwiązanie pozwoli w większym stopniu uwzględnić rzeczywiste koszty poniesione przez gospodarstwa rolne w związku ze wzrostem cen nawozów – podkreśla KRIR.
Przy paliwie proponują natomiast przesunięcie końcowej daty z 31 sierpnia na 30 września. Ze względu na to, że wciąż trwają intensywne prace polowe, a ceny oleju napędowego wciąż rosną.
Do 500 zł/ha na nawozy. Nie będzie to jednak stała stawka
Zaproponowana w rozporządzeniu kwota 500 zł/ha to maksymalny limit pomocy, a nie stawka, którą automatycznie dostanie każde gospodarstwo. Do wyliczenia limitu trzeba będzie uwzględnić maksymalną powierzchnię upraw rolnych wynoszącą 300 ha.
Ile zatem rzeczywiście może dostać rolnik? Pomoc ma zależeć od ilości kupionego nawozu oraz różnicy między ceną zapłaconą na fakturze a średnią ceną danego rodzaju nawozu ogłoszoną przez ministra rolnictwa. Dopiero na tej podstawie ARiMR ma wyliczyć należną kwotę.
Na tym etapie pojawia się jednak ważna niewiadoma. W projekcie nie ma jeszcze konkretnych średnich cen, z którymi rolnik mógłby porównać swoje faktury. KRIR zwraca uwagę właśnie na ten problem:
„W projekcie rozporządzenia nie wskazano średnich cen bazowych, co uniemożliwia rolnikom jakąkolwiek weryfikację i wyliczenie potencjalnego wsparcia.”
Trzeba przy tym doprecyzować, że projekt przewiduje ogłoszenie średnich cen poszczególnych rodzajów nawozów przez ministra rolnictwa. Z uzasadnienia wynika, że mają zostać podane przed rozpoczęciem naboru na podstawie wyliczeń IERiGŻ-PIB, wykorzystujących również dane GUS.
KRIR proponuje inne rozwiązanie. Izby chcą, aby punktem odniesienia przy wyliczaniu pomocy była średnioroczna cena nawozów z 2025 r.
Rolnicy czekają na dodatkowe wsparcie do nawozów. Projekt przewiduje pomoc do 500 zł/ha, jednak KRIR chce zmian w zasadach jej przyznawania.
Do paliwa 0,52 zł/l. KRIR mówi: za mało
Przy oleju napędowym proponowana pomoc wynosi 0,52 zł do litra paliwa. Jednak nawet autorzy projektu nie zakładają, że taka stawka pokryje cały wzrost kosztów.
„Proponowane 0,52 zł/l częściowo rekompensuje wzrost cen” — czytamy w uzasadnieniu projektu.
Według dokumentu stawka wynika m.in. z maksymalnej puli pieniędzy dostępnej na ten cel. Ponadto, w rozporządzeniu oszacowano, że wsparciem zostanie objęta ilość oleju odpowiadająca około 80% zużycia w gospodarstwach z 2025 r.
KRIR uważa jednak, że proponowana kwota jest zbyt niska:
„Proponowana stawka dodatkowego wsparcia w wysokości 0,52 zł/l jest niewystarczająca.”
Izby chcą więc wyższej dopłaty, która lepiej odpowiadałaby rzeczywistemu wzrostowi kosztów paliwa. Nie wskazują jednak konkretnej stawki, która miałaby zastąpić 0,52 zł/l.
Pomoc według kolejności wniosków. KRIR chce zmiany tej zasady
To może być jeden z najważniejszych zapisów dla rolnika, który będzie chciał sięgnąć po pieniądze. Projekt nie zakłada bowiem wyłącznie sprawdzenia, czy gospodarstwo spełnia warunki. W § 10 rozporządzenia Rady Ministrów pojawia się również zasada przyznawania wsparcia:
„według kolejności złożenia kompletnych wniosków”
ARiMR ma udzielać pomocy do wysokości dostępnych środków. Co więcej, w pierwszej kolejności Agencja ma rozpatrywać wnioski dotyczące nawozów.
