Duże spółdzielnie handlują bydłem we Francji. Co z Polską?

W Polsce ciągle brakuje zorganizowanego skupu i handlu bydłem. Dla kontrastu warto pokazać, jak jest we Francji.

Gospodarstwa hodowlane stanowią ciągle główną siłę w polskim rolnictwie. Niestety brak zorganizowanego skupu i handlu bydłem realizowany przez spółdzielnie hodowców w Polsce utrudnia działalność w tej branży. Najważniejszym powodem tak złej sytuacji jest dramatyczny upadek ruchu spółdzielczego w Polsce oraz idący z nim w parze brak organizacji hodowców, które mogłyby skutecznie wesprzeć ten sektor rolnictwa. Dla kontrastu warto pokazać, jak hodowcy i handlowcy zorganizowali się we Francji.

Skup i handel bydłem w kraju nad Sekwaną bardzo różni się od tego, co dzieje się dzisiaj w tym sektorze handlu Polsce. Przede wszystkim zorganizowany jest wokół spółdzielni, które zajmują się skupem i handlem bydła, oraz wokół firm grupujących hodowców mających ambicje zaistnienia na rynkach zagranicznych, by promować i pokazywać wyselekcjonowane sztuki bydła wśród kupców zagranicznych, a następnie eksportować je do kraju docelowego.

W Polsce jest ponad 5,5 mln sztuk bydła, a rocznie transakcji handlu bydłem jest zawieranych ok. 1 mln.

Do tej pierwszej kategorii można zaliczyć Sofrelim, związek spółdzielni hodowców bydła założony w 1990 r. w Limousin, w południowo-zachodniej Francji z połączenia 4 mniejszych grup hodowców: Creuse, Correze, Berry Elevage (CCBE); Groupement Limousin Betail et Viande (GBLV); Les Eleveurs Correzienne (LEC) oraz Capel la Quercynoise.

handel bydłem

Źródło: AgroFoto.pl, wydmin

Sofrelim, pierwotnie założony w celu skupu i sprzedaży 7–12-miesięcznych buhajów na terenie departamentu Limousin, obecnie powiększył zarówno obszar swego działania na teren całej południowo-zachodniej Francji, jak i zakres sprzedaży na terenie kraju. Sprzedaje również dojrzałe bydło do licznych rzeźni i zakładów przetwórczych w całej Francji.

Do związku spółdzielni Sofrelim należy obecnie prawie 10 tys. hodowców, którzy dysponują łącznie 120 tys. sztuk bydła, w tym 70 tys. sztuk buhajów, 10 tys. sztuk cieląt karmionych przez matki, 20 tys. 2–3-letnich jałówek, 10 tys. krów przeznaczonych do przemysłu mięsnego oraz 10 tys. byków z przeznaczeniem do dalszej reprodukcji.

W roku 2015 sprzedaliśmy już łącznie ponad 35 tys. sztuk bydła na terenie Francji.

Jean-Luc Thoreau, Główny Manager ds. Sprzedaży Związku Sofrelim

Związek Sofrelim, który grupował 4 mniejsze spółdzielnie na terenie departamentu Limousin, został założony również w celu zmniejszenia kosztów działania pojedyńczych spółdzielni oraz w celu poprawy logistyki działania w terenie. Inną, niewątpliwa zaletą powstania większej jednostki była znacznie większa siła, jaką posiada obecnie Związek w negocjacjach z klientami biznesowymi. Rosnący stale rynek bydła mięsnego we Francji przełożył się także na sukces finansowy Związku w poprzednim roku.

Bydło sprzedawane przez Sofrelim jest bardzo cenione przez kupujących.

Jak powiedział Główny Manager ds. Sprzedaży Związku Jean-Luc Thoreau: – Obroty Sofrelimu w roku 2015 wyniosły do tej pory 160 mln euro, podczas gdy już rok temu przekroczyły 220 mln euro. Obecnie pogłowie bydła hodowanego przez naszych członków stanowi prawie 3% całego pogłowia w naszym kraju. W roku 2015 sprzedaliśmy już łącznie ponad 35 tys. sztuk bydła na terenie Francji.

Thoreau ma powody do zadowolenia, tym bardziej że bydło sprzedawane przez Sofrelim jest bardzo cenione przez kupujących. Ponad 5600 krów Sofrelim jest wpisanych do najważniejszej księgi rejestrowej bydła Herd Book.

handel bydłem

Źródło: AgroFoto.pl, GrzechoDawid

Bydło wpisane do ksiąg musi posiadać specjalne certyfikaty, w których zapisane są wszelkie dane dotyczące konkretnej sztuki bydła, tak by wszystkie strony zainteresowane w transakcji oraz podczas dalszej opieki nad bydłem były w stanie zarówno zidentyfikować daną sztukę, jak i porównać jej stan bieżący oraz późniejsze zmiany.

Krowy hodowców skupionych w Sofrelim są w dodatku pod stałą opieką weterynaryjną w ramach Stowarzyszenia ds. Certyfikacji Zdrowotnej Bydła (ACERSA), która obejmuje też badania na paratuberkulozę i wirusową biegunkę bydła.