KRIR zdecydowanie sprzeciwia się takiemu sposobowi dzielenia pieniędzy. Izby szczególnie ostro oceniają połączenie kolejności zgłoszeń z ograniczonym budżetem:
„Stosowanie kryterium kolejności zgłoszeń przy ograniczonym budżecie jest rażąco niesprawiedliwe i narusza zasadę równego traktowania podmiotów gospodarczych.”
Ponadto, KRIR zwraca również uwagę na dostęp do internetu, szybkość przetwarzania faktur przez KSeF lub dostawców paliwa oraz możliwe problemy z systemami ARiMR. Zdaniem Izb w takich warunkach kolejność zgłoszeń może stać się „loterią”.
Dlatego samorząd rolniczy proponuje oddzielną pulę pieniędzy na nawozy i oddzielną na paliwo. Jeśli środków nie wystarczy na pełne wypłaty dla wszystkich uprawnionych, Izby chcą proporcjonalnego zmniejszenia stawek. W takim wariancie o dostępie do pomocy nie decydowałoby miejsce rolnika w kolejce.
Dopłata do paliwa może oznaczać ponowne kompletowanie dokumentów
Przy dopłacie do oleju napędowego rolnik będzie musiał wykazać nie tylko zakup paliwa. Projekt zakłada również dołączenie kopii decyzji o przyznaniu zwrotu podatku akcyzowego, z której wynika limit na 2026 r. W przypadku faktur, których nie będzie można rozliczyć na podstawie danych z KSeF, potrzebne będą także ich kopie lub faktury elektroniczne.
KRIR zwraca uwagę, że część tych dokumentów rolnicy przekazali już wcześniej do gmin przy ubieganiu się o zwrot akcyzy. Nowe wsparcie może więc oznaczać konieczność ponownego skompletowania części dokumentacji.
Nabór tylko przez 16 dni. Terminu nie będzie można przywrócić
Czasu na złożenie wniosku ma być niewiele. Według projektu nabór w ARiMR potrwa od 1 do 16 października 2026 r. Co ważne, termin ten ma nie podlegać przywróceniu.
Jeżeli ta zasada pozostanie w ostatecznych przepisach, spóźnionego wniosku nie będzie można uratować przez przywrócenie terminu. KRIR uważa 16 dni za zbyt krótki okres, zwłaszcza podczas jesiennych prac w gospodarstwach, i chce wydłużenia naboru do co najmniej 30 dni.
Dopłaty do nawozów i paliwa. Ostateczne zasady jeszcze przed rolnikami
Na razie stawki, terminy i warunki pomocy nie są ostateczne. KRIR przekazała 8 września swoje uwagi ministrowi rolnictwa, a teraz najważniejsze będzie to, które z nich zostaną uwzględnione w dalszych pracach nad rozporządzeniem.
Dla rolników szczególne znaczenie mają wysokość dopłat, okres uwzględniania faktur, sposób podziału pieniędzy oraz długość naboru w ARiMR. Dopiero ostateczna wersja rozporządzenia przesądzi, na jakich zasadach ruszą dopłaty do nawozów i paliwa.
Źródło: KRIR; MRiRW; Rządowe Centrum Legislacji
FAQ: Dopłaty do nawozów i paliwa. KRIR: „Kolejność wniosków staje się loterią”
Jakie są maksymalne dopłaty do nawozów w 2026 roku?
Maksymalna dopłata do nawozów wynosi 500 zł na hektar, ale zależy od ilości kupionego nawozu i różnicy w cenie.
Kiedy można składać wnioski o dopłaty do paliwa i nawozów w 2026 roku?
Wnioski można składać od 1 do 16 października 2026 roku.
Dlaczego KRIR sprzeciwia się kolejności przyznawania dopłat według zgłoszeń?
KRIR uważa, że stosowanie kryterium kolejności zgłoszeń jest niesprawiedliwe i narusza zasadę równego traktowania.
Czy rolnik musi składać oddzielne wnioski o dopłaty do nawozów i paliwa?
Tak, rolnik musi złożyć oddzielny wniosek o pomoc do nawozów i oddzielny o wsparcie do oleju napędowego.
Dlaczego proponowana kwota do paliwa 0,52 zł/l jest uważana za niewystarczającą?
KRIR uważa, że kwota 0,52 zł/l nie rekompensuje w pełni wzrostu kosztów paliwa.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