Sofrelim jako związek spółdzielni pobiera załatę od kupujących bydła i płaci poszczególnym związkowym spółdzielniom terenowym, z których pochodzi sprzedane bydło, a te płacą z kolei poszczególnym hodowcom. Na czele całego związku Sofrelim stoi rada dyrektorów, którzy wybierają spośród siebie jednego przedstawiciela grup hodowców założycieli Sofrelimu, który zostaje prezesem całego związku. Obecnie prezesem związku Sofrelim jest prezes grupy hodowców Capel la Quercynoise.

handel bydłem

Źródło: AgroFoto.pl, michalbialodzia

Oprócz działalności sensus stricte związkowej Sofrelim jako związek spółdzielni ma również prawo prowadzić handel bydłem nienależącym do członków spółdzielni poprzez firmę prywatną. Poprzez firmę SARL SOBEVIL Sofrelim sprzedał w roku 2015 ponad 8 tys. sztuk bydła pochodzącego od hodowców nienależących do związku.

Organizacja hodowców bydła w mniejsze spółdzielnie terenowe oraz w większe związki spółdzielni, takie jak przedstawiony powyżej Sofrelim, to najbardziej efektywny obecnie sposób skupu i handlu bydłem mięsnym na terenie Francji.

W końcu lat 90. działało w kraju ok. 1500 rolniczych spółdzielni produkcyjnych, które gospodarowały na obszarze 431,9 tys. ha użytków rolnych, tj. 2,3% ogólego areału ziem uprawnych.

Dzisiaj w naszym kraju tego typu handel i skup w porównaniu z tym znad Sekwany jest kompletnie niezorganizowany, chaotyczny i rozproszony, pomijając fakt, iż praktycznie rola spółdzielni czy organizacji hodowców jest u nas znikoma. Dzisiaj skupem i handlem bydła zajmują się w Polsce właściwie tylko prywatne firmy oparte na kapitale zagranicznym – przedstawicielstwa firm zagranicznych lub oparte wyłącznie na kapitale rodzimym. Firmy takie często zawierają umowy kontraktacyjne z rolnikami zainteresowanymi opasem bydła.

Rolnicy kupują od pośredników w handlu bydłem byki i tuczą je do wagi 700–800 kg, a następnie oddają firmom handlującym bydłem, a te płacą hodowcom od 1 kg przyrostu masy zgodnie z zawartymi wcześniej umowami. Następnie bydło jest sprzedawane najczęściej za granicę.

handel bydłem

Źródło: AgroFoto.pl, dwojtek01

Rolne spółdzielnie produkcyjne na wzór francuski, nie mówiąc już o związkach spółdzielni, praktycznie nie istnieją, co jest wynikiem 25-letniej zapaści i degrengolady ruch spółdzielczego i spółdzielni rolnych w Polsce. By zobrazować upadek polskich spółdzielni rolnych, warto przytoczyć kilka liczb.

W końcu lat 90. działało w kraju ok. 1500 rolniczych spółdzielni produkcyjnych, które gospodarowały na obszarze 431,9 tys. ha użytków rolnych, tj. 2,3% ogólego areału ziem uprawnych. W ciągu poprzedniej dekady przestało istnieć ok. 850 spółdzielni, tj. ponad 1/3 wszystkich wówczas działających. Po roku 2000 następne 0,5 tys. spółdzielni produkcyjnych zaprzestało działania. Dzisiaj w Polsce działa 954 rolniczych spółdzielni produkcyjnych, z czego tylko 470 zrzeszonych jest w Krajowym Związku Rewizyjnym Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych. Wypada także dodać, że aktywne kiedyś giełdy rolne w przypadku handlu bydłem w zasadzie są na wymarciu, ponieważ mało kto chce transportować zwierzęta, trzymać je godzinami na słońcu, licząc, że ktoś się nimi zainteresuje i kupi.

W Polsce jest ponad 5,5 mln sztuk bydła, a rocznie transakcji handlu bydłem jest zawieranych ok. 1 mln. To ogromny rynek i duża szansa na rozwinięcie biznesu również dla spółdzielni prowadzących hodowlę bydła. To wielkie wyzwanie dla kierujących naszym rolnictwem na wszelkich poziomach podejmowania decyzji jak właściwie zorganizować ten potencjał, jakim dysponują nasze spółdzielnie rolne, by przynajmniej w części dorównały swoim francuskim odpowiednikom.

Czy polską wieś czeka duża reprywatyzacja?

Czy po małej ustawie reprywatyzacyjnej można spodziewać się dużej reprywatyzacji? Jak takie zmiany miałyby wyglądać na wsi?

10 grudnia 2016

Grypa cieląt: szczególne zagrożenie dla młodych

Grypa cieląt to jedna z tych chorób, która może wprowadzić prawdziwą epidemię w całym stadzie. Jakie są jej objawy i jak z nią walczyć?

4 grudnia 2016

Anemia u prosiąt: jakie niesie ze sobą zagrożenia?

Jakie są objawy anemii u prosiąt? Czy można szybko i łatwo ją wyeliminować?

4 grudnia 2016